ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ ଦିଵ୍ଯୋପଚାରେଣ ସ୍ନାତ୍ଵା ରାଜା ମହାମନାଃ । ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଚେତନଃ । କିମିଦଂ ମୁନିସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତପସୋ ଵାଽଥ ଵା ମଣେଃ ।। ୧୧.

ଏପରି ଦିବ୍ୟ ସେବାରେ ସ୍ନାନ କରି, ମହାମନା ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି ଭାବିଲେ—‘ଏହା କି ମୁନିଙ୍କର ଶକ୍ତି, ତପସ୍ୟାର ଫଳ, କିମ୍ବା ମଣିର ଶକ୍ତି?’

ଏଵଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଭେ ଵସ୍ତ୍ରେ ପରିଧାଯୋତ୍ତମେ ତଥା । ଵିଵିଧାନ୍ନଂ ତୁ ଵିଧିନା ବୁଭୁଜେ ସ ନୃପୋତ୍ତମଃ ।। ୧୧.

ଏଭଳି ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରଜା ନାନା ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ।

/50 ଯଥା ଚ ନୃପତେଃ ପୂଜା କୃତା ତେନ ମହର୍ଷିଣା । ତଦ୍ଵଦ୍ ଭୃତ୍ଯଜନସ୍ଯାପି ଚକାର ମୁନିସତ୍ତମଃ ।। ୧୧.

ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଜାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, ସେହିପରି ମହାର୍ଷି ରଜାଙ୍କ ଦାସମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଯାଵତ୍ ସ ରାଜା ବୁଭୁଜେ ସଭୃତ୍ଯବଲଵାହନଃ । ତାଵଦସ୍ତଗିରିଂ ଭାନୁର୍ଜଗାମାରୁଣସପ୍ରଭଃ ।। ୧୧.

ରଜା ତାଙ୍କ ଦାସ, ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ରକ୍ତିମ ଆଲୋକରେ ତାପି ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଶିଳା ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲା।

ତତସ୍ତୁ ରାତ୍ରିଃ ସମପଦ୍ଯତାଽଧୁନା ଶରଚ୍ଛଶାଙ୍କୋଜ୍ଜ୍ଵଲଋକ୍ଷମଣ୍ଡିତା । କରୋତି ରାଗଂ ସ ଚ ରୋହିଣୀଧଵଃ ସୁସଙ୍ଗତଂ ସୌମ୍ଯଗୁଣେଷୁ ତାପି ଚ ।। ୧୧.

ତାପରେ ରାତି ଆସିଗଲା, ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଚନ୍ଦ୍ର, ରୋହିଣୀଙ୍କ ସାଥୀ, ନିର୍ମଳ ଆଲୋକ ଭାଲ ଗୁଣ ସହିତ ଭିନ୍ନାଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରସାର କଲେ।

ଭୃଗୂଦ୍ଵହଃ କୃଷ୍ଣତରାଂଶୁଭାନୁନା ସହୋଦ୍ଯତୋ ଦୈତ୍ଯଗୁରୁଃ ସୁରାଧିପଃ । ଅଥାନ୍ତରାତ୍ପକ୍ଷଗତୋ ନ ରାଜତେ ସ୍ଵଭାଵଯୋଗେନ ମତିସ୍ତୁ ଦେହିନାମ୍ ।। ୧୧.

ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷି, ଦେବତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଓ ଦାନବ ଗୁରୁ, କଳା ଆଲୋକର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଉଦୟ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପକ୍ଷ ରାତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଚମକ ହରାଇଗଲା, ଏବଂ ସ୍ଵଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବମାନଙ୍କ ମନ ଚଳିଥାଏ।

ସୁରକ୍ତତାଂ ଭୂମିସୁତଶ୍ଚ ମୁଞ୍ଚତେ ରାହୁଃ ସିତୀ ଚନ୍ଦ୍ରମସୋଂଶୁଭିଃ ସିତୈଃ । ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଭାଵୋ ଜଗତଃ ସୁରାସୁରୈ- ରନୁସ୍ଵଭାଵୋ ବଲଵାନ୍ ସୁକୃନ୍ନୃପଃ ।। ୧୧.

ଭୂମିପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଗଭୀର ରକ୍ତିମତା ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୁଭ୍ର କିରଣରେ ଶିତଳ ହେଇ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଜଗତର ସ୍ଵଭାବକୁ ଅନୁସରନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ରଜା ତାଙ୍କ ନିଜ ଗୁଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

ସିତେଶ୍ଵରାଖ୍ଯାପିତରଶ୍ମିମଣ୍ଡଲେ ସୂର୍ଯତ୍ଵସିଦ୍ଧାନ୍ତକଷେଵ ନିର୍ମଲେ । କରୋତି କେତୁର୍ନ ପରେ ମହତ୍ତମ- ସ୍ତଦା କୁଶୀଲେଷୁ ଗତିଶ୍ଚ ନିର୍ମଲା ।। ୧୧.

‘ଶୁଭ୍ର ଦେବ’ ନାମକ ରଶ୍ମିମଣ୍ଡଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱର ଚକ୍କର ପରି ନିର୍ମଳ; ଏଥିରେ କେତୁ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର କରେନାହିଁ, ସେ ସମୟରେ ଚତୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଚଳାଚଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।

ବୁଧୋଚ୍ଚବୁଦ୍ଧିର୍ଜଗତୋ ଵିଭାଵଯନ୍ ରରାଜ ରାଜ୍ଞୋ ତନଯଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ଭୃତେଚ୍ଛକଃ କକ୍ଷଵିଵାହିତଶ୍ଚିରଂ ଭଵେଦିଯଂ ସାଧୁଷୁ ସମ୍ମିତିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। ୧୧.

ବୁଧର ଉଦୟରେ ବୁଦ୍ଧି ଉନ୍ନତ ହୋଇ, ରଜାଙ୍କ ପୁଅ ନିଜ କର୍ମରେ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ; ଦାସମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିକଟତାରେ ରହିଥିବା ଇଚ୍ଛା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭଲ ଲୋକମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମତି ପାଇଥାଏ।

କରୋତି କେତୁଃ କପିଲଂ ଵିଯଚ୍ଚିରଂ ରାଜ୍ଞଃ ସୁରାଣାଂ ପଥି ସଂସ୍ଥିତଂ ଭୃଶମ୍ । ନ ଦୁର୍ଜନଃ ସଜ୍ଜନସଂସଦି କ୍ଵଚିତ୍ କରୋତି ଶୁଦ୍ଧଂ ନିଜକର୍ମକୌଶଲମ୍ ।। ୧୧.

କେତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ କପିଳ ରଙ୍ଗରେ ଭରିଦେଇଛି, ରଜା ଓ ଦେବମାନେଙ୍କ ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ କେବେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଂଗରେ ନିଜ କର୍ମରେ ଶୁଭ୍ର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇନାହିଁ।

ଶଶାଙ୍କରଶ୍ମିପ୍ରଵିଭାସିତା ଅପି ପ୍ରକାଶମୀଯୁର୍ନିରତାଃ ପଦେ ପଦେ । କୁଲଂଭଵାଃ ସଂଭଵଧର୍ମପତ୍ତଯୋ ମହାଂଶୁଯୋଗାନ୍ମହତାଂ ସମୁନ୍ନତିମ୍ ।। ୧୧.

ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତି ପଦେ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି; ଉତ୍ତମ କୁଳର ଉତ୍ପନ୍ନ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିରଣର ସଂଯୋଗରେ ଉଚ୍ଚ ମର୍ଯ୍ୟା ପାଇଥାଏ।

ତ୍ରିଦୋଷସକ୍ତାନ୍ନିକୃତୋଽସ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ ସୁତେନ ରାଜ୍ଞୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ସୂର୍ଯଜଃ । ଵିରାଜତେ କୌଶିକସନ୍ନିଵେଶିତା ନ ଵେଦକର୍ମ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍ ।। ୧୧.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭାରୁଣ ରଜାଙ୍କ ପୁଅ ତିନି ଦୋଷରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜୟ କରେ; କୌଶିକ ବଂଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ବେଦ କର୍ମ କେବେ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏନାହିଁ।

ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସମେତାନ୍ ମମ ଯଃ ଶିଶୁଃ ପୁରା ହରିର୍ଯ ଆରାଧିତଵାନ୍ ନୃପାସନମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାପି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସୁଚିରଂ ପ୍ରକାଶତେ ଧ୍ରୁଵେଣ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ମରଣେନ ଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୧୧.

ମୋର ଯେଉଁ ଶିଶୁ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ବକୁ ଏକତ୍ୱ କରି, ରଜାସନର ପୂଜା କଲେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚମକିଥାଏ; ନିରନ୍ତର ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମରଣରେ ଦୁର୍ଲଭ ଜିନିଷ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ।

ଇତୀଦୃଶୀ ରାତ୍ରିରଭୂଦୃଷେଃ ଶୁଭେ ଵରାଶ୍ରମେ ଦୁର୍ଜଯଭୂପତେଃ ଶୁଭା । ସଭୃତ୍ଯସାମନ୍ତଵରାଶ୍ଵଦନ୍ତିନଃ ସୁଭକ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଦିପୂଜଯା ।। ୧୧.

ଏଭଳି ଶୁଭ ରାତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ ଅଜୟ ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଗତି କଲା; ଦାସ, ସାମନ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ, ଭଲ ପୋଷାକ, ଭୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାରରେ ପୂଜା ହେଲା।

ଇତୀଦୃଶାଯାଂ ଵରରତ୍ନଚିତ୍ରିତାଃ ସୁପଟ୍ଟସଂଵୀତଵରାସ୍ତୃତାସ୍ତଦା । ଗୃହେଷୁ ପର୍ଯଙ୍କଵରାଃ ସମାଶ୍ରିତାଃ ସୁରୂପଯୋଷିତ୍କୃତଭଙ୍ଗଭାସୁରାଃ ।। ୧୧.

ଏଭଳି ରାତିରେ, ଉତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଘରମାନେରେ ଉତ୍ତମ ଶୟନ ବିଛାଯାଇଥିଲା; ସୁନ୍ଦର ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଭଙ୍ଗି ଦ୍ୱାରା ଚମକ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।

ସ ତତ୍ର ରାଜା ଵିସସର୍ଜ ଭୂଭୃତଃ ସ୍ଵଯଂ ସଭୃତ୍ଯାନପି ସର୍ଵତୋ ଗୃହାନ୍ । ଗତେଷୁ ସୁଷ୍ଵାପ ଵରସ୍ତ୍ରିଯା ଵୃତଃ ସୁରେଶଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗଗତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।। ୧୧.

ସେଠାରେ ରଜା ଭୂମିଧରମାନେ ଓ ଦାସମାନେକୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ସେମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଉତ୍ତମ ମହିଳାମାନେ ଘେରା ହୋଇ ରଜା ଭଲ ଶୁଇଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭଳି ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ।

ଏଵଂ ସୁମନସସ୍ତସ୍ଯ ସଭୃତ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଋଷେସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ହୃଷ୍ଟାସ୍ତୁ ସୁଷୁପୁସ୍ତଦା ।। ୧୧.

ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ରଜା ଓ ତାଙ୍କ ଦାସମାନେ ଶୁଭ ମନରେ, ଋଷିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ସେ ସମୟରେ ଭଲ ଶୁଇଥିଲେ।

ତତୋ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାଂ ସ ରାଜା ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପୁନଃ । ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଂ ଗତାସ୍ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନି ଗୃହାଣି ଚ ।। ୧୧.

ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରଜା ଦେଖିଲେ ସେମାନେ ମହିଳା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି ଘରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ।

ଅଦୃଶ୍ଯାନି ମହାର୍ହାଣି ଵରାସନଜଲାନି ଚ । ରାଜା ସ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦୁଃଖିତଃ ।। ୧୧.

ମହାମୂଲ୍ୟ ଆସନ ଓ ଜଳପାତ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି; ରଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

କଥମେଵଂ ମଣିର୍ମହ୍ଯଂ ଭଵତୀତି ପୁନଃ ପୁନଃ । ଚିନ୍ତଯନ୍ନଧିଗମ୍ଯାଥ ସ ରାଜା ଦୁର୍ଜଯସ୍ତଦା ।। ୧୧.

ସେ ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ବାରମ୍ବାର ଭାବିଲେ, 'ଏହି ମଣି କିପରି ପାଇବି?' ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କିଛି ଉପାୟ ଖୋଜିଲେ।

ଚିନ୍ତାମଣିମିମଂ ଚାସ୍ଯ ହରାମୀତି ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ସଃ । ପ୍ରଯାଣଂ ନୋଦଯାମାସ ସ ରାଜାଶ୍ରମବାହ୍ଯତଃ । ଆଶ୍ରମସ୍ଯ ବହିର୍ଗତ୍ଵା ନାତିଦୂରେ ସଵାହନଃ ।। ୧୧.

'ଏହି ଚିନ୍ତାମଣିକୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ନେଇବି' ବୋଲି ଭାବି, ସେ ରାଜା ଆଶ୍ରମର ବାହାରୁ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ଅଳ୍ପ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ତତୋ ଵିରୋଚନାଖ୍ଯଂ ଵୈ ପ୍ରେଷଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରିଣମ୍ । ଋଷେର୍ଗୌରମୁଖସ୍ଯାପି ମଣେର୍ଯାଚନକର୍ମଣି ।। ୧୧.

ତାପରେ ସେ ରାଜା ତାଙ୍କର 'ବିରୋଚନ' ନାମକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଋଷି ଗୌରମୁଖଙ୍କଠାରୁ ମଣି ଚାହିଁବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ।

ଋଷିଂ ତଂ ଚ ସମାଗତ୍ଯ ମଣିଂ ଯାଚିତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ରତ୍ନାନାଂ ଭାଜନଂ ରାଜା ମଣିଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ ।। ୧୧.

ମନ୍ତ୍ରୀ ଋଷିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମଣି ଚାହିଁବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ—'ହେ ରାଜା, ରତ୍ନର ପାତ୍ର, ଏହି ମଣି ତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିଲେ।

ଅମାତ୍ଯେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗୌରମୁଖୋଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି ଵିପ୍ରସ୍ତୁ ରାଜା ଚୈଵ ଦଦାତି ଚ । ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜା ପୁନର୍ଭୂତ୍ଵା ଯାଚସେ ଦୀନଵତ୍ କଥମ୍ ।। ୧୧.

ମନ୍ତ୍ରୀ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଗୌରମୁଖ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ—'ବ୍ରାହ୍ମଣ ନେଇଥାଏ, ରାଜା ଦେଇଥାଏ, ତୁମେ ଆଉଥରେ ରାଜା ହୋଇ ଏଭଳି ଦୟାଳୁ ଭାବରେ କିପରି ମଣି ମାଗୁଛ?'

ଏଵଂ ବ୍ରୂହି ଦୁରାଚାରଂ ରାଜାନଂ ଦୁର୍ଜଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ । ଗଚ୍ଛ ଦ୍ରୁତଂ ଦୁରାଚାର ମା ତ୍ଵାଂ ଲୋକୋଽତ୍ଯଗାଦିତି ।। ୧୧.

ତୁମେ ନିଜେ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହ—'ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଅ, ଦୁଷ୍ଟ, ନହେଲେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗିଦେବେ'।

(ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଃ ପ୍ରାଗାତ୍ କୁଶେଧ୍ମାହରଣାଯ ଵୈ । ଚିନ୍ତଯନ୍ ମନସା ତଂ ଚ ମଣିଂ ଶତ୍ରୁଵିନାଶନମ୍ ) ।। ୧୧.

ଏଭଳି କହି ମୁନି ପୂର୍ବଦିଗକୁ କୁଶ ଓ ଜଳାନ୍ତ କାଠ କଲେବା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ, ମନରେ ସେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ମଣି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦୂତୋ ଜଗାମ ଚ ନୃପାନ୍ତିକମ୍ । କଥଯାମାସ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଚ ।। ୧୧.

ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ଦୂତ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେ ସବୁ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ତତଃ କ୍ରୋଧପରୀତାତ୍ମା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଭାଷିତମ୍ । ଦୁର୍ଜଯଃ ପ୍ରାହ ନୀଲାଖ୍ଯଂ ସାମନ୍ତଂ ଗଚ୍ଛ ମାଚିରମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ମଣିଂ ଗୃହ୍ଯ ତୂର୍ଣମେହି ଯଦୃଚ୍ଛଯା ।। ୧୧.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦୁର୍ଜୟ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ 'ନୀଳ' ନାମକ ସାମନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁରନ୍ତ ଯା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମଣି ନେଇ ଯେପରି ହେଉ ଫେରିଆ'।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ନୀଲୋ ବହୁସେନାପରିଚ୍ଛଦଃ । ଜଗାମ ସ ଚ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵନ୍ଯମାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍ ।। ୧୧.

ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ନୀଳ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।