ଆଯାନ୍ତି ଚ ପୁନର୍ଯାନ୍ତି ଗତା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପରେ
କେହି ଆସନ୍ତି, ପୁଣି ଯାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଆଉ କେହି ଆସନ୍ତି।
କୁତୋ ଜାତଃ କ୍ଵ ସଂବଦ୍ଧଃ କସ୍ଯ ମାତା ପିତାଥଵା
କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ହେଲା, କାହା ସହିତ ବାନ୍ଧା, କିଏ ମାଆ କିଏ ପିତା?
ମାତାପିତୃସହସ୍ରାଣି ପୁତ୍ରଦାରଶତାନି ଚ
ହଜାର-ହଜାର ମାଆ ବାପା, ଶତ-ଶତ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଜୀଉ ଥାଏ—
ଏଵଂ ଚିନ୍ତାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମା ଶୁଚୋ ଜନନି କ୍ଵଚିତ୍ 138.
ଏଭଳି ଭାବନା ଆସିଲେ, ମା, କେବେ ଦୁଃଖ କରିବୁନି।
ଅହୋ ବତ ମହଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ କିମେତତ୍ତାତ କଥ୍ଯତାମ୍
ହାଁ, ଏହି ଏତେ ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ କଥା କଣ? ବାପା, ଦୟାକରି କହ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଜନନୀଂ ପିତରଂ ତଥା
ସେ ମାଁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ମିଠା କଥା କହିଲେ।
ତତ୍ପୃଚ୍ଛ୍ଯତାଂ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ହି ଗୁହ୍ଯଂ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ସଉକରବ ବିଷୟରେ ଗୁପ୍ତ କଥା ପଚାର।
ସୂର୍ଯତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ତାତ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ସୂର୍ଯ୍ୟତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ବାପା, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା—
ଗମନେ କୃତସଂକଲ୍ପୌ ତତଃ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାପରେ ସଉକରବ ବିଷୟରେ—
ଗତଃ ସ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷ ଆଭୀରାଣାଂ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଆଭୀରମାନଙ୍କ ରାଜା ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ଅଗ୍ରେ ସର୍ଵାସ୍ତାଃ ପ୍ରଯଯୁର୍ଦ୍ରଵ୍ଯେଣ ଚ ସମାଯୁତାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ।
ତତଃ ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧଯାମେନ ମାଘମାସେ ତ୍ରଯୋଦଶୀ
ତାପରେ, ମାଘ ମାସର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ, ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ଦିନରେ—
ମୁହୂର୍ତ୍ତେନ ଚ ତେନୈଵ ଗମନଂ କୁରୁତେ ତତଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ନାରାଯଣମୁଦାଵହାଃ 138.
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତୁମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ସ୍ନାତାଃ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଚ ପିତୄନ୍ମମ ଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷିତାଃ
ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ଭଲ ଜମାକପଡ଼ା ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧି—
ତତ୍ର ଭଙ୍ଗୁରସୋ ନାମ ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ସେଠାରେ ଭଙ୍ଗୁରସ ନାମକ ଜଣେ, ମୋର କାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ତତଃ ସ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ଯ ଵିଂଶା ଗାଵୋ ମହାଧନାଃ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ମୂଲ୍ୟବାନ ବିଶି ଗାଈ ଦେଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ଧନରତ୍ନାନି ନିତ୍ଯମେଵ ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଧନ ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ଦେଉଥିଲେ।
ଏଵଂ ତୁ ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଷାକାଲ ଉପାଗତଃ
ଏଭଳି ରହୁଥିବାବେଳେ, ବର୍ଷାକାଳ ଆସିଗଲା।
ପୁଷ୍ପିତାନି କଦମ୍ବାନି କୁଟଜାର୍ଜ୍ଜୁନକାନି ଚ
କଦମ୍ବ, କୁଟଜ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଫୁଲିଗଲା।
ଗର୍ଜ୍ଜତାଂ ଗୁଞ୍ଜତାଂ ଚୈଵ ଧାରାପାତନିପାତିତାଃ
ବିଜୁଳିର ଗର୍ଜନ ଓ ଗୁଞ୍ଜନ ସହିତ, ବର୍ଷାଧାରାରେ ସେମାନେ ଚୁଟି ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ନଦୀନାଂ ଚୈଵ ନିର୍ଘୋଷୋ ମଯୂରାଣାଂ ଚ ନିଃସ୍ଵନଃ
ନଦୀମାନଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଓ ମୟୂରମାନଙ୍କର କୁହୁକାରି ଶୁଣାଯାଏ।
ଵାତାଃ ପ୍ରଵାନ୍ତି ତେ ତତ୍ର ଶିଖୀନାଂ ଚ ସୁଖାଵହାଃ
ସେଠାରେ ହଳକା ହଳକା ପବନ ବହୁଛି, ଯାହା ମୟୂରମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ଗଚ୍ଛତ୍ଯେଵଂ ସ କାଲୋ ହି ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନାଦିତଃ 138.
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମେଘର ଢୋଲ ଶବ୍ଦରେ ସେଇ ଋତୁ ଚାଲିଯାଏ।
ତଡାଗାନି ପ୍ରସନ୍ନାନି କୁମୁଦୋତ୍ପଲଵନ୍ତି ଚ
ପୋଖରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି, ଏବଂ କମଳ ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଇଛି।
ପ୍ରଵାନ୍ତି ସୁସୁଖା ଵାତାଃ ସୁଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ସୁଶୀତଲାଃ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଶିତଳ ହଳକା ପବନ ବହୁଛି, ଯାହା ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ।
ଏଵଂ ଶରଦି ନିର୍ଵୃତ୍ତେ କୌମୁଦେ ସମୁପାଗତେ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଶରତ୍ ଶେଷ ହେଲେ, କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବ ଆସିଯାଏ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତତଃ ସୁଭ୍ରୁ ସ୍ନାତୌ କ୍ଷୌମଵିଭୂଷିତୌ
ତାପରେ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରଭ୍ରୁ, ସ୍ନାନ କରି ଓ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି—
ଉଷିତାସ୍ତ୍ଵତ୍ର ଷଣ୍ମାସାନ୍ସୁଖଂ ଚ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଭଵେତ୍
ଏଠାରେ ଛଅ ମାସ ଆନନ୍ଦରେ ରହି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଆସେ।
ପିତ୍ରୋସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମନିଷ୍ଠିତଃ
ପିତାମାତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ପୁଅ—