ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ତଵ ଜାତସ୍ଯ ପୁତ୍ରକ
ଏବେ ତୋ ଜନ୍ମ ହୋଇ ବାରହ ବର୍ଷ ହେଇଗଲା, ପୁଅ।
ଚିନ୍ତଯିଷ୍ଯତି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଦା ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯା ଵଯଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସେ ବୟସକୁ ପହଞ୍ଚିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କ’ଣ ହେବ, ତୁମେ ଭାବିବ।
କିମିଦଂ ଚିନ୍ତିତଂ ଵତ୍ସ ଗମନେ ସୌକରଂ ପ୍ରତି
ଏହି ଚିନ୍ତା କ’ଣ, ପୁଅ, ସୂକର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ?
ଅମ୍ବେତି ଭାଷସେଽଦ୍ଯାପି କଥମେତଦ୍ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ 138.
ତୁମେ ଏଯାଁ ଅଜି ମଧ୍ୟ 'ମାଆ' ବୋଲୁଛ, ଏହା କିପରି ଭାବିଲୁ?
ଅପରାଧୋ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ପୁତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୃହେଷ୍ଵପି
ପୁଅ, କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ଘରରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅପରାଧ ହୁଏ ନାହିଁ।
ରୁଷ୍ଟେନ ଵାପି ଭୀଷାଯୈ ଗୃହ୍ଯତେ ଚୈଵ ଯଷ୍ଟିକା
କେହି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଭୟରେ ମଧ୍ୟ ଲାଠି ଧରିଥାନ୍ତି।
ଇତି ମାତୁର୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵୈଶ୍ଯକୁଲନନ୍ଦନଃ
ମାଆଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଣିକ ପରିବାରର ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିବା ସେ ପୁଅ
ଉଷିତୋଽସ୍ମି ତଦଂଗେଷୁ ଗର୍ଭସ୍ଥଃ କୁକ୍ଷିସଂଭଵଃ
ମୁଁ ତୁମ ଶରୀରରେ ଥିଲି, ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମ ଗଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି।
ସ୍ତନୌ ହ୍ଯେତୌ ମଯା ପୀତୌ ଲଲିତେନ ଵିଜୃମ୍ଭିତୌ
ମୁଁ ଏହି ଦୁଇ ଷ୍ଟନ ମଧୁର ଭାବେ ଚୁଷିଥିଲି, ଖେଳି ଖେଳି।
ଅମ୍ବ ତ୍ଵଂ ମଯି କାରୁଣ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଖଲୁ ଚୋଚିତମ୍
ମାଆ, ମୋପାଇଁ ଦୟା କର, ଯେପରି ଉଚିତ।
ଆଯାନ୍ତି ଚ ପୁନର୍ଯାନ୍ତି ଗତା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପରେ
କେହି ଆସନ୍ତି, ପୁଣି ଯାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଆଉ କେହି ଆସନ୍ତି।
କୁତୋ ଜାତଃ କ୍ଵ ସଂବଦ୍ଧଃ କସ୍ଯ ମାତା ପିତାଥଵା
କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ହେଲା, କାହା ସହିତ ବାନ୍ଧା, କିଏ ମାଆ କିଏ ପିତା?
ମାତାପିତୃସହସ୍ରାଣି ପୁତ୍ରଦାରଶତାନି ଚ
ହଜାର-ହଜାର ମାଆ ବାପା, ଶତ-ଶତ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଜୀଉ ଥାଏ—
ଏଵଂ ଚିନ୍ତାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମା ଶୁଚୋ ଜନନି କ୍ଵଚିତ୍ 138.
ଏଭଳି ଭାବନା ଆସିଲେ, ମା, କେବେ ଦୁଃଖ କରିବୁନି।
ଅହୋ ବତ ମହଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ କିମେତତ୍ତାତ କଥ୍ଯତାମ୍
ହାଁ, ଏହି ଏତେ ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ କଥା କଣ? ବାପା, ଦୟାକରି କହ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଜନନୀଂ ପିତରଂ ତଥା
ସେ ମାଁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ମିଠା କଥା କହିଲେ।
ତତ୍ପୃଚ୍ଛ୍ଯତାଂ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ହି ଗୁହ୍ଯଂ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ସଉକରବ ବିଷୟରେ ଗୁପ୍ତ କଥା ପଚାର।
ସୂର୍ଯତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ତାତ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ସୂର୍ଯ୍ୟତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ବାପା, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା—
ଗମନେ କୃତସଂକଲ୍ପୌ ତତଃ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାପରେ ସଉକରବ ବିଷୟରେ—
ଗତଃ ସ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷ ଆଭୀରାଣାଂ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଆଭୀରମାନଙ୍କ ରାଜା ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ଅଗ୍ରେ ସର୍ଵାସ୍ତାଃ ପ୍ରଯଯୁର୍ଦ୍ରଵ୍ଯେଣ ଚ ସମାଯୁତାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ।
ତତଃ ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧଯାମେନ ମାଘମାସେ ତ୍ରଯୋଦଶୀ
ତାପରେ, ମାଘ ମାସର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ, ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ଦିନରେ—
ମୁହୂର୍ତ୍ତେନ ଚ ତେନୈଵ ଗମନଂ କୁରୁତେ ତତଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ନାରାଯଣମୁଦାଵହାଃ 138.
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତୁମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ସ୍ନାତାଃ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଚ ପିତୄନ୍ମମ ଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷିତାଃ
ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ଭଲ ଜମାକପଡ଼ା ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧି—
ତତ୍ର ଭଙ୍ଗୁରସୋ ନାମ ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ସେଠାରେ ଭଙ୍ଗୁରସ ନାମକ ଜଣେ, ମୋର କାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ତତଃ ସ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ଯ ଵିଂଶା ଗାଵୋ ମହାଧନାଃ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ମୂଲ୍ୟବାନ ବିଶି ଗାଈ ଦେଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ଧନରତ୍ନାନି ନିତ୍ଯମେଵ ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଧନ ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ଦେଉଥିଲେ।
ଏଵଂ ତୁ ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଷାକାଲ ଉପାଗତଃ
ଏଭଳି ରହୁଥିବାବେଳେ, ବର୍ଷାକାଳ ଆସିଗଲା।
ପୁଷ୍ପିତାନି କଦମ୍ବାନି କୁଟଜାର୍ଜ୍ଜୁନକାନି ଚ
କଦମ୍ବ, କୁଟଜ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଫୁଲିଗଲା।