ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମିତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦୀଯତାଂ ଧନମ୍
ଯଥାଯଥ ଭାବରେ କର, ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଧନ ଦେ।
କନ୍ଯା ଵୈ ରମଣୀଯାଶ୍ଚ ସଜାତୀଯାଃ କୁଲୋଦ୍ଭଵାଃ
ସୁନ୍ଦର ଓ ଉତ୍ତମ କୁଳର ଏବଂ ତୁମ ଜାତିର କନ୍ୟାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଯଦୀଚ୍ଛସି ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଷ୍ଟୁଂ ସୁପୁତ୍ରକ
ପୁଅ, ତୁମେ ଯଦି ଚାହଁ, ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିପାର।
ଅଷ୍ଟୌ ସମ୍ପୂର୍ଣଧୁର୍ଯାଣାଂ ହଲାନାଂ ତାଵତାଂ ଶତମ୍
ଏଠାରେ ଆଠସେ ହଳ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିରେ ଦୁଇଟି ମୃଷ୍ଟି ଜୋଡା ଅଛି।
ଯାଵଦ୍ଭୋଜନତୃପ୍ତାନ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନିଚ୍ଛସି ତର୍ପିତୁମ୍ 138.
ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭଲଭାବେ ଖାଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ପିତୃମାତୃ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ବାଲୋ ଧର୍ମସଂଯୁତଃ
ପିତା ଓ ମାଆଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଛୁଆଟି
ଗୋପ୍ରଦାନେ ନ ମେ କାର୍ଯଂ ମିତ୍ରଂ ଵାପି ନ ଚିନ୍ତିତମ୍
ଗାଁ ଦେବା କିଛି ମୋର ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ମିତ୍ରମାନେ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରେ ନାହିଁ।
ନାହଂ ଵାଣିଜ୍ଯମିଚ୍ଛାମି କୃଷିଗୋରକ୍ଷମେଵ ଚ
ମୁଁ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଚାଷ କିମ୍ବା ଗାଁ ଚାଲାଇବାରେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
ଏକଂ ମେ ପରମଂ ଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଯନ୍ମମେଚ୍ଛା ତପୋଧୃତୌ
ମୋର ଏକମାତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି — ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ତତଃ ପୁତ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମମ କର୍ମପରାଯଣୌ
ତାପରେ, ପୁଅଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁହେଁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ହେଲେ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ତଵ ଜାତସ୍ଯ ପୁତ୍ରକ
ଏବେ ତୋ ଜନ୍ମ ହୋଇ ବାରହ ବର୍ଷ ହେଇଗଲା, ପୁଅ।
ଚିନ୍ତଯିଷ୍ଯତି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଦା ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯା ଵଯଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସେ ବୟସକୁ ପହଞ୍ଚିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କ’ଣ ହେବ, ତୁମେ ଭାବିବ।
କିମିଦଂ ଚିନ୍ତିତଂ ଵତ୍ସ ଗମନେ ସୌକରଂ ପ୍ରତି
ଏହି ଚିନ୍ତା କ’ଣ, ପୁଅ, ସୂକର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ?
ଅମ୍ବେତି ଭାଷସେଽଦ୍ଯାପି କଥମେତଦ୍ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ 138.
ତୁମେ ଏଯାଁ ଅଜି ମଧ୍ୟ 'ମାଆ' ବୋଲୁଛ, ଏହା କିପରି ଭାବିଲୁ?
ଅପରାଧୋ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ପୁତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୃହେଷ୍ଵପି
ପୁଅ, କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ଘରରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅପରାଧ ହୁଏ ନାହିଁ।
ରୁଷ୍ଟେନ ଵାପି ଭୀଷାଯୈ ଗୃହ୍ଯତେ ଚୈଵ ଯଷ୍ଟିକା
କେହି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଭୟରେ ମଧ୍ୟ ଲାଠି ଧରିଥାନ୍ତି।
ଇତି ମାତୁର୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵୈଶ୍ଯକୁଲନନ୍ଦନଃ
ମାଆଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଣିକ ପରିବାରର ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିବା ସେ ପୁଅ
ଉଷିତୋଽସ୍ମି ତଦଂଗେଷୁ ଗର୍ଭସ୍ଥଃ କୁକ୍ଷିସଂଭଵଃ
ମୁଁ ତୁମ ଶରୀରରେ ଥିଲି, ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମ ଗଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି।
ସ୍ତନୌ ହ୍ଯେତୌ ମଯା ପୀତୌ ଲଲିତେନ ଵିଜୃମ୍ଭିତୌ
ମୁଁ ଏହି ଦୁଇ ଷ୍ଟନ ମଧୁର ଭାବେ ଚୁଷିଥିଲି, ଖେଳି ଖେଳି।
ଅମ୍ବ ତ୍ଵଂ ମଯି କାରୁଣ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଖଲୁ ଚୋଚିତମ୍
ମାଆ, ମୋପାଇଁ ଦୟା କର, ଯେପରି ଉଚିତ।
ଆଯାନ୍ତି ଚ ପୁନର୍ଯାନ୍ତି ଗତା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପରେ
କେହି ଆସନ୍ତି, ପୁଣି ଯାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଆଉ କେହି ଆସନ୍ତି।
କୁତୋ ଜାତଃ କ୍ଵ ସଂବଦ୍ଧଃ କସ୍ଯ ମାତା ପିତାଥଵା
କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ହେଲା, କାହା ସହିତ ବାନ୍ଧା, କିଏ ମାଆ କିଏ ପିତା?
ମାତାପିତୃସହସ୍ରାଣି ପୁତ୍ରଦାରଶତାନି ଚ
ହଜାର-ହଜାର ମାଆ ବାପା, ଶତ-ଶତ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଜୀଉ ଥାଏ—
ଏଵଂ ଚିନ୍ତାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମା ଶୁଚୋ ଜନନି କ୍ଵଚିତ୍ 138.
ଏଭଳି ଭାବନା ଆସିଲେ, ମା, କେବେ ଦୁଃଖ କରିବୁନି।
ଅହୋ ବତ ମହଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ କିମେତତ୍ତାତ କଥ୍ଯତାମ୍
ହାଁ, ଏହି ଏତେ ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ କଥା କଣ? ବାପା, ଦୟାକରି କହ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଜନନୀଂ ପିତରଂ ତଥା
ସେ ମାଁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ମିଠା କଥା କହିଲେ।
ତତ୍ପୃଚ୍ଛ୍ଯତାଂ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ହି ଗୁହ୍ଯଂ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ସଉକରବ ବିଷୟରେ ଗୁପ୍ତ କଥା ପଚାର।
ସୂର୍ଯତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ତାତ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ସୂର୍ଯ୍ୟତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ବାପା, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା—
ଗମନେ କୃତସଂକଲ୍ପୌ ତତଃ ସୌକରଵଂ ପ୍ରତି
ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାପରେ ସଉକରବ ବିଷୟରେ—
ଗତଃ ସ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷ ଆଭୀରାଣାଂ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଆଭୀରମାନଙ୍କ ରାଜା ସେଠାକୁ ଗଲେ।