ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମେ ଭୂମେ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯାଽନଘେ
ହେ ଭୂମି, ମୋର କଥାକୁ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ବଖ୍ୟା କରୁଛି ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ରୌରଵେ ନରକେ ଵସେତ୍ 133.
ରୌରବ ନରକରେ ଜଣେ ଜଣେ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥାଏ ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵଦାମ୍ଯତ୍ର ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍
ମୁଁ ଏଠାରେ କହିବି କିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ ।
ଏକାଂ ଜଲମଯୀଂ ଶଯ୍ଯାମେକାମାକାଶଶାଯିନୀମ୍
ଜଳରେ ଏକ ଶୟ୍ୟା, ଆଉ ଏକ ଶୟ୍ୟା ଆକାଶରେ ପଡିଥିବା ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଭଦ୍ରେ ପୁରୀଷଂ ଯଃ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ହେ ସୁଭଦ୍ରେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ଯେଉଁ ଜଣେ ପୁରୀଷ ତ୍ୟାଗ କରେ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପୂଜାସମଯେ ଗୁଦରଵପୁରୀଷୋତ୍ସର୍ଗଯୋଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନାମ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପୂଜା ସମୟରେ ମୁତ୍ର ଓ ପୁରୀଷ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାମକ ଏକଶତତିସ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଅଥ ପୂଜାଦିସାମଯିକାପରାଧେଷୁ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି ମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମମ କର୍ମାଣି ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଏବେ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଷୟରେ, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ବାହାରେ, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଭକ୍ତ ।
ମୂର୍ଖୋ ଭଵତି ସୁଶ୍ରୋଣି ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ ଜଣେ ମୂର୍ଖ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ଆକାଶଶଯନଂ କୃତ୍ଵା ଦିନାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ
ଆକାଶରେ ପଡି ଦିନ ପନ୍ଦର ରହିଲେ ।
ଇତି ମୌନତ୍ଯାଗପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଭୂଷିତୋ ନୀଲଵସ୍ତ୍ରେଣ ଯୋ ହି ମାମୁପପଦ୍ଯତେ
ଏହା ମୌନତ୍ୟାଗର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ । ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଯେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ ।
ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୁଶ୍ରୋଣି ଅପରାଧଵିଶୋଧନମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ ଶୁଧିବା ବିଧି କହିବି ।
ଵ୍ରତଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ବିଧି ଅନୁସାରେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ।
ଅଵିଧାନେନ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯୋ ହି ମାମୁପସର୍ପତି
ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ ।
ତେନ ଦତ୍ତଂ ଵରାରୋହେ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯସୁଗନ୍ଧିତମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ଯାହା ଦେଇଥାଏ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧରେ ।
ତତୋ ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସା ସଂଶିତଵ୍ରତା
ତାପରେ, ନାରାୟଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଶପଥରେ ଦୃଢ ଥିଲେ ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସମାଚାରଂ ରହସ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।। 134.
ଧରଣୀ କହିଲେ — ମୁଁ ଶୁଧ ହୋଇ, ତୁମେ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ କହିବା ଉଚିତ ।
କେନ କର୍ମଵିଧାନେନ ଭୂତ୍ଵା ଭାଗଵତା ଭୁଵି
ଭୂମିରେ ଭାଗବତ ହୋଇ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଧି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ।
ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ଦେଵ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ହେ ଦେବ, ଏହା ମୋର ସନ୍ଦେହ; ମୁଁ ବହୁତ ଆଗ୍ରହୀ ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥିତଂ ମମ ତତ୍ତ୍ଵେନ ଗୁହ୍ଯମେତତ୍ପରଂ ମହତ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଟିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଇଛି।
ଵିମୁଚ୍ଯ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଯୋ ହି ମାମୁପସର୍ପତି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡି ମୋତେ ନିକଟରେ ଆସେ—
ଭୂତ୍ଵା ପୂର୍ଵମୁଖସ୍ତତ୍ର ପାଦୌ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚାମ୍ବୁଭିଃ
ସେଠି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପ୍ରଥମେ ପାଦକୁ ପାଣିରେ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲିତଂ ହସ୍ତଂ ଜଲେନ ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ହାତକୁ ପାଣିରେ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ପାଦମେକୈକଶସ୍ତଦ୍ଵତ୍ପଂଚ ପଞ୍ଚ ଵଦେତ୍ତତଃ
ଏହିପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଦକୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପରେ 'ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୀଣି କୋଶାନ୍ପିବେତ୍ତତ୍ର ସର୍ଵପାପଵିଶୋଧନମ୍
ସେଠି, ତିନି ମୁଁହ ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶୁଧ କରେ।
ପ୍ରାଣାଯାମଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ମମ ଚିନ୍ତାପରାଯଣଃ
ତାପରେ ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ମୋ ଚିନ୍ତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୀଣି ଵାରାନ୍ସ୍ପୃଶେତ୍ତତ୍ର ଶିରୋ ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂସ୍ଥିତଃ 134.
ସେଠି, ମୁଣ୍ଡକୁ ତିନିଥର ଛୁଇଁବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ।
ସ୍ପୃଶେତ୍ତୁ ନିଷ୍କଲସ୍ତତ୍ର ଯୋ ହି ଯତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଅଦ୍ୱିତୀୟତାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ ନିଜେ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ନିଜକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ଯ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମମାଭିଗମନେଷୁ ଚ
ମୋତେ ନିକଟରେ ଆସିବା ପାଇଁ ଏହିପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଚ କୁର୍ଵତସ୍ତସ୍ଯ ମମ କର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଜଣେ, ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁସୃତ ହୁଏ।
ତତୋ ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୀ ଵସୁନ୍ଧରା
ତାପରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦେବୀ ଧରା ଭୂମି—