ଯ ଏତେନ ଵିଧାନେନ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ଯେ କେହି ଏହି ବିଧିରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରେ,
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମୃତକସ୍ପର୍ଶନପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନାମ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'ମୃତକ ସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ' ନାମକ ଏକଶତ ବତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ପୂଜାସାମଯିକଗୁଦରଵପୁରୀଷୋତ୍ସର୍ଜନଯୋଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ସ୍ପୃଶମାନେନ ମାଂ ଭୂମେ ଵାତକର୍ମ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏବେ ପୂଜା, ସାମୟିକ କ୍ରିୟା, ମଳମୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ: ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଭୂମି, ଶରୀରରୁ ବାୟୁ ବାହାରିଯାଏ।
ମକ୍ଷିକା ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ମୂଷକଃ
ମକ୍ଷିକା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ, ମୁଷକ ତିନି ବର୍ଷ।
ଏଷ ଵୈ ତାପନଂ ଦେଵି ମୋହନଂ ମମ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହି, ଦେବୀ, ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଭ୍ରମ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ହୃଷୀକେଶଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରା ଅତୁଲଂ ଲଭତେ ପାପଂ ତଵ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୂମି ହୃଷୀକେଶକୁ ଉତ୍ତର କଲେ: ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଥିବା ଭକ୍ତ ଅତି ଅପରିମିତ ପାପ ପାଉଛି।
ତସ୍ଯ ଦେଵ ସୁଖାର୍ଥାଯ ଵିଶୁଦ୍ଧିଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଶୃଣୁ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ମେ ଦେଵି କଥ୍ଯମାନଂ ମଯାଽନଘେ
ତାଙ୍କର ସୁଖ ପାଇଁ, ଦେବ, ଶୁଦ୍ଧି କଥା ଦେବା ଉଚିତ। ମୋ ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ, ଦେବୀ, ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ କହୁଛି।
ଅପରାଧମିମଂ କୃତ୍ଵା ସନ୍ତରେଦ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ଏହି ଅପରାଧ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ମ ଚୈଵଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ସ ଚ ମେ ନାପରାଧ୍ଯତି
ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ମୋ ପାଖରେ ଅପରାଧୀ ନୁହେଁ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଭଦ୍ରେ ମହାକର୍ମାପରାଧିନଃ
ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ବଡ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପରାଧ ବିଷୟରେ।
ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମେ ଭୂମେ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯାଽନଘେ
ହେ ଭୂମି, ମୋର କଥାକୁ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ବଖ୍ୟା କରୁଛି ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ରୌରଵେ ନରକେ ଵସେତ୍ 133.
ରୌରବ ନରକରେ ଜଣେ ଜଣେ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥାଏ ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵଦାମ୍ଯତ୍ର ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍
ମୁଁ ଏଠାରେ କହିବି କିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ ।
ଏକାଂ ଜଲମଯୀଂ ଶଯ୍ଯାମେକାମାକାଶଶାଯିନୀମ୍
ଜଳରେ ଏକ ଶୟ୍ୟା, ଆଉ ଏକ ଶୟ୍ୟା ଆକାଶରେ ପଡିଥିବା ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଭଦ୍ରେ ପୁରୀଷଂ ଯଃ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ହେ ସୁଭଦ୍ରେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ଯେଉଁ ଜଣେ ପୁରୀଷ ତ୍ୟାଗ କରେ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପୂଜାସମଯେ ଗୁଦରଵପୁରୀଷୋତ୍ସର୍ଗଯୋଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନାମ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପୂଜା ସମୟରେ ମୁତ୍ର ଓ ପୁରୀଷ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାମକ ଏକଶତତିସ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଅଥ ପୂଜାଦିସାମଯିକାପରାଧେଷୁ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି ମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମମ କର୍ମାଣି ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଏବେ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଷୟରେ, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ବାହାରେ, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଭକ୍ତ ।
ମୂର୍ଖୋ ଭଵତି ସୁଶ୍ରୋଣି ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ ଜଣେ ମୂର୍ଖ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ଆକାଶଶଯନଂ କୃତ୍ଵା ଦିନାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ
ଆକାଶରେ ପଡି ଦିନ ପନ୍ଦର ରହିଲେ ।
ଇତି ମୌନତ୍ଯାଗପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଭୂଷିତୋ ନୀଲଵସ୍ତ୍ରେଣ ଯୋ ହି ମାମୁପପଦ୍ଯତେ
ଏହା ମୌନତ୍ୟାଗର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ । ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଯେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ ।
ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୁଶ୍ରୋଣି ଅପରାଧଵିଶୋଧନମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ ଶୁଧିବା ବିଧି କହିବି ।
ଵ୍ରତଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ବିଧି ଅନୁସାରେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ।
ଅଵିଧାନେନ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯୋ ହି ମାମୁପସର୍ପତି
ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ ।
ତେନ ଦତ୍ତଂ ଵରାରୋହେ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯସୁଗନ୍ଧିତମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ଯାହା ଦେଇଥାଏ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧରେ ।
ତତୋ ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସା ସଂଶିତଵ୍ରତା
ତାପରେ, ନାରାୟଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଶପଥରେ ଦୃଢ ଥିଲେ ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସମାଚାରଂ ରହସ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।। 134.
ଧରଣୀ କହିଲେ — ମୁଁ ଶୁଧ ହୋଇ, ତୁମେ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ କହିବା ଉଚିତ ।
କେନ କର୍ମଵିଧାନେନ ଭୂତ୍ଵା ଭାଗଵତା ଭୁଵି
ଭୂମିରେ ଭାଗବତ ହୋଇ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଧି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ।
ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ଦେଵ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ହେ ଦେବ, ଏହା ମୋର ସନ୍ଦେହ; ମୁଁ ବହୁତ ଆଗ୍ରହୀ ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥିତଂ ମମ ତତ୍ତ୍ଵେନ ଗୁହ୍ଯମେତତ୍ପରଂ ମହତ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଟିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଇଛି।
ଵିମୁଚ୍ଯ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଯୋ ହି ମାମୁପସର୍ପତି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡି ମୋତେ ନିକଟରେ ଆସେ—