ଅଥ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠାଚର୍ଵଣପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠମଚର୍ଵିତ୍ଵା ଯୋ ହି ମାମୁପସର୍ପତି
ଏବେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇବା ନ କରିଥିବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ — ଯେଉଁ ଲୋକ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇନାହିଁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି,
ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୃଥିଵୀ ଧର୍ମସଂଶ୍ରିତଃ
ନାରାୟଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଧରା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ କଥମେକାପରାଧେନ ସର୍ଵମେଵ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଧରା କହିଲେ — କିପରି ଏକ ଦୋଷରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଯେନ ଚୈକାପରାଧେନ ପୂର୍ଵକର୍ମ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — କେଉଁ ଦୋଷରେ ପୂର୍ବ କର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ,
ମନୁଷ୍ଯଃ କିଲ୍ବିଷୀ ଭଦ୍ରେ କଫପିତ୍ତସମନ୍ଵିତଃ
ମନୁଷ୍ୟ, ଓ ଭଦ୍ରେ, ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ କଫ ପିତ୍ତରେ ପୀଡିତ,
ତତ୍ସର୍ଵବୀଜଂ ନଶ୍ଯେତ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠସ୍ଯ ଭକ୍ଷଣାତ୍
ସେହି ସମସ୍ତ ଦୋଷର ମୂଳ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇନାହିଁ ଖାଇଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଚ ମେ ବ୍ରୂହି ଯେନ ଧର୍ମୋ ନ ନଶ୍ଯତି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ମୋର ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ନହେଉ ଏମିତି କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କହ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇପାରିବି।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ହୀଦଂ ତେ ଯଥା ଶୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ କହିବି, କିପରି ମାନବମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇପାରନ୍ତି।
ଆକାଶଶଯନଂ କୃତ୍ଵା ଦିନାନି ଦ୍ଵେ ଚ ପଂଚ ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଦୁଇ ଓ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଶୋଇ ରହିଲେ—
ଏଵଂ ତେ କଥିତଂ ଭଦ୍ରେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠସ୍ଯ ଭକ୍ଷଣମ୍ 131.
ଏହିପରି ଭଦ୍ରେ, ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଖାଇବା ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
କୁତସ୍ତସ୍ଯାପରାଧୋଽସ୍ତି ଏଵମେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏଥିରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ; ଏହା ସଠିକ୍, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠାଚର୍ଵଣପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନାମୈକତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ 'ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ' ନାମକ ଏକଶତ ତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ମୃତକସ୍ପର୍ଶପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଗତ୍ଵା ତୁ ମୈଥୁନଂ ଭଦ୍ରେ ଅସ୍ନାତୋ ଯଃ ଶଵଂ ସ୍ପୃଶେତ୍
ଏବେ ମୃତଦେହ ସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ: ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ମିଥୁନ ପରେ ନିସ୍ନାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଶବ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ଭଦ୍ରେ—
ଵର୍ଷଂ ନାରାଯଣାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସା ମହୀ ସଂଶିତଵ୍ରତା
ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଧରଣୀ ଏକ ବର୍ଷ ଦୀଢ଼ ବ୍ରତ ରଖିଥିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ କଥମେଵଂ ପୁମାନ୍ଵୈ ସ ରେତଃପାନପରୋ ଭଵେତ୍
ଧରଣୀ କହିଲେ: କିପରି ଏଭଳି ଏକ ଲୋକ ରେତସ ପାନ କରିବାକୁ ଚାହେ?
ଏତନ୍ମେ ପରମଂ ଦୁଃଖଂ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମେ ଦେଵି ଇଦଂ ଗୁହ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ମୋର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ; ତୁମେ ଏହା ବିଷୟରେ କହିବା ଉଚିତ। ଦେବୀ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶକୁ ମୋତେ ଶୁଣ।
ଚିହ୍ନମୈତଦ୍ଵରାରୋହେ ଆଧିଚାରଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ଏହା ହେଉଛି ଚିହ୍ନ, ଭଦ୍ରେ, ଅଧିଚାର ଅପରାଧର ନିଶ୍ଚୟ।
ଦୃଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯାପରାଧସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ଏହା ଦେଖିଲେ, ଲୋକ ଏହି ଅପରାଧର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଅପରାଧସ୍ଯ ଦୋଷେଣ ଵିଶୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ନ ଜାଯତେ
ଅପରାଧର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହେଉ ନାହିଁ।
ଗୃହସ୍ଥାଃ ପୁରୁଷା ଭଦ୍ରେ ମମ କର୍ମପରାଯଣାଃ
ଏଭଳି, ଭଦ୍ରେ, ଗୃହସ୍ଥ ପୁରୁଷମାନେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ରହନ୍ତି—
ଵାଯୁଭକ୍ଷଂ ଦିନଂ ତ୍ଵେକଂ ତତୋ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍
ଏକ ଦିନ ପାଇଁ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇଲେ, ପରେ ତାହାର ପାପ ମୁକ୍ତି ହୁଏ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା କର୍ମାପରାଧଂ ତୁ ନ ସ ପାପେନ ଲିପ୍ଯତେ 132.
କାର୍ଯ୍ୟର ଅପରାଧ ବୁଝିଲେ, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ମହାଭାଗେ ମମ ଲୋକସୁଖାଵହମ୍
ମହାଭାଗେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୋର ଲୋକରେ ସୁଖ ଆଣେ।
ମମ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ବହିଷ୍କୃତ୍ଯ ଯଃ ଶ୍ମଶାନଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ମୋର ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ବାହାର କରି, ଯେ କୌଣସି ଲୋକ ଶ୍ମଶାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ—
ଶ୍ମଶାନେ ଜମ୍ବୁକା ଭୂତ୍ଵା ଭକ୍ଷଯନ୍ତି ଶଵାନ୍ ତଥା
ଶ୍ମଶାନରେ ସେମାନେ ଶିଆଳ ହେଇ ମୃତଦେହ ଖାଇଥାନ୍ତି ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକହିତାଯ ଵୈ ତଵ ନାଥ ପ୍ରପନ୍ନାନାଂ କ୍ଵ ପାପଂ ଵିଦ୍ଯତେ ପ୍ରଭୋ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ — 'ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ପାପ ରହିପାରିବ ?'
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଚ ମେ ବ୍ରୂହି ଯେନ ମୁଚ୍ଯନ୍ତି କିଲ୍ବିଷାତ୍ ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି ତତ୍ତ୍ଵେନ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
'ମୁଁ କେମିତି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ, ସେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଥା କହିଦିଅ । ଶୁଣ, ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରୁଛ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି ।'
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ହୀଦଂ ଶୋଭନଂ ପାପନାଶନମ୍
'ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଏହି ଭଲ ଓ ପାପ ନଶାଇଦେଇଥିବା ବିଧି କହିବି ।'
ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ତତଃ ପୀତ୍ଵା ତତୋ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍
'ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପିଇଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।'
ସର୍ଵଥା ଵର୍ଜନୀଯଂ ଵୈ ସର୍ଵଭାଗଵତେନ ତୁ
'ଭଗବତଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ।'