ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମମ ଲୋକେ ସ ମୋଦତେ
ମୋର ଲୋକରେ ସେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥାଏ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଭଵୋଦ୍ଭଵମାଦିଵ୍ଯକ୍ତରୂପମାଦିତ୍ଯଂ ସର୍ଵେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵାଂ ଚ
ମନ୍ତ୍ର — ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତୁମେ, ଆଦିତ୍ୟ, ସବୁ ଭବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆଦି ରୂପ।
ଵଯଂ ଦେଵମାଦିମଵ୍ଯକ୍ତରୂପଂ କୃତ୍ଵା ଚାତ୍ମନି ଦେଵ ସଂସ୍ଥାସ୍ତଥାପି
ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଆଦି ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପକୁ ଆପଣ ମନରେ ବସାଇଛୁ, ଏହିପରି—
ଅନେନୈଵ ହି ମନ୍ତ୍ରେଣ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ ।। 129.
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଚତୁର୍ଵର୍ଣଦୀକ୍ଷାତାମ୍ରଵର୍ଣନଂ ନାମୋନତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଦୀକ୍ଷା ଏବଂ ତାମ୍ର ବିବରଣା ନାମକ ଏକଶ ଉନତିଶ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଅଥ ରାଜାନ୍ନଭୋଗେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଏଵଂ ଦୀକ୍ଷାଂ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରାଯଣମୁଖାନ୍ମହୀ
ଏବେ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାର ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ। ଏପରି ଦୀକ୍ଷା ବିଷୟରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ମହୀ—
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵାହଂ ତୁ ମହାଭାଗ ଜାତାସ୍ମି ଵିମଲା ଵିଭୋ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଶୁଣି, ମହାଭାଗ, ଏବେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ବିଭୋ।
ଅହୋ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଲୋକନାଥସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଅହୋ, ଲୋକନାଥଙ୍କର ସତ୍ୟ ମହିମା!
ଏକଂ ମେ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଯଦୀଶ ହୃଦି ଵର୍ତ୍ତତେ
ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ପରମ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, ମହାଦେବ।
ଦେଵ ପୂର୍ଵାପରାଧାସ୍ତେ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦପି କୀର୍ତିତାଃ
ଦେବ, ତୁମର ପୂର୍ବ ଓ ପର ଅପରାଧ, ଏକତିଶ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।
କର୍ମଣା କେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଅପରାଧସ୍ଯ କାରିଣଃ
କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧ କରିଥିବା ଲୋକ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି?
ତଦ୍ଵୈ ଭୂମ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶୋ ମହାମନାଃ
ଭୂମିଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହୃଷୀକେଶ ମହାମନା ଥିଲେ—
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଯେ ତୁ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ରାଜାନ୍ନଂ ଲୋଭେନ ଚ ଭଯେନ ଵା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି—
ଆପଦ୍ଗତା ହି ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ରାଜାନ୍ନଂ ତୁ ଵସୁନ୍ଧରେ
ବିପଦରେ ପଡିଥିବା ଲୋକ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, ବସୁନ୍ଧରା।
ଭଗଵଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କମ୍ପିତା ଚ ଵସୁନ୍ଧରା 130.
ଭଗବାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବସୁନ୍ଧରା କମ୍ପିଗଲେ।
ତତୋ ଦୀନମନା ଭୂତ୍ଵା ସା ମହୀ ସଂଶିତଵ୍ରତା
ତାପରେ, ଦୁଃଖିତ ମନ ହୋଇ, ମହୀ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ କୋ ନୁ ଦୋଷୋଽସ୍ତି ରାଜ୍ଞାଂ ହି ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ରାଜାଙ୍କର କେଉଁ ଦୋଷ ଅଛି? ତୁମେ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଭୂମ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ତାପରେ, ଭୂମିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ରାଜାନ୍ନଂ ତୁ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଶୁଭୈଭାର୍ଗଵତୈଃ ସଦା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ଭାର୍ଗବମାନେ ସଦା ରାଜାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ଯପ୍ଯେଷ ସମତ୍ଵେନ ରାଜା ଲୋକେ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ଯଦିଓ ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଏକ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି,
ଅପି ଵା ଗର୍ହିତଂ ତେନ ରାଜାନ୍ନଂ ତୁ ଵସୁନ୍ଧରେ
ତଥାପି, ଓ ଧରା, ରାଜାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ କିଛି ଦୋଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ତତୋ ଯଦ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏହିପରି ଯାହା କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣ, ଓ ଧରା।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ତୁ ମାଂ ଦେଵି ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଦେବୀ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୋ ପୂଜା କରି ମୋତେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ,
ସିଦ୍ଧଂ ଭାଗଵତୈଶ୍ଚାନ୍ନଂ ମମ ପ୍ରାପଣଶେଷକମ୍
ଭାଗବତମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅନ୍ନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର।
ଏଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧରଣୀ ସଂଶିତଵ୍ରତା 130.
ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଧରା ନିଜ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ କର୍ମଣା କେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେତ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜନାର୍ଦନ
ଧରା କହିଲେ — କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ପବିତ୍ର ହୁଏ? ମୋତେ କହ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ତରନ୍ତି ପୁରୁଷା ଯେନ ରାଜାନ୍ନସ୍ଯୋପଭୁଞ୍ଜକାଃ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ରାଜାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି?
ଏକଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ କୃତ୍ଵା ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚ ପୁଷ୍କଲମ୍
ଏକ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଓ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି,
ନ ତସ୍ଯ ଚାପରାଧୋଽସ୍ତି ଵସୁଧେ ଵୈ ଵଚୋ ମମ ମମାତ୍ର ପୂଜାକାମେନ ଯଦୀଚ୍ଛେତ୍ପରମାଂ ଗତିମ୍
ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ଓ ଧରା, ଏହା ମୋର କଥା; ଏଠାରେ ମୋର ପୂଜା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଯଦି କେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ଚାହେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ରାଜାନ୍ନପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନାମ ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ଦିବ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ରାଜାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ' ନାମକ ଏକ ଶତ ତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।