ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ତସ୍ଯାଂ ଧର୍ମଵିନିଶ୍ଚିତଃ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ରହିଥିଲେ।
ମୁଞ୍ଚ ମୁଞ୍ଚ ପ୍ରଭୋ ଚକ୍ରମପି ଵହ୍ନିସମପ୍ରଭମ୍
ମୋତେ ଛାଡ଼, ଛାଡ଼, ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚକ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼।
ତଦୈଵ ଚକ୍ରେଣ ଵିପାଟିତୋଽସୌ ପ୍ରାପ୍ତୋଽପି ମାଂ ଭାଗଵତପ୍ରଧାନଃ ରଙ୍ଗଂ ଚ ସୀସଂ ତ୍ରପୁଧାତୁସଂସ୍ଥଂ କାଂସ୍ଯଂ ଚ ରୀତିଶ୍ଚ ମଲସ୍ତୁ ତେଷାମ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଚକ୍ରରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ, ସେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ, କାରଣ ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଟିନ, ସିସା, ତାପା, କାଂସା ଏବଂ ଲୋହା—ଏମାନେ ଅପବିତ୍ର, ଏହିମାନଙ୍କରେ ମଳ ଅଛି।
ତାମ୍ରପାତ୍ରେଣ ଵୈ ଭୂମେ ପ୍ରାପଣଂ ଯତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ 129.
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଯାହା ଦିଆଯିବ—
ଏତଦ୍ଭାଗଵତୈଃ କାର୍ଯଂ ମମ ପ୍ରିଯକରୈଃ ସଦା
ମୋ ପ୍ରିୟ ଭାଗବତମାନେ ସଦା ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୀକ୍ଷିତୈର୍ଵୈ ଭାଗଵତୈଃ ପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯାଦୌ ଚ ଦୀଯତେ
ଦୀକ୍ଷିତ ଭାଗବତମାନେ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦେଵି ତତ୍ତ୍ଵେନ କଥିତଃ କିମନ୍ଯତ୍ ପରିପୃଚ୍ଛସି ଦେଵଦେଵ କଥଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଦୀକ୍ଷିତଃ କୁରୁତେ ଵଦ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ କହିଦେଲି; ଆଉ କଣ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ହେ ଦେବଦେବ, ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରେ, କହ।
କେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଵା ଭକ୍ତସ୍ତଵ କର୍ମପରାଯଣଃ ଶୃଣୁ ମାଧଵି ତତ୍ତ୍ଵେନ ସନ୍ଧ୍ଯାମନ୍ତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍
କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ତୁମ ଭକ୍ତ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥାଏ, ସେ କରେ? ମାଧବୀ, ସତ୍ୟ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ।
ଯଥା ଵଦନ୍ତି ଵୈ ସୂର୍ଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ପୂର୍ଵାଂ ପରାଂ ତଥା
ଯେପରି ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେପରି ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପରେ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି।
ମୁହୂର୍ତ୍ତଂ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥାଯ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନରେ ବସି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମମ ଲୋକେ ସ ମୋଦତେ
ମୋର ଲୋକରେ ସେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥାଏ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଭଵୋଦ୍ଭଵମାଦିଵ୍ଯକ୍ତରୂପମାଦିତ୍ଯଂ ସର୍ଵେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵାଂ ଚ
ମନ୍ତ୍ର — ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତୁମେ, ଆଦିତ୍ୟ, ସବୁ ଭବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆଦି ରୂପ।
ଵଯଂ ଦେଵମାଦିମଵ୍ଯକ୍ତରୂପଂ କୃତ୍ଵା ଚାତ୍ମନି ଦେଵ ସଂସ୍ଥାସ୍ତଥାପି
ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଆଦି ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପକୁ ଆପଣ ମନରେ ବସାଇଛୁ, ଏହିପରି—
ଅନେନୈଵ ହି ମନ୍ତ୍ରେଣ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ ।। 129.
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଚତୁର୍ଵର୍ଣଦୀକ୍ଷାତାମ୍ରଵର୍ଣନଂ ନାମୋନତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଦୀକ୍ଷା ଏବଂ ତାମ୍ର ବିବରଣା ନାମକ ଏକଶ ଉନତିଶ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଅଥ ରାଜାନ୍ନଭୋଗେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଏଵଂ ଦୀକ୍ଷାଂ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରାଯଣମୁଖାନ୍ମହୀ
ଏବେ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାର ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ। ଏପରି ଦୀକ୍ଷା ବିଷୟରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ମହୀ—
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵାହଂ ତୁ ମହାଭାଗ ଜାତାସ୍ମି ଵିମଲା ଵିଭୋ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଶୁଣି, ମହାଭାଗ, ଏବେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ବିଭୋ।
ଅହୋ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଲୋକନାଥସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଅହୋ, ଲୋକନାଥଙ୍କର ସତ୍ୟ ମହିମା!
ଏକଂ ମେ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଯଦୀଶ ହୃଦି ଵର୍ତ୍ତତେ
ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ପରମ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, ମହାଦେବ।
ଦେଵ ପୂର୍ଵାପରାଧାସ୍ତେ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦପି କୀର୍ତିତାଃ
ଦେବ, ତୁମର ପୂର୍ବ ଓ ପର ଅପରାଧ, ଏକତିଶ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।
କର୍ମଣା କେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଅପରାଧସ୍ଯ କାରିଣଃ
କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧ କରିଥିବା ଲୋକ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି?
ତଦ୍ଵୈ ଭୂମ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶୋ ମହାମନାଃ
ଭୂମିଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହୃଷୀକେଶ ମହାମନା ଥିଲେ—
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଯେ ତୁ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ରାଜାନ୍ନଂ ଲୋଭେନ ଚ ଭଯେନ ଵା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି—
ଆପଦ୍ଗତା ହି ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ରାଜାନ୍ନଂ ତୁ ଵସୁନ୍ଧରେ
ବିପଦରେ ପଡିଥିବା ଲୋକ ରାଜାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, ବସୁନ୍ଧରା।
ଭଗଵଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କମ୍ପିତା ଚ ଵସୁନ୍ଧରା 130.
ଭଗବାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବସୁନ୍ଧରା କମ୍ପିଗଲେ।
ତତୋ ଦୀନମନା ଭୂତ୍ଵା ସା ମହୀ ସଂଶିତଵ୍ରତା
ତାପରେ, ଦୁଃଖିତ ମନ ହୋଇ, ମହୀ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ କୋ ନୁ ଦୋଷୋଽସ୍ତି ରାଜ୍ଞାଂ ହି ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ରାଜାଙ୍କର କେଉଁ ଦୋଷ ଅଛି? ତୁମେ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଭୂମ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ତାପରେ, ଭୂମିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ରାଜାନ୍ନଂ ତୁ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଶୁଭୈଭାର୍ଗଵତୈଃ ସଦା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ଭାର୍ଗବମାନେ ସଦା ରାଜାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ଯପ୍ଯେଷ ସମତ୍ଵେନ ରାଜା ଲୋକେ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ଯଦିଓ ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଏକ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି,