ନମୋ ନାରାଯଣେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ନମୋ ନାରାୟଣ ବୋଲି କହି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଶ୍ରୁତିର୍ଭାଗଵତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଶ୍ରୁତୀ ଅଗ୍ନିଦ୍ଵିଜଶ୍ଚ ତଵ ମୁଖଂ ନାସେଽଶ୍ଵିନୌ ନଯନେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ମୁଖଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଗାତ୍ରାଣି ଜଗତ୍ପ୍ରଧାନାନୀମଂ ଚ ଦର୍ପଣଂ ପଶ୍ଯ ପଶ୍ଯ ରୂପମ୍ ।। 128.
ମନ୍ତ୍ର: 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତ ଶ୍ରୁତି ହେଉଛି କାନ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ମୁଁହ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା ନାକ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଆଖି, ମୁଁହ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଦେହର ଅଂଶମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଅଂଶ। ଏହି ଦର୍ପଣକୁ ଦେଖ, ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖ।'
ଯ ଏତେନ ଵିଧାନେନ ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯିଏ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ—
ଏତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଵୈ ଭୂମେ ଉପଚାରସ୍ତୁ ଈଦୃଶଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଭୂମି, ଏପରି ଭାବେ ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ କଙ୍କତାଞ୍ଜନଦର୍ପଣନାମ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'କଙ୍କଟାଞ୍ଜନ ଦର୍ପଣ' ନାମକ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଵର୍ଣଦୀକ୍ଷା ଭୂଷିତାଲଂକୃତଂ କୃତ୍ଵା ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଏବେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଦୀକ୍ଷା: ଭଲଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଯିଏ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ—
ଯେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଦାତଵ୍ଯଂ ଲଲାଟେ ତିଲକଂ ମମ
କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋ ଲାଳାଟରେ ତିଳକ ଲଗାଇବା ଉଚିତ?
ମନ୍ତ୍ରଃ – ମୁଖମଣ୍ଡନଂ ଚିନ୍ତଯା ଵାସୁଦେଵ ତ୍ଵଯା ପ୍ରଯୁକ୍ତଂ ଚ ମଯୋପନୀତମ୍
ମନ୍ତ୍ର— "ମୁଁ ମୁଖର ଶୋଭା ଧ୍ୟାନ କରେ, ହେ ବାସୁଦେବ, ଏହା ତୁମେ ଦେଇଛ, ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।"
ଏତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଚିତ୍ରକଂ ମେ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲଲାଟେ ତିଲକଂ ଧରିତ୍ରି
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଧରିତ୍ରୀ, ମୋ ଲାଳାଟରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ତିଳକ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଇମାଃ ସୁମନସଃ ସୌମନସ୍ଯାଯ ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଂ ସୁମନସଂ କୁରୁ ତ୍ଵଯୈତେ ସୌମନସ୍ଯାଯ ନିର୍ମିତା ଗୃହୀତାଃ ସ୍ଵାହା
ମନ୍ତ୍ର— "ଏହି ଫୁଲମାନେ ଶୁଭ ହେବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଛି, ହେ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଭ କର। ଏହି ଫୁଲମାନେ ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛ ଓ ଗ୍ରହଣ କରିଛ। ସ୍ୱାହା।"
ଏଵଂ ସୁମନସୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଧୂପଂ ଚୈଵ ନିଵେଦଯେତ୍
ଏଭଳି ଫୁଲ ଦେଇ, ପରେ ଧୂପ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ନମୋ ନାରାଯଣେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
'ନମୋ ନାରାୟଣ' କହି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର।
ଅମୁନା ଚୈଵ ଧୂପେନ ଧୂପିତାନି ତଵାଽନଘ
ଏହି ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମ ପ୍ରଦାନଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
ଗୃହାଣେମଂ ଚ ମେ ଧୂପଂ ସର୍ଵସଂସାରମୋକ୍ଷଣମ୍ 129.
ମୋର ଏହି ଧୂପ ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ସଂସାର ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ତୁ ଗୃହ୍ଣାମି ମମ ଭକ୍ତୈଃ ସୁଖାଵହମ୍
ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ଯେପରି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଜାନୁସଂସ୍ଥଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ତାପରେ ଜାଙ୍ଘା ଉପରେ ରଖି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ନମୋ ଭଗଵତେ ତେଜତେ ଵିଷ୍ଣୋ ସର୍ଵେ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିସଂସ୍ଥାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ମନ୍ତ୍ର— "ନମୋ ଭଗବତେ ତେଜସେ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ।"
ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ – ତେଜଃ ସଂସାରାନ୍ମୋଚଯିତୁଂ ଦେଵ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଦୀପଂ ଦ୍ଯୁତିମନ୍ତଶ୍ଚ
ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର— "ହେ ଦେବ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୀପ ଗ୍ରହଣ କର, ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।"
ମାଂ କରୋତି ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦୀପକଂ ଦଦତେ ନରଃ
ଯେ କେହି ନିୟମ ମୁତାବକ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୋତେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତୁ।
ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତା ଚ ଵସୁନ୍ଧରା
ନାରାୟଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଧରିତ୍ରୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଶ୍ରୁତା ମଯା ଭାଗଵତାସ୍ତଵ କର୍ମପରାଯଣାଃ
ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ହେ ଭକ୍ତ, ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ତଵ ପ୍ରାପଣକଂ କୃତ୍ଯଂ କେଷୁ ପାତ୍ରେଷୁ କାରଯେତ୍
ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁ ପାତ୍ରରେ କରିବା ଉଚିତ?
ତତୋ ଭୂମେର୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲୋକନାଥୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ତାପରେ ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲୋକନାଥ କହିଲେ—
ତାନି ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଯା ମେ ପୂର୍ଵପୃଚ୍ଛିତମ୍ 129.
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ କରିଥିଲ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ସର୍ଵାଣି ତାନି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵେହ ତାମ୍ରଂ ଚ ମମ ରୋଚତେ
ଏଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ତାମ୍ର ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଲୋକନାଥଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନମ୍
ସେ ଲୋକନାଥ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ତତୋ ଭୂମେର୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅନାଦିରପରାଜିତଃ
ତାପରେ ଭୂମିର କଥା ଶୁଣି, ଆଦିହୀନ ଓ ଅଜୟୀ ଠାରୁ—
ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମେ ଭୂମେ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯାଽନଘେ
ହେ ଭୂମି, ହେ ନିର୍ମଳା, ମୋ ପକ୍ଷରୁ ସତ୍ୟଭାବରେ କହୁଥିବା କଥା ଶୁଣ।
ସପ୍ତଯୁଗସହସ୍ରାଣି ଆଦିକାଲେଽଥ ମାଧଵି
ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ମାଧବୀ, ସାତ ହଜାର ଯୁଗ ଥିଲା।
ଶିରସା ଚାଞ୍ଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ଵସୁଧା ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ଏତନ୍ମାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ତଦ୍ଭକ୍ତାଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଵଦ ଭାଗଵତୀଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ତଵ କର୍ମଵିନିଶ୍ଚିତାମ୍ ଵରାହରୂପୋ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ ମାଧଵି ତତ୍ତ୍ଵେନ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି ଯଥାଵଦ୍ଵିଦିତଂ ଭୂପୈଃ ପୁଣ୍ଯା ଭାଗଵତାଃ ଶୁଭାଃ କୁର୍ଵୀତୈଵ ପରାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଯଥାଵଦିତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ମୁହୂର୍ତଧ୍ଯାନମାସ୍ଥାଯ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦାହରେତ୍ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ପରମୋ ମନ୍ତ୍ରସ୍ତପତାଂ ପରମଂ ତପଃ ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମୁତ୍ତମମ୍ ନାଦୀକ୍ଷିତାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ନୋପଵୀତେ କଥଂଚନ ପୁନରନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵି ତତ୍ତ୍ଵେନ ମେ ଶୃଣୁ କୃତ୍ଵା ତୁ ମମ କର୍ମାଣି ଗୃହ୍ଯ ଦୀପକମୁତ୍ତମମ୍ ମନ୍ତ୍ରଃ – ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେଽନୁଗ୍ରହ ତେଜସେ ଵିଷ୍ଣୋ ସର୍ଵଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଗ୍ନିସଂସ୍ଥାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ଏଵଂ ଚାଗ୍ନିସ୍ତଵ ତେଜସା ଭଵିଷ୍ଯତି ସ୍ଵତେଜସା ମାମାଶୁ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତେଜସା ସଂସାରାର୍ଥଂ ଦେଵ ଗୃହ୍ଯଂ ଦୀପକଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ୍ରଂ ଶ୍ଵୋ ଭୂତ୍ଵା ଇମଂ କର୍ମ ନିଷ୍ଫଲମ୍ ତାରିତାଃ ପିତରସ୍ତେନ ନିଷ୍କଲାଶ୍ଚ ପିତାମହାଃ ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କର୍ମ ଲୋକସୁଖାଵହମ୍
ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି, ଧରିତ୍ରୀ ପୁଣି କହିଲେ, "ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ, ତୁମେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କହିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟୀ ଭାଗବତୀଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର, ସେଥିରେ ଆଲୋକ ପକାଇବାକୁ କହ।" ତାପରେ ଭଗବାନ ବରାହ ରୂପେ ଧରିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ମାଧବୀ, ତୁମେ ଯେପରି ନିଷ୍କପଟ ଭାବେ ପଚାରିଛ, ସେପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ କହିବି। ପବିତ୍ର ଭାଗବତମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରଧାନ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଧରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ତପଃ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଏକାଦମ୍ବିକ ଓ ଉତ୍ତମ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଦିକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ଉପବୀତ ବିନା କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି, ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ମୋର ନିୟମ ମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଉତ୍ତମ ଦୀପ ଧରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର— "ଓଁ, ଭଗବନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ତେଜର ମାଲିକ ବିଷ୍ଣୁ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ। ଏହିପରି, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ତେଜରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ଧାର ହେଉ। ହେ ଦେବ, ଏହି ଦୀପକ ମନ୍ତ୍ରର ଦେହ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଫଳ ନ ହେଉ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଓ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହେବେ ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।" ଏହିପରି ଆଉ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଲୋକମାନେ ଖୁସି ହେବେ।