ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପାଣ୍ଡୁରଂ ଛତ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ରକ୍ତମେଵ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଛତା, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଲ ଛତା,
ସୂତ ଉଵାଚ ଵରାହଂ ପୁନରପ୍ଯାହ ନତ୍ଵା ସା ଧରଣୀ ତଦା
ସୂତ କହିଲେ — ସେ ସମୟରେ ବରାହ ଭୂମିକୁ ନମସ୍କାର କରି ପୁଣିଥରେ କହିଲେ,
ଧରୋଵାଚ ଦୀକ୍ଷିତୈଃ କିଂ ନୁ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତଵ କର୍ମପରାଯଣୈଃ ।। 128.
ଧରା କହିଲେ — ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଭକ୍ତି ରଖି ଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?
ତତୋ ମହୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃସ୍ଵନଃ
ତାପରେ ଧରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ ମେଘ ଓ ଢୋଳର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ସର୍ଵତ୍ର ଚିନ୍ତନୀଯୋଽହଂ ଗୁହ୍ଯମେଵ ଗଣାନ୍ତିକମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ମୁଁ ସବୁଠାରେ ଚିନ୍ତା କରାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ, ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ।
ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧରଣୀ ଶଂସିତଵ୍ରତା
ନାରାୟଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧରା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଶୁଚିର୍ଭାଗଵତଶ୍ରେଷ୍ଠା ତଵ କର୍ମଣି ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ପବିତ୍ର ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି।
କରାଭ୍ଯାମଞ୍ଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ନାରାଯଣମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଧରା ହାତ ଜୋଡି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ତଵ ଚିନ୍ତାପରେଣାତ୍ର କିଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ମାଧଵ
ଧରା କହିଲେ — ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗି ଏଠି କଣ କରିବା ଉଚିତ?
କେନ ଚିନ୍ତଯିତଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵମଚିନ୍ତ୍ଯୋ ମାନୁଷୈଃ ପରଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ଚିନ୍ତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି କିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବେ?
ତତୋ ଭୂମ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଆଦିରଵ୍ଯକ୍ତସମ୍ଭଵଃ
ତାପରେ ଧରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅଦି ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଯେନ ଚିନ୍ତଯସେ ଚିନ୍ତାଂ ମମ କର୍ମପରାଯଣା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଭାବରେ ମୋତେ ଚିନ୍ତା କର, ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗି ରହ, ସେଠି ମୋର ଅନୁଗ୍ରହ ମିଳିବ।
ଏଷା ଗଣାନ୍ତିକା ନାମ ଦୀକ୍ଷାଽଙ୍ଗବୀଜନିଃସୃତା 128.
ଏହାକୁ 'ଗୁପ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦୀକ୍ଷା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦୀକ୍ଷାର ବୀଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଦୀକ୍ଷିତେନ ତୁ ଶୁଦ୍ଧେନ ମମ ନିଶ୍ଚିତକର୍ମଣା
ଯିଏ ପବିତ୍ର ଓ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ରଖିଥାଏ,
ଯସ୍ତୁ ଭାଗଵତୋ ଭୂତ୍ଵା ତଦ୍ଗୃହ୍ଣାତି ଗଣାନ୍ତିକାମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରେ,
ତସ୍ଯ ଧର୍ମୋ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ଦୀକ୍ଷା ତସ୍ଯ ମହାଫଲା
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ଦୀକ୍ଷା ବଡ଼ ଫଳ ଦେଉଛି।
ଆସୁରୀ ନାମ ସା ଦୀକ୍ଷା ଯଯା ଧର୍ମଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ଏହି ଦୀକ୍ଷାକୁ 'ଆସୁରୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ପ୍ରଚଳିତ ହୁଏ।
ଗୁହ୍ଯାଂ ଗଣାନ୍ତିକାଂ ଯୋ ମାଂ ଚିନ୍ତଯେତ୍ସ ବୁଧୋତ୍ତମଃ
ଯିଏ ମୋତେ ଗୁପ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ସବୁଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଗ୍ରହଣସ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ଶିଷ୍ଯାଯ ଦୀଯତେ
ଏହା କିପରି ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯେପରି ଦିଆଯାଏ, ମୁଁ ସେଥିରେ କହିବି।
କୌମୁଦସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷସ୍ଯ ଵାପ୍ଯଥ ।। । ଵୈଶାଖସ୍ଯାପି ମାସସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀ
କୌମୁଦ ମାସରେ କିମ୍ବା ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ, କିମ୍ବା ବୈଶାଖ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ,
କୁର୍ଯାନ୍ନିରାମିଷଂ ତତ୍ର ଦିନାନି ତ୍ରୀଣି ନିଶ୍ଚିତଃ
ସେଠାରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତିନି ଦିନ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ମମାଗ୍ରତୋ ଵରାରୋହେ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ଚ ହୁତାଶନମ୍
ମୋ ସାମ୍ନାରେ, ବେଦିରେ, ସେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁଶ୍ଚୈଵ ଦୀକ୍ଷିତଃ ଶୁଚିରୁତ୍ତମଃ 128.
ତାପରେ, ଦିକ୍ଷିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ, ଦୁହେଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଯା ଧାରିତା ପୂର୍ଵପିତାମହେନ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵେନ ଭଵୋଦ୍ଭଵେନ
ମନ୍ତ୍ର — ପ୍ରାଚୀନ ପିତାମହମାନେ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଦେବତା ଓ ଭବୋଦ୍ଭବ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ତତ ଏତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଗୁରୁର୍ଗୃହ୍ଯ ଗଣାନ୍ତିକମ୍
ତାପରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସେବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯିବେ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ନାରାଯଣସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣଗାତ୍ରଜାତାଂ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ସମଯେନ ଦେଵୀମ୍
ମନ୍ତ୍ର — ହେ ଶିଷ୍ୟ, ଯଥାବିଧି ନୀତିରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଶାଖାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରସାଧନଵିଧିଂ ଚୈଵ କେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ କଲ୍ପଯେତ୍
ଧରଣୀ ପଚାରିଲେ — କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ?
ଅକର୍ମଣ୍ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ ତଵ କର୍ମପରାଯଣଃ
ତୁମର ଅକର୍ମ ଦ୍ୱାରା କର୍ମରେ ଲିନ ଥିବା ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି।
ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତଵାକ୍ଯେନ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ଧର୍ମ ଯୁକ୍ତ କଥାରେ ସେ ବସୁଧାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ସ୍ନାନସ୍ଯୈଵୋପଚାରାଣି ଯାନି କୁର୍ଵନ୍ତି କର୍ମ୍ମିଣଃ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ଯେଉଁ ସ୍ନାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କର୍ମକାରୀମାନେ କରନ୍ତି—