ଉଦୁମ୍ବରଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣେ କରେ
ଉଦୁମ୍ବର ଦାନ୍ତ କାଠ ନେଇ, ସେ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଧରିବା ଉଚିତ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନିଙ୍ଗତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ଦୁଇ ଘୁଁଡି ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ସେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଅହଂ ହି ଵୈଶ୍ଯୋ ଭଵନ୍ତମୁପାଗତଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯ କର୍ମାଣି ଚ ଵୈଶ୍ଯଯୋଗମ୍ 128.
ମନ୍ତ୍ର: ମୁଁ ବଣିଜ, ବଣିଜ କାମ ଓ ସମ୍ପର୍କ ଛାଡି, ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ମାମେଵଂ ସୋପି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ମମ କର୍ମପ୍ରସାଦଵାନ୍
ଏପରି କହି, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ କାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ହୁଏ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵୈ କୃଷିଗୋରକ୍ଷାଵାଣିଜ୍ଯକ୍ରଯଵିକ୍ରଯମ୍
ଚାଷ, ଗୋପାଳନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ, କିଣିବା ବେଚିବା ସବୁକୁ ଛାଡିଦେଇ,
ଦେଵାଭିଵାଦନଂ କୃତ୍ଵା ପୁରୋ ଭାଗଵତେଷୁ ଚ
ପ୍ରଥମେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଭାଗବତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି,
ଏଵଂ ଦୀକ୍ଷା ତୁ ଵୈଶ୍ଯାନାଂ ମମ ମାର୍ଗାନୁସାରିଣାମ୍
ଏଭଳି ମୋ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷା ରୀତି ଅଟୁଟ ଅଛି,
ଶୂଦ୍ରସ୍ଯାପି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମଦ୍ଭକ୍ତସ୍ଯ ଵରାଙ୍ଗନେ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ମହିଳେ, ଯିଏ ମୋରେ ଭକ୍ତି କରେ, ସେଠି ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦୀକ୍ଷା କେମିତି ହେବ,
ଦୀକ୍ଷାକାମସ୍ଯ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଂ ତାନି ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ଯେ ଶୂଦ୍ର ଦୀକ୍ଷା ଆଶା କରେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଉଚିତ,
ଅଷ୍ଟହସ୍ତାଂ ତତୋ ଦେଵି ସଁଲ୍ଲିପ୍ଯ ନୀଯତାଂ ତତଃ
ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟହସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ପରେ ନେଇଯିବା ଉଚିତ,
ଦଣ୍ଡଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ନୀଲଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ତସ୍ଯ ଵୈ
ତାଙ୍କୁ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଦଣ୍ଡ ଓ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ,
ମମୈଵ ଶରଣଂ ଗତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦାହରେତ୍
ମୋ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇ, ସେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ,
ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯଂ ତତସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ଶୂଦ୍ରକର୍ମ ଚ 128.
ଏହାପରେ ଖାଇବା ଓ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏମିତି ସବୁ ଛାଡିଦେଇ, ଶୂଦ୍ରର କାମ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ,
ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଗତସ୍ପୃହଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ଜ୍ଞାନ ପୁନର୍ଲାଭ କରି, ଆସକ୍ତି ଛାଡିଦେଇ,
ଗୁରୋଃ ପ୍ରସାଦନାର୍ଥାଯ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦାହରେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ,
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦେ ଗୁହ୍ଯଂ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚ ଲବ୍ଧା ଚୈଵ ସଂସାରମୋକ୍ଷଣାଯ କରୋମି କର୍ମ ପ୍ରସୀଦ
ମନ୍ତ୍ର — ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ, ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦୟାଳୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛି, ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ; ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଏତନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ କୁର୍ଯାତ୍ତତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେଠାରେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ,
ଅନନ୍ତରଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯେନ ଚାର୍ଚନମ୍
ତାପରେ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ,
ଦୀକ୍ଷା ଏଷା ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାମୁପଚାରଶ୍ଚ ଈଦୃଶଃ
ଏହି ହେଉଛି ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା ଓ ଏପରି ରୀତି ଅନୁଷ୍ଠାନ,
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣ, ହେ ବସୁଧାରା,
ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପାଣ୍ଡୁରଂ ଛତ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ରକ୍ତମେଵ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଛତା, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଲ ଛତା,
ସୂତ ଉଵାଚ ଵରାହଂ ପୁନରପ୍ଯାହ ନତ୍ଵା ସା ଧରଣୀ ତଦା
ସୂତ କହିଲେ — ସେ ସମୟରେ ବରାହ ଭୂମିକୁ ନମସ୍କାର କରି ପୁଣିଥରେ କହିଲେ,
ଧରୋଵାଚ ଦୀକ୍ଷିତୈଃ କିଂ ନୁ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତଵ କର୍ମପରାଯଣୈଃ ।। 128.
ଧରା କହିଲେ — ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଭକ୍ତି ରଖି ଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?
ତତୋ ମହୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃସ୍ଵନଃ
ତାପରେ ଧରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ ମେଘ ଓ ଢୋଳର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ସର୍ଵତ୍ର ଚିନ୍ତନୀଯୋଽହଂ ଗୁହ୍ଯମେଵ ଗଣାନ୍ତିକମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ମୁଁ ସବୁଠାରେ ଚିନ୍ତା କରାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ, ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ।
ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧରଣୀ ଶଂସିତଵ୍ରତା
ନାରାୟଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧରା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଶୁଚିର୍ଭାଗଵତଶ୍ରେଷ୍ଠା ତଵ କର୍ମଣି ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ପବିତ୍ର ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି।
କରାଭ୍ଯାମଞ୍ଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ନାରାଯଣମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଧରା ହାତ ଜୋଡି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ତଵ ଚିନ୍ତାପରେଣାତ୍ର କିଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ମାଧଵ
ଧରା କହିଲେ — ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗି ଏଠି କଣ କରିବା ଉଚିତ?
କେନ ଚିନ୍ତଯିତଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵମଚିନ୍ତ୍ଯୋ ମାନୁଷୈଃ ପରଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ଚିନ୍ତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି କିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବେ?