ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵମୁକ୍ତେ ତତସ୍ତୌ ତୁ ଦୁର୍ଜ୍ଜଯଃ ପ୍ରାହ ଧର୍ମଵିତ୍ । କୌ ଭଵନ୍ତାଵିତି ତତସ୍ତାଵୂଚତୁରରିଂଦମୌ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସୁଵିଦ୍ଯୁନ୍ନାମାନାଵସୁରାଵିତି ମାନଦ ।। ୧୦.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଦୁର୍ଜୟ ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ କିଏ?" ତେବେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ କହିଲେ: "ମୁଁମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ସୁ ଓ ବିଦ୍ୟୁନ୍ନ ନାମକ ଦାନବ।"

ତ୍ଵଯା ସମ୍ପ୍ରତି ଚେଚ୍ଛାମୋ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସତ୍ସୁ ସୁସଂସ୍କୃତୌ । ଲୋକପାଲମତଂ ସର୍ଵମାଵାଂ କୁର୍ମ ସୁଦୁର୍ଜଯ ।। ୧୦.

"ଏବେ ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ଦୁର୍ଜୟ, ଆମେ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ଲୋକପାଳଙ୍କ କାମ ସମସ୍ତ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।"

ଏଵମୁକ୍ତେ ଦୁର୍ଜ୍ଜଯେନ ତୌ ସ୍ଵର୍ଗେ ସନ୍ନିଵେଶିତୌ । ଲୌକପାଲୌ କୃତୌ ସଦ୍ଯସ୍ତତୋଽନ୍ତର୍ଧାନଂ ଜଗ୍ମତୁଃ ।। ୧୦.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦୁର୍ଜୟ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଲୋକପାଳ ଭାବେ ବସାଇଲେ; ସେମାନେ ସହସା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ତଯୋରପି ମହତ୍କର୍ମ ଚରିତଂ ଚ ଧରାଧରେ । ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାରାଜୋ ଦୁର୍ଜଯୋ ମନ୍ଦରୋପରି ।। ୧୦.

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଉପରେ ଘଟିଥିଲା; ମହାରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ ରହିବେ।

ଧନଦସ୍ଯ ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନ୍ଦନସନ୍ନିଭମ୍ । ମୁଦା ବଭ୍ରାମ ରମ୍ଯେଽସ୍ମିନ୍ ସ ଯାଵଦ୍ରାଜସତ୍ତମଃ ।। ୧୦.

ଧନଦଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବନ, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସଦୃଶ ଦେଖି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ଘୁରିଲେ।

ତାଵତ୍ସୁଵର୍ଣଵୃକ୍ଷାଧଃ କନ୍ଯାଦ୍ଵଯମପଶ୍ଯତ । ଅତୀଵରୂପସଂପନ୍ନମତୀଵାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍ ।। ୧୦.

ସେଠାରେ ସୁନା ଗଛ ତଳେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଅତି ରୂପବତୀ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଥିବା କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଃ କ ଇମେ ଶୁଭଲୋଚନେ । ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଯାଵତ୍ ସ କ୍ଷଣମେକଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ତସ୍ମିନ୍ ଵନେ ତାଵଦୁଭୌ ତାପସୌ ସୋଽଵଲୋକଯତ୍ ।। ୧୦.

ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ଭାବିଲେ—'ଏମିତି ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଏମାନେ କିଏ?' ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଥମିଲେ। ସେଇ ବନରେ ସେ ଦୁଇ ତାପସଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ରାଜା ଯଯୌ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରାଂ ମୁଦମ୍ । ଅଵତୀର୍ଯ ଦ୍ଵିପାତ୍ ତୂର୍ଣଂ ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ତଯୋଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।। ୧୦.

ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ରାଜା ତୁରନ୍ତ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱିପରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ନିଜେ ଦୁଇ ତାପସଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଉପଵିଷ୍ଟଃ ସ ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ କୌଶ୍ଯେ ଦତ୍ତେ ଵରାସନେ । ପୃଷ୍ଟଃ କସ୍ତ୍ଵଂ କୁତଶ୍ଚାସି କସ୍ଯ ଵା କିମିହ ସ୍ଥିତଃ ।। ୧୦.

ସେ କୌଶେୟରେ ତିଆରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ଦୁଇ ତାପସ ସହ ବସିଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ? କାହାର? ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛ?"

ତୌ ପ୍ରହସ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜା ସୁପ୍ରତୀକେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଦୁର୍ଜଯୋ ନାମ ନାମତଃ ।। ୧୦.

ସୁପ୍ରତୀକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ହସି କହିଲେ, "ମୋର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ନାମ ହେଉଛି ଦୁର୍ଜୟ।"

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵରାଜାନୋ ଜିଗୀଷନ୍ନିହ ସତ୍ତମୌ । ଆଗତୋଽସ୍ମି ଧ୍ରୁଵଂ ଚୈଵ ସ୍ମର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋଽହଂ ତପୋଧନୌ । ଭଵନ୍ତୌ କୌ ସମାଖ୍ଯାତଂ ମମାନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷଯା ।। ୧୦.

ମୁଁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ହେ ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଆପଣମାନେ ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣମାନେ କିଏ, ମୋ ଉପକୃତି ଆଶା କରି ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି, କହନ୍ତୁ।

ତାପସାଵୂଚତୁଃ । ଆଵାଂ ହେତୃପ୍ରହେତ୍ରାଖ୍ଯୌ ମନୋଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ସୁତୌ । ଆଵାଂ ଦେଵଵିନାଶାଯ ଗତୌ ସ୍ଵୋ ମେରୁପର୍ଵତମ୍ ।। ୧୦.

ଏହି ଦୁଇ ତାପସ କହିଲେ, "ଆମେ ହେତୃ ଓ ପ୍ରହେତୃ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କର ପୁଅ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଆମେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆସିଥିଲୁ।"

ତତ୍ରାଵଯୋର୍ମହାସୈନ୍ଯଂ ଗଜାଶ୍ଵରଥସଂକୁଲମ୍ । ଜିଗାଯ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ତ୍ରଶଃ ।। ୧୦.

ସେଠାରେ ଆମର ବଡ଼ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶତେ ଶତେ ଓ ହଜାରେ ହଜାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଦେଲା।

ତେ ଚ ଦେଵା ମହତ୍ସୈନ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵଂ ନିପାତିତମ୍ । ଅସୁରୈରୁଜ୍ଝିତପ୍ରାଣଂ ତତସ୍ତେ ଶରଣଂ ଗତାଃ ।। ୧୦.

ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଡ଼ ସେନା ନଷ୍ଟ ହେବା ଓ ଅସୁରମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଇଯିବା ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶରଣ ନେଲେ।

କ୍ଷୀରାବ୍ଧୌ ଯତ୍ର ଦେଵେଶୋ ହରିଃ ଶେତେ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁଃ । ତତ୍ର ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସୁଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣତିପୂର୍ଵକମ୍ ।। ୧୦.

ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ ହରି ନିଜେ କ୍ଷୀରସାଗରରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭକ୍ତି ସହିତ ଯାଇ ନମସ୍କାର କରି ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଦେଵଦେଵ ହରେ ସର୍ଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ତ୍ଵସୁରସତ୍ତମୈଃ । ପରାଜିତଂ ପରିତ୍ରାହି ଭୀତଂ ଵିହ୍ଵଲ୍ଲୋଚନମ୍ ।। ୧୦.

"ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ହରି, ଆମର ସମସ୍ତ ସେନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରମାନେ ହାରାଇଦେଲେ; ଆମେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ତିର ହୋଇଛୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।"

ତ୍ଵଯା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ପୂର୍ଵଂ ତ୍ରାତାଃ ସ୍ମ କେଶଵ । ସହସ୍ତ୍ରବାହୋଃ କ୍ରୂରସ୍ଯ ସମରେ କାଲନେମିନଃ ।। ୧୦.

"ପୂର୍ବେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ, ହେ କେଶବ, ଆପଣ ହଜାର ହାତ ଥିବା କ୍ରୂର କାଳନେମିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।"

ଇଦାନୀମପି ଦେଵେଶ ଅସୁରୌ ଦେଵକଣ୍ଟକୌ । ହେତୃପ୍ରହେତୃନାମାନୌ ବହୁସୈନ୍ଯପରିଚ୍ଛଦୌ । ତୌ ହତ୍ଵା ତ୍ରାହି ନଃ ସର୍ଵାନ୍ ଦେଵଦେଵ ଜଗତ୍ପତେ ।। ୧୦.

"ଏବେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଦୁଇ ଅସୁର, ହେତୃ ଓ ପ୍ରହେତୃ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଓ ବଡ଼ ସେନା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ।"

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ଦେଵୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଅହଂ ଯାସ୍ଯାମି ତୌ ହନ୍ତୁମିତ୍ଯୁଵାଚ ଜଗତ୍ପତିଃ ।। ୧୦.

ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତା ନାରାୟଣ ବୋଲିଲେ, "ମୁଁ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଯିବି," ଏହିପରି ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ କହିଲେ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତତୋ ଦେଵା ମେରୁପର୍ଵତସନ୍ନିଧୌ । ପ୍ରତସ୍ଥୁସ୍ତେଽଥ ମନସା ଚିନ୍ତଯନ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୧୦.

ଏପରି ଉତ୍ତର ପାଇ ଦେବତାମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ, ମନରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।

ତୈଃ ସଂଚିନ୍ତିତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦେଵଶ୍ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ଆଵଯୋଃ ସୈନ୍ଯମାଵିଶ୍ଯ ଏକ ଏଵ ମହାବଲଃ ।। ୧୦.

ସେମାନେ ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବତା ଏକାକି, ତଥାପି ବଡ଼ ପ୍ରଭଳ ଶକ୍ତିରେ, ଆମ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଏକଧା ଦଶଧାତ୍ମାନଂ ଶତଧା ଚ ସହସ୍ତ୍ରଧା । ଲକ୍ଷଧା କୋଟିଧା କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଭୂତ୍ଯା ଚ ଜଗତ୍ପତିଃ ।। ୧୦.

ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ସହସ୍ର, ଲକ୍ଷ ଓ କୋଟି ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

ଏଵଂ ସ୍ଥିତେ ଦେଵଵରେ ଅସ୍ମତ୍ସୈନ୍ଯେ ମହାବଲଃ । ଯଃ କଶ୍ଚିଦସୁରୋ ରାଜନ୍ନାଵଯୋର୍ବଲମାଶ୍ରିତଃ । ସ ହତଃ ପତିତୋ ଭୂମୌ ଦୃଶ୍ଯତେ ଗତଚେତନଃ ।। ୧୦.

ହେ ରାଜା, ସେ ପ୍ରଭଳ ଦେବତା ଆମ ସେନାରେ ଥିବାବେଳେ, ଯେଉଁଅସୁର ଆମର ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହତ୍ୟା ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ଜୀବନ ହରାଇଥିଲେ।

ଏଵଂ ତତ୍ ସହସା ସୈନ୍ଯଂ ମାଯଯା ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିନା । ନିହତଂ ସାଶ୍ଵକଲିଲଂ ପତ୍ତିଦ୍ଵିପସମାକୁଲମ୍ ।। ୧୦.

ଏଭଳି ଭାବେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ପଦାତି ଭରିଥିବା ସମସ୍ତ ସେନା, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ମାୟା ଶକ୍ତିରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।

ଚତୁରଙ୍ଗଂ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ହତ୍ଵା ଦେଵୋ ରଥାଙ୍ଗଧୃକ୍ । ଆଵାଂ ଶୋଷାଵଥୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗତୋଽନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନମୀଶ୍ଵରଃ ।। ୧୦.

ଚତୁରଙ୍ଗୀ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ହତ୍ୟା କରି, ରଥଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଦେଖିବା ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ଆଵଯୋରୀଦୃଶଂ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟଂ ଦେଵସ୍ଯ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଃ । ତତସ୍ତମେଵ ଶରଣଂ ଗତାଵାରାଧନାଯ ଵୈ ।। ୧୦.

ଧନୁର୍ଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କର ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ତେଣୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଉପାସନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲୁ।

ତ୍ଵଂ ଚାସ୍ମନ୍ମିତ୍ରତନଯଃ ସୁପ୍ରତୀକାତ୍ମଜୋ ନୃପ । ଇମେ ଚ ଆଵଯୋଃ କନ୍ଯେ ଗୃହାଣ ମନୁଜେଶ୍ଵର । ହେତୃକନ୍ଯା ସୁକେଶୀ ତୁ ମିଶ୍ରକେଶୀ ପ୍ରହେତୃଣଃ ।। ୧୦.

ତୁମେ ଆମର ବନ୍ଧୁ ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କ ପୁଅ, ହେ ରାଜା; ଏହି ଦୁଇଜଣ ଆମର ଝିଅ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନାଥ, ତୁମେ ସ୍ୱୀକାର କର। ହେତୃଙ୍କ ଝିଅ ସୁକେଶୀ, ପ୍ରହେତୃଙ୍କ ଝିଅ ମିଶ୍ରକେଶୀ।

ଦୁର୍ଜଯସ୍ତ୍ଵେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ହେତୃଣା ତେ ଉଭେ ଶୁଭେ । କନ୍ଯେ ଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମେଣ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ ମନୁଜେଶ୍ଵରଃ ।। ୧୦.

ମାଧ୍ୟସ୍ଥମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ନୀତିମତ୍ ଭାବେ ସେଇ ଦୁଇ ଶୁଭ୍ରାଙ୍ଗନାଙ୍କୁ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସହସା ରାଜା ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ । ଆଜଗାମ ସ୍ଵକଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ନିଜସୈନ୍ଯସମାଵୃତଃ ।। ୧୦.

ସେମାନେକୁ ପାଇଁ, ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ସେନା ସହିତ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ।