ସୁଖଂ ଯୋଗଂ ଚ ତେ ନୀତ୍ଵା ସା ଗତା ହ୍ଯନିଵୃତ୍ତଯେ
ସେ ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକତାରେ ରହି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ନିଷାଦଂ ଭାଷତେ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛ କିଂ ପରିକ୍ଲିଶ୍ଯସେ 125.
ସେଠାରେ ନିଷାଦଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଚାଲ, କାହିଁକି ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ?'
ଏତେ ନ ତ୍ଯଜନୀଯାସ୍ତେ କଦାଚିଦପି ପୁତ୍ରକାଃ
ଏହି ପୁଅମାନେ କେବେ ବି ତ୍ୟାଗ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଦୁଃଖଶୋକପରିପ୍ଲୁତଃ
ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଇ, ସେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।
ସାନ୍ତ୍ଵିତୋଽସ୍ମି ତ୍ଵଯା ଵିପ୍ର ଵଚନୈର୍ମଧୁରାକ୍ଷରୈଃ
ତୁମ ମଧୁର କଥାରେ ମୁଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ନିଷଦାସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ମୁନିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ନିଷାଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ମୁନି—
ମା ରୋଦୀର୍ଵଚ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ତଵାହଂ ସା ପ୍ରିଯାଽଭଵତ୍
ମୁଁ କହୁଛି, କାନ୍ଦନିଅ—ତୁମର ଭଲ ହେଉ; ଯିଏ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେ ଏବେ ମୁଁ ହୋଇଛି।
ପରିଵ୍ରାଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଷାଦୋ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ
ପରିବ୍ରାଜକଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନିଷାଦଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂରିଗଲା।
କିମିଦଂ ଭାଷସେ ଵିପ୍ର ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ଯତ୍କଦାଚନ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅଜଣା କଥା କାହିଁକି କହୁଛ?
ନିଷାଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦୁଃଖମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ନିଷାଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ସ୍ଵକଂ ଦେଶମେତାନ୍ ଗୃହ୍ଯ ସ୍ଵବାଲକାନ୍
ତୁମ ଛୁଆମାନେକୁ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଘରକୁ ଯାଅ।
ସ ତେନ ଚୋଦିତୋ ହ୍ଯେଵଂ ନିଷାଦୋ ନାଵଗଚ୍ଛତି 125.
ସେ ଏପରି କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଷାଦ ଏହା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
କିଂ ତ୍ଵଯା ଦୁଷ୍କୃତଂ କର୍ମ କୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ପୁରାତନମ୍
ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲୁ ତୁମେ?
କେନ ଦୋଷେଣ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ ପୁନଃ
କେଉଁ ଦୋଷରେ ତୁମେ ପୁର୍ବରୁ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ଏବେ ନାରୀ ହେଲେ?
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଋଷିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରିଥିବା ଋଷି ମନେ କଲେ।
ନିଷାଦ ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମତ୍କଥାଂ ଚ ପ୍ରଜଲ୍ପତଃ
ନିଷାଦ, ମୋ କଥା ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୋତେ ମୋ ଗଳ୍ପ କହୁଛି।
ଏକଭକ୍ତଂ ମଯାଚାରେ ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚୈଵ ଵର୍ଜିତମ୍ କର୍ମଭିର୍ବହୁଭିଶ୍ଚୈଵ ମଯା ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣା
ମୁଁ ଦିନକୁ ଏକଥର ଖାଇଥିଲି, ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ିଥିଲି ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଃ
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲି।
ମଯା ନାଭୀପ୍ସିତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦୀଯମାନୋ ଵରସ୍ତତଃ
ମୁଁ କୌଣସି ବର ଚାହିଁନଥିଲି, ତେଣୁ ଯେଉଁ ବର ଦିଆଯାଉଥିଲା, ସେଥିରେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନଥିଲା।
ତତୋ ମାଂ ଭାଷତେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯଲଂ ଦ୍ଵିଜ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମୋର ମାୟା ଦେଖିଛ, ଏଠି ଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।'
ତତୋଽହଂ ତେନ ଚାପ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତର୍ହି ଦ୍ରକ୍ଷତ୍ଯଲଂ ଭଵାନ୍
ତାପରେ ସେ ମୋତେ ଆଉ କହିଲେ, 'ଏବେ ତୁମେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦେଖିବ, ହେ ମହାନ।'
ଅହଂ ମାଯାପ୍ରଲୋଭେନ ଗଙ୍ଗାତୀରମୁପାଗତଃ ତତଃ ସ୍ନାନଵିଧାନେନ ନିମଗ୍ନସ୍ତଜ୍ଜଲେଽମଲେ ।। 125.
ମାୟାର ଭ୍ରମରେ, ମୁଁ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଆସିଲି; ତାପରେ ସ୍ନାନର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ସେ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଡୁବିଲି।
ନ ତତ୍ର କିଂଚିଜ୍ଜାନାମି କିମିଦଂ କିଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ସେଠାରେ, ମୁଁ କିଛି ଜାଣିପାରିଲି ନାହିଁ—ଏହା କ’ଣ, କ’ଣ ଘଟୁଛି?
କେନଚିତ୍କାରଣେନାତ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଜାହ୍ନଵୀଜଲେ
କିଛି କାରଣରେ, ମୁଁ ଜାହ୍ନବୀ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି।
ନିଷାଦ ପଶ୍ଯ କୁଣ୍ଡୀଂ ଚ ମାତ୍ରାଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯଥା ପୁରା ଦଣ୍ଡଵସ୍ତ୍ରାଦି ଯତ୍କିଂଚିନ୍ନ ଜୀର୍ଣଂ ଗଙ୍ଗଯା ହୃତମ୍
ନିଷାଦ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଦେଖ କୁଣ୍ଡି, ଚଟାଇ, କପଡ଼ା; ଦଣ୍ଡ ଓ ବସ୍ତ୍ର—ଯାହା ଖରାପ ହୋଇନଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗଙ୍ଗା ନେଇଗଲା।
ଏଵଂ ତେନ ତତଶ୍ଚୋକ୍ତା ନିଷାଦୋଽଦୃଶ୍ଯତାଂ ଗତଃ
ଏଭଳି କହି, ନିଷାଦ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ସ ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦେଵି ତପସ୍ତପତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠମାନସ୍ଯ ଅପରାହ୍ଣଂ ତୁ ଜାଯତେ
ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ବିକାଳ ସମୟ ଆସିଗଲା।
କର୍ମଣ୍ଯାନି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ଆହୃତ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ଆଣି, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଵୃତସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ମୁଖ୍ଯୈର୍ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନେଷୁ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ।