ତତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନର୍ଗୃହ୍ଯ ଜଲାଂଜଲିମ୍ ।। ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ । 120.
ତାପରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପୁଣି ଜଳ ହାତରେ ନେଇ, ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର କହିବା ଉଚିତ—
ମନ୍ତ୍ରା ଊଚୁଃ ତଥା ସ୍ଥିତଂ ଚାଦିମନନ୍ତରୂପମମୋଘସଂକଲ୍ପମନନ୍ତମୀଡେ
ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କହିଲେ: ମୁଁ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଯାହାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କେବେ ବ୍ଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ସେହି ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତତସ୍ତେନୈଵ କାଲେନ ପୁନର୍ଗୃହ୍ଯ ଜଲାଂଜଲିମ୍ ନମୋ ନାରାଯଣେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଇମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ତାପରେ, ସେହି ସମୟରେ ପୁଣି ଜଳ ହାତରେ ନେଇ, ‘ନମୋ ନାରାୟଣ’ ବୋଲି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—
ତତସ୍ତେନୈଵ କାଲେନ ଭୂତ୍ଵା ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ
ତାପରେ, ସେହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି—
ଯଜାମହେ ଯଜ୍ଞମହୋ ରୂପଂ ତୁ ସତ୍ଯଂ ଋତଂ ଚ କାଲାଦିମରୂପମାଦ୍ଯମ୍
ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯଜ୍ଞ, ସତ୍ୟ, ଋତ ଓ କାଳାଦିର ଆଦି ରୂପକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ।
କାଷ୍ଠକୃତ୍ଯସ୍ତତୋ ଭୂତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହମ୍
ତାପରେ, କାଠର କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି—
ଯଜାମହେ ସୋମପଂ ଭଵନ୍ତଂ ତେ ସୋମାର୍କନେତ୍ରଂ ଶତପତ୍ରନେତ୍ରମ୍
ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, ଯିଏ ସୋମପାନ କରନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ଯାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଶତପତ୍ର ପଦ୍ମ ପରି।
ତ୍ରିଷୁ ସନ୍ଧ୍ଯାସ୍ଵନେନୈଵ ଵିଧିନା କୁର୍ଯାନ୍ମମ ଚ କର୍ମ ତତ୍
ଦିନର ତିନୋଟି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଯୋଗାନାଂ ପରମୋ ନିଧିଃ
ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ବିଷୟମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଗମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନ।
ଏତନ୍ନ ଦଦ୍ଯାନ୍ମୂର୍ଖାଯ ପିଶୁନାଯ ଶଠାଯ ଚ 120.
ଏହି ଗୁପ୍ତ ବିଷୟଟି ମୂର୍ଖ, ନିନ୍ଦାକାରୀ କିମ୍ବା ଚତୁର ଲୋକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏତନ୍ମରଣକାଲେଽପି ଗୁହ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଭାଷିତମ୍
ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ମଧ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥାଏଇ ଏହି ଗୁପ୍ତ ବିଷୟଟି ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏତତ୍ପଠତେ ନିତ୍ଯଂ କଲ୍ପୋଚ୍ଛ୍ରାଯୀ ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ଯିଏ ଏହିକୁ ଦିନେ ଦିନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି।
ଯ ଏତେନ ଵିଧାନେନ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ କର୍ମ କାରଯେତ୍
ଯିଏ ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିନୋଟି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେ ମହତ୍ ଫଳ ପାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯାମନ୍ତ୍ରୋପସ୍ଥାନକରଣଂ ନାମ ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ, ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, 'ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମନ୍ତ୍ରପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ' ନାମକ ଏକ ଶତ ବିଶି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ଜନ୍ମାଭାଵଃ ଯେନ ଗର୍ଭଂ ନ ଗଚ୍ଛେତ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏବେ ଜନ୍ମର ଅଭାବ ବିଷୟରେ, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ, ମାଟିମାତା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।
କୃତ୍ଵାପି ଵିପୁଲଂ କର୍ମ ଆତ୍ମାନଂ ନ ପ୍ରଶଂସତି
ଯିଏ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜକୁ କେବେ ବଢ଼ାଇ ନାହିଁ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ମମ କର୍ମାଣି ସମର୍ଥୋଽନୁଗ୍ରହେ ରତଃ
କିନ୍ତୁ ମୋର କାମ କରି, ଯିଏ ସମର୍ଥ ଓ କୃପାଶୀଳ, ସେ ମୋର କୃପାରେ ଲାଗିଥାଏ।
ଶୀତୋଷ୍ଣଵାତଵର୍ଷାଦିକ୍ଷୁତ୍ପିପାସାସହଶ୍ଚ ଯଃ
ଯିଏ ଶୀତ, ଉଷ୍ଣ, ପବନ, ବର୍ଷା, ଭୋକ ଓ ତିଆସ ସହିପାରେ, ସେ ମହାନ।
ସ୍ଵଦାରନିରତୋ ନିତ୍ଯଂ ପରଦାରଵିଵର୍ଜକଃ
ଯିଏ ସଦା ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ଅନ୍ୟର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଠାରୁ ଦୂରେ ରହେ।
ସଂଵିଭାଜ୍ଯ ଵିଶେଷଜ୍ଞୋ ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଵତ୍ସଲଃ
ଯିଏ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଭାବେ ବଣ୍ଟନ କରେ, ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲପାଏ।
କୁଯୋନିଂ ତୁ ନ ଗଚ୍ଛେତ ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେ କେବେ ମନ୍ଦ ଗର୍ଭରେ ଯାଏ ନାହିଁ; ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯୋ ଵିଯୋନିଂ ନ ଗଚ୍ଛେତ ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଯିଏ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ମନ୍ଦ ଗର୍ଭରେ ଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ମହତ୍ ଫଳ ପାଏ।
ସର୍ଵତ୍ର ସମତାଯୁକ୍ତଃ ସମଲୋଷ୍ଠାଶ୍ମକାଂଚନଃ
ଯିଏ ସବୁଠି ସମଭାବ ରଖେ, ମାଟି, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ।
ନିତ୍ଯଂ ନୈଵ ଵିଜାନାତି ପରେଣାପକୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍ 121.
ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଲା ବୋଲି ଭାବେ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯଲୀକାଦ୍ଵିନିଵୃତ୍ତୋ ଯସ୍ତଥ୍ଯେତିକୃତନିଶ୍ଚଯଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟାୟ କାମରୁ ଦୂରେ ରହେ, ଯାହାର ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ ଓ ସଠିକ୍ ଅଟୁଟ ରହିଛି—
ଋତୁକାଲେଽପି ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯଃ ଅପତ୍ଯାର୍ଥେ ସ୍ଵକାଂ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍
ଯିଏ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ, ଯଥାସମୟରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୁଏ—
ତେ ଵିଯୋନିଂ ନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମମ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସୁନ୍ଦରି
ଏମିତି ପୁରୁଷମାନେ ପୁଣି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଣାଂ ପ୍ରସନ୍ନାନାଂ ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିର ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ—
ଶୁକ୍ରେଣ ଚାନ୍ଯଥା ଦୃଷ୍ଟୋ ଗୌତମେନାପି ଚାନ୍ଯଥା
ଶୁକ୍ର ଏହି ଧର୍ମକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖିଛନ୍ତି।
ଶଙ୍ଖେନ ଚାନ୍ଯଥା ଦୃଷ୍ଟୋ ଲିଖିତେନାପି ଚାନ୍ଯଥା
ଶଂଖ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଲିଖିତ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖିଛନ୍ତି।