ଶୂନ୍ଯାଁଲ୍ଲୋକାନିମାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସିସୃକ୍ଷୁର୍ମୂର୍ତ୍ତିମୁତ୍ତମାମ୍ । କ୍ଷୋଭଯିତ୍ଵା ମନୋଧାମ ତତ୍ରାକାରଃ ସ୍ଵମାତ୍ରତଃ ।। 9.
ଏହି ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ମନର ଦେଶକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି, ତାଙ୍କ ନିଜ ମାପରୁ ଏକ ଆକୃତି ଗଠନ କଲେ।
ସ୍ଥିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଯଦା କ୍ଷୁବ୍ଧେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଭଵତ୍ତଦା । ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଶକଲୀଭୂତେ ଭୂର୍ଲୋକଂ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ।। 9.
ସେଇ ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହା ଭାଗ ହେବା ପରେ, ଭୂଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା।
ଅପରଂ ଭୁଵନଂ ପ୍ରାଯାନ୍ମଧ୍ଯେ ଭାସ୍କରସନ୍ନିଭମ୍ । ପୁରାଣପୁରୁଷୋ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ପଦ୍ମକୋଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। 9.
ଏକ ଅନ୍ୟ ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ସେଠି ଏକ ପଦ୍ମକୋଶ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ସ ହି ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ତେଜସା । ଅକାରାଦ୍ଯଂ ସ୍ଵରଂ ନାଭ୍ଯାଂ ହଲଂ ଚ ଵିସସର୍ଜ ହ ।। 9.
ସେଇ ଦେବତା ନାରାୟଣ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତିରେ, ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ 'ଅ' ଏହି ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର ଓ 'ହ' ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଅମୂର୍ତ୍ତସୃଷ୍ଟୌ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଉଦଗାଯତ୍ ତଦା ଦିଶଃ । ସୁଷ୍ଟ୍ଵା ପୁନରମେଯାତ୍ମା ଚିନ୍ତଯାମାସ ଧାରଣମ୍ ।। 9.
ଅରୂପ ସୃଷ୍ଟିରେ, ସେ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଗାଇଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଅପାର ଆତ୍ମା ପୁଣି ଧାରଣା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯତୋ ନେତ୍ରାତ୍ ତେଜଃ ସମଭଵନ୍ମହତ୍ । ଦକ୍ଷିଣଂ ଵହ୍ନିସଙ୍କାଶଂ ଵାମଂ ତୁହିନସନ୍ନିଭମ୍ ।। 9.
ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବଡ଼ ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା: ଡାହାଣ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନି ପରି, ବାମ ଚକ୍ଷୁରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୀତଳ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ତୁ କଲ୍ପିତୌ ପରମେଷ୍ଠିନା । ତତଃ ପ୍ରାଣଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ।। 9.
ସେ ତେଜକୁ ଦେଖି, ପରମେଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଗଠନ କଲେ। ତାପରେ ପ୍ରାଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ସ ଏଵ ଵାଯୁର୍ଭଗଵାନ୍ ଯୋଽଦ୍ଯାପି ହୃଦିଗୋ ଵିଭୁଃ । ତସ୍ମାଦ୍ ଵହ୍ନିଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ମାଦଗ୍ନେର୍ଜଲଂ ମହତ୍ ।। 9.
ସେଇ ବାୟୁ, ଭଗବାନ୍, ଏଯାଁ ଅପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଚଳିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଅଗ୍ନିଠାରୁ ବଡ଼ ଜଳ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ଯ ଏଵାଗ୍ନିଃ ସ ଵୈ ତେଜୋ ବ୍ରାହ୍ମଂ ପରମକାରଣମ୍ । ବାହୁଭ୍ଯାମପ୍ଯସୌ ତେଜଃ କ୍ଷାତ୍ରଂ ତେଜଃ ସସର୍ଜ ହ ।। 9.
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ତେଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ। ତାଙ୍କର ବାହୁ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ତେଜ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଊରୁଭ୍ଯାମପି ଵୈଶ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରାଂସ୍ତଥା ଵିଭୁଃ । ତତସ୍ତୁ ସସୃଜେ ଯକ୍ଷାନ୍ ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ତଥା ଵିଭୁଃ ।। 9.
ତାଙ୍କର ଉରୁ ଠାରୁ ବୈଶ୍ୟମାନେ, ପାଦ ଠାରୁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପରେ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଚତୁର୍ଵିଧୈସ୍ତୁ ଭୂର୍ଲୋକଂ ଭୁଵର୍ଲୋକଂ ଵିଯଚ୍ଚରୈଃ । ଭୂତୈଃ ସ୍ଵର୍ମାର୍ଗଗୈରନ୍ଯୈଃ ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ସମପୂରଯତ୍ ।। 9.
ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବମାନେ ଭୂଲୋକକୁ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଜୀବମାନେ ଭୁବର୍ଲୋକକୁ, ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ମହର୍ଲୋକଂ ତଥା ତୈସ୍ତୈର୍ଭୂତୈଶ୍ଚ ସନକାଦିଭିଃ । ଜନୋଲୋକଂ ତତଶ୍ଚୈଵ ଵୈରାଜୈଃ ସମପୂରଯତ୍ ।। 9.
ମହର୍ଲୋକକୁ ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ସହିତ ପୂରିଦେଲେ। ପରେ, ଜନଲୋକକୁ ବୈରାଜମାନେ ସହିତ ପୂରିଦେଲେ।
ତପୋଲୋକଂ ତତୋ ଦେଵସ୍ତପୋନିଷ୍ଠୈରପୂରଯତ୍ । ଅପୁନର୍ମାରକୈର୍ଦେଵୈଃ ସତ୍ଯଲୋକମପୂରଯତ୍ ।। 9.
ତାପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବା ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ତପୋଲୋକକୁ ପୂରିଦେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ଦେବମାନେ ସହିତ ସତ୍ୟଲୋକକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ସୃଷ୍ଟିଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ଭୂତଭାଵନଃ । କଲ୍ପସଂଜ୍ଞଂ ସ୍ଵକଂ ଘସ୍ତ୍ରଂ ଜାଗର୍ତି ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। 9.
ଏଭଳି ସୃଷ୍ଟି କରି, ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିଜ କଳ୍ପ ନାମକ ସମୟରେ ସଚେତନ ରହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଜଗତି ଭୂର୍ଲୋକୋ ଭୁଵର୍ଲୋକଶ୍ଚ ଜାଯତେ । ସ୍ଵର୍ଲୋକଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋଽପ୍ଯେତେ ଜାଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। 9.
ସେଇ ଲୋକରେ ଭୂଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ତିନିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସୁପ୍ତେ ତୁ ଦେଵେ କଲ୍ପାନ୍ତେ ତାଵତୀ ରାତ୍ରିରିଷ୍ଯତେ । ତ୍ରୈ ଲୋକ୍ଯମେତତ୍ ସୁପ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ ତଥୋପପ୍ଲଵତାଂ ଗତମ୍ ।। 9.
କଳ୍ପର ଶେଷରେ ଦେବତା ଶୁଏଲେ, ସେଇ ରାତି ଭାବିଯାଏ। ତେବେ ଏହି ତିନି ଲୋକ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଏ, ମାନେ ପ୍ରଳୟରେ ଲିନ ହୋଇଯାଏ।
ତତୋ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମୁତ୍ଥିତଃ କମଲେକ୍ଷଣଃ । ଚିନ୍ତଯାମାସ ତାନ୍ ଵେଦାନ୍ ମାତରଂ ଚ ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି । ଚିନ୍ତଯାନଃ ସ ଦେଵେଶସ୍ତାନ୍ ଵେଦାନ୍ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ ।। 9.
ସେଇ ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, କମଳନୟନ ଉଠି, ସେଇ ବେଦ ଓ ସେମାନଙ୍କର ମାତାମାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତଥାପି, ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବେଦମାନେ ମିଳିଲେ ନାହିଁ।
ଲୋକମାର୍ଗସ୍ଥିତିଂ କର୍ତ୍ତୁଂ ନିଦ୍ରାଜ୍ଞାନେନ ମୋହିତଃ । ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦେଵେଶୋ ନାତ୍ର ଵେଦା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।। 9.
ଲୋକମାନଙ୍କର ପଥ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ନିଦ୍ରାର ଅଜ୍ଞାନରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏଠାରେ ବେଦମାନେ ନାହାନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵମୂର୍ତୌ ତୋଯାଖ୍ଯେ ଲୀନାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁରେଶ୍ଵରଃ । ଜିଘୃକ୍ଷୁଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵାଵିଶଜ୍ଜଲମ୍ ।। 9.
ତାପରେ, ନିଜ ଜଳ ନାମକ ରୂପରେ ବେଦମାନେ ଲିନ ଦେଖି, ସେମାନେକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ ମନେ କଲେ—ମୁଁ ମାଛ ହେଇ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ଏଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମହାମତ୍ସ୍ଯସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସମଜାଯତ । ଵିଵେଶ ଚ ଜଲଂ ଦେଵଃ ସମନ୍ତାତ୍ କ୍ଷୋଭଯନ୍ନିଵ ।। 9.
ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଏକ ବଡ଼ ମାଛ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଦେବତା ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଚାରିପାଖରେ ଜଳକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିବା ପରି।
ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ସହସା ଜଲଂ ତୁ ମହାମହୀଧୃଗ୍ଵପୁଷି ପ୍ରକାଶମ୍ । ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଗତେ ଦେଵଵରେ ମହୋଦଧିଂ ହରିଂ ସ୍ତଵୈସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁରୁଦ୍ଧୃତକ୍ଷିତିମ୍ ।। 9.
ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହିତ, ମହାପୃଥିବୀଧାରୀଙ୍କ ରୂପରେ ଜଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବମାନେ, ଧରାକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନମୋଽସ୍ତୁ ଵେଦାନ୍ତରଗାପ୍ରତର୍କ୍ଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ନାରାଯଣ ମତ୍ସ୍ଯରୂପ । ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସୁସ୍ଵର ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତ୍ତେ ନମୋଽସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ଵଯରୂପଧାରିନ୍ ।। 9.
ନମସ୍କାର ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ବେଦ ଓ ତର୍କରେ ଅଗମ୍ୟ, ନମସ୍କାର ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମାଛ ରୂପରେ। ନମସ୍କାର ଶୁଭ୍ର ସ୍ୱର ଓ ବିଶ୍ୱର ରୂପଧାରୀ, ନମସ୍କାର ଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟ ନଥିବା ରୂପଧାରୀ।
ନମୋଽସ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କମରୁତ୍ସ୍ଵରୂପ ଜଲାନ୍ତଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତ ଚାରୁନେତ୍ର । ନମୋଽସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜାମଃ ପ୍ରପାହି ନୋ ମତ୍ସ୍ଯତନୁଂ ଵିହାଯ ।। 9.
ନମସ୍କାର ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାୟୁର ରୂପଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଚମତ୍କାର ନୟନ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ନମସ୍କାର ବିଷ୍ଣୁ, ଆମେ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛୁ; ମାଛ ରୂପ ଛାଡ଼ି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତେ ପୃଥଗ୍ଗତେ କିଞ୍ଚିଦିହାସ୍ତି ଦେଵ । ଭଵାନ୍ ନ ଚାସ୍ଯ ଵ୍ଯତିରିକ୍ତମୂର୍ତ୍ତି- ସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵଯଂ ତେ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ।। 9.
ତୁମେ ଅନନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପିଛ। ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି କି? ତୁମେ ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହଁ। ଆମେ ତୁମର ଶରଣ ନେଇଛୁ।
ଖାତ୍ମେନ୍ଦୁଵହ୍ନିଶ୍ଚ ମନଶ୍ଚ ରୂପଂ ପୁରାଣମୂର୍ତ୍ତେସ୍ତଵ ଚାବ୍ଜନେତ୍ର । କ୍ଷମସ୍ଵ ଶଂଭୋ ଯଦି ଭକ୍ତିହୀନଂ ତ୍ଵଯା ଜଗଦ୍ଭାସତି ଦେଵଦେଵ ।। 9.
ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ମନ, ଏସବୁ ତୁମ ପୁରାତନ ଦେହର ରୂପ, ହେ କମଳନୟନ। ଯଦି ଆମର ଭକ୍ତି ନାହିଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶିବ, ଆମକୁ କ୍ଷମା କର; କାରଣ ତୁମ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ବିଶ୍ୱ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଵିରୁଦ୍ଧମେତତ୍ ତଵ ଦେଵରୂପଂ ସୁଭୀଷଣଂ ସୁସ୍ଵନମଦ୍ରିତୁଲ୍ଯମ୍ । ପୁରାଣ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ଶମଂ ପ୍ରଯାହ୍ଯଚ୍ଯୁତ ତୀଵ୍ରଭାନୋ ।। 9.
ତୁମ ଦେବ ରୂପଟି ବିରୋଧାଭାସୀ ଲାଗୁଛି—ଅତି ଭୟଙ୍କର, ତଥାପି ମଧୁର ସ୍ୱର, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼। ପୁରାତନ ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ, ବିଶ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ, ଅଚ୍ୟୁତ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ, ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଵଯଂ ହି ସର୍ଵେ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନା ଭଯାଚ୍ଚ ତେ ରୂପମିଦଂ ପ୍ରପଶ୍ଯ । ଲୋକେ ସମସ୍ତଂ ଭଵତା ଵିନା ତୁ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଦେହଗତଂ ପୁରାଣମ୍ ।। 9.
ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ। ଭୟରୁ ତୁମ ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖୁଛୁ। ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମକୁ ଛାଡି ଆଉ କୌଣସି ପୁରୁଣା ଦେହଧାରୀ ଅଛିନାହିଁ।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୋ ଜଲସ୍ଥାନ୍ ଜଗୃହେ ଚ ସଃ । ଵେଦାନ୍ ସୋପନିଷଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାନନ୍ତଃସ୍ଥଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ ।। 9.
ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ସେ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଜଳରେ ରହି, ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ଉଠାଇଲେ।
ଯାଵତ୍ସ୍ଵମୂର୍ତିର୍ଭଗଵାଂସ୍ତାଵଦେଵ ଜଗତ୍ ତ୍ଵିଦମ୍ । କୂଟସ୍ଥେ ତଲ୍ଲଯଂ ଯାତି ଵିକୃତିସ୍ଥେ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ ।। 9.
ଭଗବାନ ନିଜ ରୂପରେ ରହିଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ସଂସାର ଅଛି। ସେ ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାନ୍ତି, ସଂସାର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ ଲୋକଭାଵନଃ । ଵିରରାମ ତତଃ ସୃଷ୍ଟିର୍ଵ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧତ ଧରେ ତଦା ।। ୧୦.
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଳକ, ବିଶ୍ରାମ କଲେ; ତାପରେ ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟି ବିକାଶ ପାଇଲା।