ଯେନ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯୋଗଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏକତା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ସେଥିରେ ଶୁଣ, ଓ ବସୁଧା।
ନ ଶୀତଂ ଚ ନ ଚୋଷ୍ଣେ ଚ ଲବ୍ଧାଽଲବ୍ଧଂ ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍
ସେ ଠଣ୍ଡା କିମ୍ବା ଗରମ, ଲାଭ କିମ୍ବା ହାନି ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ କଷାଯୈଃ ସ୍ପୃହା ଯସ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ସିଦ୍ଧିମୁତ୍ତମାମ୍
ଯାହାର କଷା ଉପରେ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଉତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
ଯ ଏତାନ୍ ହି ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମମ କର୍ମରତଃ ସଦା
ଯିଏ ଏହାମାନେ ଛାଡ଼ି, ସଦା ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ରହେ,
ତତ୍ପରୋ ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଯୁକ୍ତଃ ଅନ୍ଯକାର୍ଯଜୁଗୁପ୍ସକଃ
ଯିଏ ସେଥିରେ ମନ ଦେଇ ନିତ୍ୟ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାମରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ,
କାରୁଣ୍ଯଃ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯୀ ମହାକ୍ଷମଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି କରୁଣାଶୀଳ, ଉଠି ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବଡ଼ ଖ୍ଷମାଶୀଳ,
ତ୍ରିକାଲଂ ଚ ଦିଶୋ ଭାଗଂ ସଦା କର୍ମପଥି ସ୍ଥିତଃ
ତିନିବେଳେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସଦା କର୍ମର ପଥରେ ଅଟୁଟ ରହେ,
ଅନୁଷ୍ଠାନପରଶ୍ଚୈଵ ମମ ପାର୍ଶ୍ଵେ ମନଶ୍ଚରଃ
ଏବଂ ଯିଏ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ରହେ, ମନ ସଦା ମୋ ପାଖରେ ରଖେ—
ପୁଷ୍ପେ ଗନ୍ଧେ ଚ ଧୂପେ ଚ ମତ୍କର୍ମଣି ସଦା ରତଃ 115.
ଯେଉଁଜଣେ ସଦା ମୋ ପୂଜାରେ ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ଠାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି,
ପଯସା ଯାଵକେନାପି କଦାଚିଦ୍ଵାଯୁଭକ୍ଷଣଃ
ଯେଉଁଜଣେ କେବେ କେବେ କେବଳ ଦୁଧ, ଯବର ଖିରି କିମ୍ବା କେବଳ ପବନ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି,
କଦାଚିତ୍ତୁ ଚତୁର୍ଥେନ କଦାଚିତ୍ଫଲମେଵ ଚ
ଏବଂ କେବେ କେବେ ଚାରି ଦିନ ପରେ ଖାଆନ୍ତି, କେବେ କେବେ କେବଳ ଫଳ ଖାଆନ୍ତି,
ଯ ଏତତ୍ସପ୍ତ ଜନ୍ମାନି ମମ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵତେ
ଯେଉଁଜଣେ ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିଥାନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଵିଵିଧକର୍ମୋତ୍ପତ୍ତୌ ପଂଚଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଏକଶତ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ସୁଖଦୁଃଖନିରୂପଣମ୍ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଵିଧାନେନ ଯସ୍ତୁ କର୍ମାଣି କାରଯେତ୍
ଏବେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ: ଯେଉଁଜଣେ ମୋ କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାନ୍ତି,
ଏକଚିତ୍ତଃ ସମାସ୍ଥାଯ ଅହଙ୍କାରଵିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ
ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ରେଖି, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି,
ଫଲମୂଲାନି ଶାକାନି ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵା କଦାଚନ
ଯେଉଁଜଣେ ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଶାକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି,
ଷଷ୍ଠ୍ଯଷ୍ଟମୀ ହ୍ଯମାଵାସ୍ଯା ତୂଭଯତ୍ର ଚତୁର୍ଦଶୀ
ଷଷ୍ଠୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ଦୁଇପକ୍ଷରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ,
ଏଵଂ ଯୋଗଵିଧାନେନ କର୍ମ କୁର୍ଯାଦ୍ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ଏପରି ଯୋଗ ଶାସନ ଅନୁସାରେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ,
ନ ଗ୍ଲାନିର୍ନ ଜରା ତସ୍ଯ ନ ମୋହୋ ରୋଗ ଏଵ ଚ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୂଢ଼ତା କିମ୍ବା ରୋଗ ନାହିଁ।
ତେଷାଂ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମମ କର୍ମସମୁତ୍ଥିତାମ୍
ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଫଳ ତାଙ୍କୁ କହିବି।
ମମାର୍ଚନଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ମମ ଲୋକେ ମହୀଯତେ
ମୋ ପୂଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ, ସେ ମୋ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଉଚିତେନୋପଚାରେଣ ଦୁଃଖମୋକ୍ଷଵିନାଶନମ୍
ଯଥାଯଥ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଃଖ ଓ ବେଦନାର ନାଶ ହୁଏ।
ଯୋ ମାଂ ନୈଵ ପ୍ରପଦ୍ଯେତ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍ 116.
ଯେଉଁଜଣେ ମୋତେ ଶରଣ ନେଉନାହାନ୍ତି, ସେଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କଣ ଅଛି?
ଯୋ ନ ମାଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯେତ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁଜଣେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି, ସେଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କଣ ଅଛି?
ଅଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇନାହିଁ ଖାଆନ୍ତି, ସେଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କଣ ଅଛି?
ତସ୍ଯ ଦେଵା ନ ଚାଶ୍ନନ୍ତି ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ଦାନ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କଣ ଅଛି?
ପରୋପତାପୀ ମନ୍ଦାତ୍ମା ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦୁର୍ବଳ ମନରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କଣ ହେବ?
ମୃତ୍ଯୁକାଲଵଶଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କଣ ହେବ?
ଧାଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଗ୍ରତଃ ପୃଷ୍ଠେ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ କିମ୍ବା ପଛରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କଣ ହେବ?
ଶୁଷ୍କାନ୍ନଂ କେଚିଦଶ୍ନନ୍ତି ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
କିଛି ଲୋକ ଶୁଷ୍କ ଭୋଜନ ଖାଆନ୍ତି, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କଣ ହେବ?