ଯ ଏତତ୍ପାଠଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଦଶୀଦିନେ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି,
ଯସ୍ଯେଦଂ ତିଷ୍ଠତେ ଗେହେ ଲିଖିତଂ ପୂଜ୍ଯତେ ସଦା
ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଏହା ଲେଖାଯାଇ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ସଦା ପୂଜା କରାଯାଏ,
ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନୈରନ୍ତର୍ଯେଣ ମାନଵଃ 112.
ଏବଂ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅବିରତ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି,
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ପୂଜଯେଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ସନାତନମ୍
ଶୁଣିସାରେ, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଏବଂ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ନୃପୋ ଗ୍ରାମୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଵତ୍ସକଂ ଧରେ
ନରେଶ ତାଙ୍କର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବଛାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଶ୍ଵେତଵିନୀତାଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନେ ଉଭଯତୋମୁଖୀଗୋଦାନ ହେମକୁମ୍ଭଦାନ ପୁରାଣପ୍ରଶଂସନଂନାମ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଶ୍ୱେତ ଓ ବିନୀତାଶ୍ୱଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'ପୁରାଣର ସ୍ତୁତି, ଉଭୟ ପକ୍ଷରୁ ଗାଈ ଦାନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଦାନ' ନାମକ ଏହି ଏକଶଏ ବାରତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଅଥ ଭଗଵତ୍ସ୍ତୁତିଃ
ଏବେ ଭଗବାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ନମସ୍ତସ୍ମୈ ଵରାହାଯ ଲୀଲଯୋଦ୍ଧରତେ ମହୀମ୍
ସେହି ବରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ଲୀଳାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରେଣୋଦ୍ଧୃତା ଗୋରୁଦଧିପରିଵୃତା ପର୍ଵତୈର୍ନିମ୍ନଗାଭିର୍ଭକ୍ତାନାଂ ଭୀତିହାନୌ ସୁରନରକଦଶାସ୍ଯାନ୍ତକଃ କ୍ରୋଡରୂପୀ
ତାଙ୍କର ଦାଢ଼ିର ଟିପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇଲେ, ଚାରିପାଖରେ ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀ ଘେରିଥିଲା, ଏବଂ ସର୍ପମାନେ ଚାରିଦିଗରେ ଥିଲେ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଦଶମୁଖ ଦାନବଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିବା ବରାହ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ କ୍ଷିତିଃ ପୂର୍ଵକଲ୍ପେ ଵାରାହ ମୂର୍ତିନା
ସେଇ ସମୟରେ, ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ, ବରାହ ଅବତାର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ନ ବାହୁଶ୍ଚେଷ୍ଟତେ ମୂର୍ତିର୍ମାଦୃଶୀଂ ଗାଂ ଚ କେଶଵ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ହେ କେଶବ, ଆଉ କେହି ଆକାର କିମ୍ବା ବାହୁ ମୋତେ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ, ଧାରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ ତେନ ସାନ୍ତ୍ଵିତାଯାଂ ଵୈ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯଃ ସମାଗତଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଶାନ୍ତିଦାୟକ କଥାରେ ପୃଥିବୀ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଲା, ଯିଏ ସେଠାରେ ଆସିଥିଲେ—
ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯାହ ପୁଣ୍ଯାଗ୍ରେ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵର୍ଦ୍ଧସେ ଦେଵି ତ୍ଵଂ ଚ ଯସ୍ଯାସି ମାଧଵି
ପୁଣ୍ୟ ତୀରରେ ସେ ଶୁଭ କଥା କହି, ବସୁଧାରାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଦେବୀ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଉନ୍ନତି ପାଉଛ, ଏବଂ ତୁମେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା।'
ଵିଷ୍ଣୁନା ଧାର୍ଯମାଣା ଚ କିଂ ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟମଦ୍ଭୁତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ତୁମେ କଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ?
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୃଥିଵୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ଯଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ସ ମଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଯଚ୍ଚ ମେ ସମ୍ପ୍ରଭାଷିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ କହିଲେ: 'ସେ ମୋତେ ଯେଉଁ ଗୁପ୍ତ କଥା ପଚାରିଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଯାହା ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲି—'
ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଗୁହ୍ଯଂ ଧର୍ମଂ ମହୌଜସମ୍ 113.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ତେନ ମେ କଥିତଂ ହ୍ଯେତତ୍ସଂସାରାତ୍ତୁ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ସେ ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ସଂସାର ରୁ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ।
ଉଵାଚ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଧର୍ମାଣାଂ ଵ୍ଯାପ୍ତନିଶ୍ଚଯମ୍
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ନିଶ୍ଚିତ ସତ୍ୟ କଥା କହିଥିଲେ।
ତତୋ ମହୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ମହାତପାଃ
ତାପରେ, ପୃଥିବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମହାତପସ୍ବୀ—
ତାନ୍ସର୍ଵାନାନଯାମାସ ଯତ୍ର ଦେଵୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ବସିଥିଲେ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଅପ୍ରମେଯଗତିଂ ଚୈଵ ଧର୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: 'ଅପରିମିତ ଗତି ଥିବା ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହ।'
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଋଷିପୁଂଗଵମ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି—
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତାଂ ଦେଵି ସ୍ଵସ୍ତି ବ୍ରୂହୀତି ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଧରଣୀ କହିଲେ: 'ନିଶ୍ଚୟ,' ଏବଂ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଶୁଭ କଥା କହ।'
ନଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରାନିଲେ ଲୋକେ ନଷ୍ଟଭାସ୍କରତାରକେ
ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପବନ ଲୋକରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ହରାଇଗଲେ—
ନ ଵାତି ପଵନସ୍ତତ୍ର ନୈଵ ଚାଗ୍ନିର୍ନ ଵିଦ୍ଯୁତଃ
ସେଠାରେ ପବନ ବହୁନଥିଲା, ଅଗ୍ନି ନଥିଲା, ବିଜୁଳି ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।
ଵେଦେଷୁ ଚୈଵ ନଷ୍ଟେଷୁ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ରସାତଲମ୍ 113.
ଏବଂ ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବାବେଳେ, ସେ ମାଛ ଆକାର ଧାରଣ କରି ନିମ୍ନଲୋକର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅନ୍ଯଦ୍ଦେଵଃ କୂର୍ମରୂପସ୍ତ୍ଵଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ମନ୍ଥନେ
ଏକ ସମୟରେ, ତୁମେ କୂର୍ମ ଆକାର ଧରି ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ପୁନର୍ଵରାହରୂପେଣ ମାଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ରସାତଲେ
ପୁଣି, ବରାହ ରୂପ ଧରି, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ତଳଭୂମିକୁ ବୁଡ଼ିଯାଉଥିଲି, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତଃ
ଅନ୍ୟ ଏକ ସମୟରେ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବର ପାଇ ଅହଂକାରି ହୋଇ ଦେଖାଦେଲା।
ପୁନର୍ନିଃକ୍ଷତ୍ରରୂପେଣ ତ୍ଵଯାଽହଂ ଵିକୃତା ପୁରା
ପୁଣି, ନରସିଂହ ରୂପ ଧରି, ପୁରୁଣା କାଳରେ ତୁମେ ମୋତେ ବିନାଶ କରିଥିଲେ।