ସ୍ତୂଯମାନୋଽପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସ ଯାତି ଶିଵମନ୍ଦିରମ୍ 110.
ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପପତିର୍ଭଵେତ୍
ତାପରେ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସି ପଡି, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜା ହୁଅନ୍ତି।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଶ୍ଵେତଵିନୀତାଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନେ ଧାନ୍ଯଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଶ୍ୱେତବିନୀତାଶ୍ୱ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'ଧାନ ଓ ଗାଈ ଦାନର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ କପିଲାଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଥାତଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କପିଲାଂ ଧେନୁମୁତ୍ତମାମ୍
ଏବେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନର ମହିମା କଥା: ଏହିଠାରେ ମୁଁ ଏବେ ଉତ୍ତମ କପିଳା ଗାଈ ବିଷୟରେ କହିବି।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେନୁଂ ସଵତ୍ସକାମ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ନିୟମ କହାଯାଇଛି, ସେହିପରି ଏକ ଗାଈ ଓ ତାହାର ବଛା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କପିଲାଯାଃ ଶିରୋ ଗ୍ରୀଵା ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କପିଳା ଗାଈର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସମାନ।
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କପିଲାଗଲମସ୍ତକାତ୍
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, କପିଳା ଗାଈର ଗଳା ଓ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରେ—
ସ ତେନ ପୁଣ୍ଯତୋଯେନ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ
ସେହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶରେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।
କଲ୍ଯମୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତାସାଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ସକାଳେ ଉଠି, ସେମାନଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରେ—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ଚୈକେନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
କେବଳ ଏକଥର ପରିକ୍ରମା ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କଲେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ—
କପିଲାଯାସ୍ତୁ ମୂତ୍ରେଣ ସ୍ନାଯାଚ୍ଚୈଵ ଶୁଚିଵ୍ରତଃ। ସ ଗଙ୍ଗାଦିଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ନାତୋ ଭଵତି ମାନଵଃ
ଯଦି କେହି ପବିତ୍ର ମନରେ କପିଳା ଗାଈର ମୁତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ସମାନ ହୁଏ।
ତେନ ସ୍ନାନେନ ଚୈକେନ ଭାଵଯୁକ୍ତେନ ଵୈ ନରଃ
ଏପରି ଏକଥର ଭି ସ୍ନାନ, ଭକ୍ତି ସହିତ କଲେ, ମଣିଷ—
ଗୋସହସ୍ରଂ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦେକାଂ ଵା କପିଲାଂ ନରଃ 111.
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ହଜାରଟି ଗାଈ, କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରେ—
ଗଵାମସ୍ଥି ତତୋଽପ୍ଯେତନ୍ମୃତଗନ୍ଧେନ ଦୂଷଯେତ୍
ଯଦି ସେ ଗାଈର ଅସ୍ଥିରୁ ମୃତ୍ୟୁର ଗନ୍ଧ ଲାଗି, ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଦେଇଥାଏ—
ଗଵାଂ କଣ୍ଡୂଯନଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତଥା ଚ ପରିପାଲନମ୍
ଗାଈଙ୍କୁ ଚୁଲୁଆ କରିବା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଏହି ସବୁ ଗାଈଙ୍କୁ ସେବା କରିବାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତୃଣାଦିକାନି ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍କ୍ଷୁଧିତେନ ଗଵାହ୍ନିକମ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଦିନକୁ ଭୁଖା ଗାଈକୁ ଘାସ ଓ ଏମିତି ଜିନିଷ ଦିଏ—
ଵିମାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ କନ୍ଯାଭିରଭିତୋଽର୍ପିତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ, ଚାରିପଟେ ଦେଉଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ଘିରି ରହି—
ସୁଵର୍ଣକପିଲା ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯା ଗୌରପିଙ୍ଗଲା
ପ୍ରଥମ ଗାଈଟି ସୁନା ରଙ୍ଗର କପିଳା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଟି ହେଉଛି ଧଳା ଓ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର।
ପଂଚମୀ ବହୁଵର୍ଣା ସ୍ଯାତ୍ଷଷ୍ଠୀ ଚ ଶ୍ଵେତପିଙ୍ଗଲା
ପଞ୍ଚମ ଗାଈଟି ବହୁରଙ୍ଗିନୀ, ଷଷ୍ଠୀ ହେଉଛି ଧଳା ଓ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର।
ନଵମୀ ପାଟଲା ଜ୍ଞେଯା ଦଶମୀ ପୁଚ୍ଛପିଂଗଲା
ନବମୀ ଗାଈଟି ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଦଶମୀର ପୁଛ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତା ସର୍ଵାଲଂକୃତସୁନ୍ଦରୀ
ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ତେଷାଂ ଵିଷ୍ଣୁମାର୍ଗପ୍ରଦାଯିନୀ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଗାଈ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଥ ଦେଖାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଶ୍ଵେତଵିନୀତାଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନେ କପିଲାଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଏକାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଧଳା ଓ ବିନୀତ ଘୋଡାର କଥାରେ 'କପିଳା ଦାନର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶଏଗ୍ୟାର ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
ଅଥୋଭଯତୋମୁଖୀଗୋଦାନହେମକୁମ୍ଭଦାନପୁରାଣପ୍ରଶଂସାଃ ଅତଃ ପରଂ ମହାରାଜ ଶୃଣୂଭଯମୁଖୀଂ ତତଃ
ଏବେ ଦୁଇମୁହଁ ଗାଈ ଦାନ, ସୁନା କୁମ୍ଭ ଦାନ ଓ ପୁରାଣର ପ୍ରଶଂସା କହାଯିବ। ଏହିପରେ, ରାଜା, ଦୁଇମୁହଁ ଗାଈ ବିଷୟରେ ଆଉ ଶୁଣ।
ତଦହଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଵ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ମହତ୍ ଯା ତ୍ଵଯା କପିଲା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୂର୍ଵମୁତ୍ପାଦିତା ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କହିବି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କହିଥିଲ, ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପନ୍ନ କପିଳା ଗାଈ ବିଷୟରେ।
ହୋମଧେନୁଃ ସଦା ପୁଣ୍ଯା ସା ଜ୍ଞେଯା କତିଲକ୍ଷଣା
ସେ ସଦା ହୋମ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ଗାଈ, ସଦା ପବିତ୍ର, କପିଳା ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଗାଈ।
ପ୍ରସୂଯମାନା ଦାନେନ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ମାଧଵ
ଯେତେବେଳେ ଗାଈ ଛୁଆ ଦେଉଛି, ସେତେବେଳେ ଦାନ କଲେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମାଧବ?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କପିଲା ହ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ରାର୍ଥେ ଯଜ୍ଞାର୍ଥେ ଚ ଵରାନନେ
କପିଳା ଗାଈ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।