ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଶ୍ଵେତଵିନୀତାଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନେ କାର୍ପାସଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ନଵାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଶ୍ୱେତବିନୀତାଶ୍ୱ କଥାରେ 'କାପାସ ଗାଈ ଦାନର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ଧାନ୍ଯଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଧାନ୍ଯଧେନୁମନୁତ୍ତମାମ୍
ଏବେ ଧାନ୍ୟ ଗାଈ ଦାନର ମହିମା; ରାଜନ୍, ଶୁଣ, ମୁଁ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାନ୍ୟ ଗାଈ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଵିଷୁଵେ ଚାଯନେ ଵାପି କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ଦକ୍ଷିଣାୟନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାୟଣ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ,
(ତଦିଦାନୀଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଧାନ୍ଯଧେନୁଵିଧିଂ ପରମ୍) ଦଶଧେନୁପ୍ରଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ରାଜସତ୍ତମ
ଏବେ ମୁଁ ଧାନ ଓ ଗାଈ ଦାନର ଉତ୍ତମ ବିଧି କହିବି। ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଶଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ,
କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଗ୍ଵତ୍ସଂସ୍ଥାପଯେଦ୍ବୁଧଃ
ତାପରେ, ଏକ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସେଠାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତମା ତୁ ଭଵେଦ୍ଧେନୁର୍ଦ୍ରୋଣୈଶ୍ଚାପି ଚତୁଷ୍ଟଯୈଃ
ଗାଈଟି ଉତ୍ତମ ପ୍ରକାରର ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଚାରି ଡ୍ରୋଣା ମାପର ଧାନ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵତ୍ସଂ ତୁ କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଗାଈର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମାପର ଏକ ବଛା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ତଵ୍ଯୌ ରୁକ୍ମଶୃଙ୍ଗୌ ତୁ ରାଜତଖୁରସଂଯୁତୌ ।। ଗୋମେଦୈଃ କୁର୍ଵୀତ ଘ୍ରାଣଂ ଅଗୁରୁଂ ଚନ୍ଦନଂ ତଥା
ଗାଈର ଶିଙ୍ଗ ସୁନାର ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଖୁର ଚାଁଦିର ହେବା ଉଚିତ। ନାକ ଗୋମେଦ ମଣି, ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମୁକ୍ତାଫଲମଯା ଦଂତା ଘୃତକ୍ଷୌଦ୍ରମଯଂ ମୁଖମ୍
ଦାନ୍ତ ମୁକ୍ତାରୁ ତିଆରି, ମୁଁହ ଘିଅ ଓ ମଧୁରୁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଇକ୍ଷୁପୃଷ୍ଟିମଯାଃ ପାଦାଃ କ୍ଷୌମ୍ଯପୁଚ୍ଛସମନ୍ଵିତାମ୍
ପାଦ ଇଖ ଗଛର ଡାଣ୍ଡିରୁ ତିଆରି, ପୁଛ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ରରେ ଭରିବା ଉଚିତ।
ପାଦୁକୋପାନହଚ୍ଛତ୍ରଭାଜନଂ ତର୍ପଣଂ ତଥା 110.
ପାଦୁକା, ଉପାନହ, ଛତା, ପାତ୍ର ଓ ତର୍ପଣ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚାର୍ଚ୍ଚଯିତ୍ଵା ତାଂ କୃତ୍ଵା ଦୀପାର୍ଚ୍ଚନାଦିକମ୍
ପୂର୍ବବତ୍ ଗାଈକୁ ପୂଜା କରି, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆରତି କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମାଵୃତ୍ତ୍ଯ ଦଂଡଵତ୍ପ୍ରଣମେଚ୍ଚ ତାମ୍
ତାଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ମଯା ଦତ୍ତାଂ ଚ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ପ୍ରସୀଦ ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ମୁଁ ଯାହା ଦେଇଛି, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଦୟା କର।
ଯା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦେ ସ୍ଵାହା ଯା ଚ ଵିଭାଵସୌ
ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୋବିନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେ ଅଗ୍ନିରେ ଅଛନ୍ତି,
ଗାଯତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦ୍ରେ ରଵେଃ ପ୍ରଭା
ଗାୟତ୍ରୀ ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଯେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଯେ ପ୍ରଭା,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵମଯୀ ଦେଵୀ ଧାନ୍ଯରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଥିବା ଦେବୀ ଧାନର ଆକାରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ତଂ କ୍ଷମାପ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ଗାଈ ଦାନ କରି, ପରିକ୍ରମା କରି, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କ ପାଖରେ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ତାଵତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସମଧିକଂ ଵ୍ରୀହିଧେନୋଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲମ୍
ଏପରି ଧାନ ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଅତ୍ୟଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଇହଲୋକେ ଚ ସୌଭାଗ୍ଯମାଯୁରାରୋଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ଏହି ଜଗତରେ ଭାଗ୍ୟ, ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ସ୍ତୂଯମାନୋଽପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସ ଯାତି ଶିଵମନ୍ଦିରମ୍ 110.
ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପପତିର୍ଭଵେତ୍
ତାପରେ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସି ପଡି, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜା ହୁଅନ୍ତି।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଶ୍ଵେତଵିନୀତାଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନେ ଧାନ୍ଯଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଶ୍ୱେତବିନୀତାଶ୍ୱ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'ଧାନ ଓ ଗାଈ ଦାନର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ କପିଲାଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଥାତଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କପିଲାଂ ଧେନୁମୁତ୍ତମାମ୍
ଏବେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନର ମହିମା କଥା: ଏହିଠାରେ ମୁଁ ଏବେ ଉତ୍ତମ କପିଳା ଗାଈ ବିଷୟରେ କହିବି।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେନୁଂ ସଵତ୍ସକାମ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ନିୟମ କହାଯାଇଛି, ସେହିପରି ଏକ ଗାଈ ଓ ତାହାର ବଛା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କପିଲାଯାଃ ଶିରୋ ଗ୍ରୀଵା ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କପିଳା ଗାଈର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସମାନ।
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କପିଲାଗଲମସ୍ତକାତ୍
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, କପିଳା ଗାଈର ଗଳା ଓ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରେ—
ସ ତେନ ପୁଣ୍ଯତୋଯେନ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ
ସେହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶରେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।
କଲ୍ଯମୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତାସାଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ସକାଳେ ଉଠି, ସେମାନଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରେ—