ଶ୍ଵଶ୍ଵ୍ରାଽହମୁକ୍ତା ତୀଵ୍ରେଣ କୋପେନ ମହତା ପିତଃ । ଜୀଵହନ୍ତୁଃ ସୁତେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈରସକୃଦ୍ ଵ୍ଯାଧଜେତି ଚ ।। ୮.
ସେ କହିଲେ: 'ପିତା, ମୋ ଶ୍ୱଶୁରୀ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଜୀବ ହନ୍ତାର ଝିଅ ଭାବରେ ଡାକିଲେ, ଏବଂ ପୁଣିପୁଣି ମୋତେ ଶିକାରୀର ଝିଅ ଭାବରେ କହିଲେ।'
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ରୁଷାନ୍ଵିତଃ । ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ଗୃହଂ ସୋଽଥ ଗତ୍ଵା ଜନପଦୈର୍ଵୃତମ୍ ।। ୮.
ଏହା ଶୁଣି ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ନ୍ୟାୟବାନ୍, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଜନପଦ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମତଙ୍ଗଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାଗତସ୍ଯ ସଂବନ୍ଧୀ ମତଙ୍ଗୋ ଜଯତାଂ ଵରଃ । ଆସନାଦ୍ଯର୍ଧ୍ଯପାଦ୍ଯେନ ପୂଜଯିତ୍ଵେଦମବ୍ରଵୀତ୍ । କିମାଗମନକୃତ୍ଯଂ ତେ କିଂ କରୋମ୍ଯାଗତକ୍ରିଯାମ୍ ।। ୮.
ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଆସିବା ପରେ, ଜୟୀ ମତଙ୍ଗ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ ପାଖାଳିବା ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଆସିବାର କାରଣ କଣ? ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ଵ୍ଯାଧ ଉଵାଚ । ଭୋଜନଂ କିଂଚିଦିଚ୍ଛାମି ଭୋକ୍ତୁଂ ଚୈତନ୍ଯଵର୍ଜିତମ୍ । କୌତୂହଲେନ ଯେନାହମାଗତୋ ଭଵତୋ ଗୃହମ୍ ।। ୮.
ବ୍ୟାଧ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏଠାରେ କିଛି ଜୀବ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଆପଣଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଛି।'
ମତଙ୍ଗ ଉଵାଚ । ଗୋଧୂମା ଵ୍ରୀମଯଶ୍ଚୈଵ ସଂସ୍କୃତା ମମ ଵେଶ୍ମନି । ଭୁଜ୍ଯତାଂ ଧର୍ମଵିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାକାମଂ ତପୋଧନ ।। ୮.
ମତଙ୍ଗ କହିଲେ: 'ମୋ ଘରରେ ଗହମ, ଚାଉଳ ଓ ଯବ ସଠିକ ଭାବେ ପକାଯାଇଛି। ଧର୍ମବିଦ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପସ୍ବୀ, ଚାହିଁଥିବା ପରି ଖାଇବା।'
ଵ୍ଯାଧ ଉଵାଚ । ପଶ୍ଯାମି କୀଦୃଶାସ୍ତେ ହି ଗୋଧୂମା ଵ୍ରୀହଯୋ ଯଵାଃ । ସ୍ଵରୂପେଣ ଚ ସନ୍ତ୍ଯେତେ ଯେନ ଵୋ ଵେଦ୍ମି ସତ୍ତମ ।। ୮.
ବ୍ୟାଧ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଦେଖିବି ଆପଣଙ୍କ ଘରରେ କେମିତି ଗହମ, ଚାଉଳ ଓ ଯବ ଅଛି। ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣରେ ମୁଁ ଜାଣିପାରିବି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତେ ମତଙ୍ଗେନ ଶୂର୍ପଂ ଗୋଧୂମପୂରିତମ୍ । ଅପରଂ ତତ୍ର ଵ୍ରୀହୀଣାଂ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧାଯ ଦର୍ଶିତମ୍ ।। ୮.
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମତଙ୍ଗ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମବ୍ୟାଧଙ୍କୁ ଗହମରେ ଭରିଥିବା ଚାଲା ଓ ଚାଉଳରେ ଭରିଥିବା ଅନ୍ୟ ଚାଲା ଦେଖାଯାଇଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ରୀହୀନ୍ ସଗୋଧୂମାନ୍ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ଵରାସନାତ୍ । ଉତ୍ଥାଯ ଗନ୍ତୁମାରେଭେ ମତଙ୍ଗେନ ନିଵାରିତଃ ।। ୮.
ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଚାଉଳ ଓ ଗହମ ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରୁ ଉଠି ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମତଙ୍ଗ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
କିମର୍ଥଂ ଗନ୍ତୁମାରବ୍ଧଂ ତ୍ଵଯା ଵଦ ମହାମତେ । ଅଭୁକ୍ତେନୈଵ ସଂସିଦ୍ଧଂ ମଦ୍ଗୃହେ ଚାନ୍ନମୁତ୍ତମମ୍ । ପାଚଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ କସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ନାଦ୍ଯ ଭୁଞ୍ଜସେ ।। ୮.
ମତଙ୍ଗ କହିଲେ: 'ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ କାହିଁକି ଖାଇନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ମୋ ଘରରେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ପକାଯାଇଛି, ମୁଁ ନିଜେ ପକାଇଛି। କାହିଁକି ତୁମେ ଖାଉନାହାଁ?'
ଵ୍ଯାଧ ଉଵାଚ । ସହସ୍ତ୍ରଶଃ କୋଟିଶଶ୍ଚ ଜୀଵାନ୍ ହଂସି ଦିନେ ଦିନେ । ଅଥେଦୃଶସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ କୋଽନ୍ନଂ ଭୁଞ୍ଜତି ସତ୍ପୁମାନ୍ ।। ୮.
ବ୍ୟାଧ କହିଲେ: 'ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର, କୋଟି କୋଟି ଜୀବକୁ ମାରୁଛ; ଏପରି ପାପୀର ଖାଦ୍ୟ କେଉଁ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଲୋକ ଖାଇବ?'
ଅଚୈତନ୍ଯଂ ଯଦି ଗୃହେ ଵିଦ୍ଯତେଽନ୍ନଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍ । ଇଦାନୀମତ୍ର ସଂଦୃଷ୍ଟା ଏତେ ତୁ ଜଲଜନ୍ତଵଃ ।। ୮.
ଯଦି ତୁମ ଘରରେ ଭଲ ଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ଜୀବ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅଛି, ତେବେ ଏଠାରେ ଏହି ଜଳ ଜନ୍ତୁମାନେ କାହିଁକି ଦେଖୁଛି?
(ଉପ୍ତାଃ ସହସ୍ତ୍ରତାଂ ଯାନ୍ତି ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ ମୁନେ ।) ।। ୮.୨୬ (୧)।। ଅହମେକଂ କୁଟୁମ୍ବାର୍ଥେ ହନ୍ମ୍ଯରଣ୍ଯେ ପଶୁଂ ଦିନେ । ତଂ ଚେତ୍ ପିତୃଭ୍ଯଃ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭୁଞ୍ଜାମି ସାନୁଗଃ ।। ୮.
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହି ଜନ୍ତୁମାନେ ହଜାର ହଜାର ଉପରେ ଉପୁଅନ୍ତି, ମୁନି। ମୁଁ ନିଜ ପରିବାର ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ପଶୁ ମାରି, ତାହାକୁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସଠିକ ଭାବେ ଦେଇ, ପରିବାର ସହିତ ଖାଉଛି।
ତ୍ଵଂ ତୁ ଜୀଵାନ୍ ବହୂନ୍ ହତ୍ଵା ସ୍ଵକୁଟୁମ୍ବେନ ସାନୁଗଃ । ଭୁଞ୍ଜନ୍ନେତେନ ସତତମଭୋଜ୍ଯଂ ତନ୍ମତଂ ମମ ।। ୮.
ତୁମେ ତ ତୁମର ପରିବାର ଓ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମାରି ନିରନ୍ତର ଖାଉଛ, ଯାହା ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହି ମତ ମୋର।
ବ୍ରହ୍ମଣା ତୁ ପୁରା ସୃଷ୍ଟା ଓଷଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଵୀରୁଧଃ । ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ତତ୍ତୁ ଭୂତାନାଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମିତ୍ଯେଵ ଵୈ ଶ୍ରୁତିଃ ।। ୮.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଗଛ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ବେଦ କହେ ଯେ, ଏହି ଗଛ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଦିଵ୍ଯୋ ଭୌତସ୍ତଥା ପୈତ୍ରୋ ମାନୁଷୋ ବ୍ରାହ୍ମ ଏଵ ଚ । ଏତେ ପଞ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞା ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତାଃ ପୁରା ।। ୮.
ଦିବ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ପିତୃ, ମାନବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ — ଏହି ପାଞ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ଇତରେଷାଂ ଚ ତନ୍ମୁଖମ୍ । ଇତରେଷାଂ ତୁ ଵର୍ଣାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କାରିତାଃ ଶୁଭାଃ ।। ୮.
ଏହି ଯଜ୍ଞଗୁଡିକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି; ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନଙ୍କ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କରନ୍ତି।
ଏଵଂ ଯଦି ଵିଭାଗଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଵରାନ୍ନଂ ତଦ୍ ଵିଶୁଧ୍ଯତି । ଅନ୍ଯଥା ଵ୍ରୀହଯୋଽପ୍ଯେତେ ଏକୈକେ ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ । ମନ୍ତଵ୍ଯା ଦାତୃଭୋକ୍ତୃଣାଂ ମହାମାଂସଂ ତୁ ତତ୍ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୮.
ଯଦି ଏହି ନିୟମ ରହିଥାଏ, ତେବେ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ, ଏହି ଧାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାତା ଓ ଭୋକ୍ତା ପାଇଁ ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀର ମାଂସ ଭଳି ଗଣାଯିବ — ଏହାକୁ ବଡ଼ ମାଂସ ଭାବରେ ମନାଯାଏ।
ମଯା ତେ ଦୁହିତା ଦତ୍ତା ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ଦେଵରୂପିଣୀ । ସା ଚ ତ୍ଵଦ୍ଭାର୍ଯଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଦୁହିତା ଜନ୍ତୁଘାତିନଃ ।। ୮.
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ମୋ ଝିଅକୁ ଦେଇଥିଲି; ସେ, ଯିଏ ତୁମର ଜୀବହନ୍ତା ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ତାହା ଏକ ପ୍ରାଣୀ ହନ୍ତାର ଝିଅ।
ଅତୋଽର୍ଥମାଗତୋଽହଂ ତେ ଗୃହଂ ପ୍ରତି ସମୀକ୍ଷିତୁମ୍ । ଆଚାରଂ ଦେଵପୂଜାଂ ଚ ଅତିଥୀନାଂ ଚ ତର୍ପଣମ୍ ।। ୮.
ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମର ଘରକୁ ଆସିଛି, ତୁମର ଆଚରଣ, ଦେବପୂଜା ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଦେଖିବାକୁ।
ଏତେଷାମେକମପ୍ଯତ୍ର କୁର୍ଵନ୍ନପି ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । ତଦ୍ ଗୃହଂ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ପିତୄଣାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାମ୍ଯଯା ।। ୮.
ଏଠାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକର ଏକଟି ମଧ୍ୟ କରାଯାଉନାହିଁ; ତେଣୁ, ମୁଁ ଏହି ଘର ଛାଡିବାକୁ ଚାହେଁ, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ସ୍ଵଗୃହେ ନୈଵ ଭୁଞ୍ଜାମି ପିତୄଣାଂ କାର୍ଯମିତ୍ଯୁତ । ଅହଂ ଵ୍ଯାଧୋ ଜୀଵଘାତୀ ନ ତୁ ତ୍ଵଂ ଲୋକହିଂସକଃ ।। ୮.
ମୁଁ ମୋ ଘରରେ ଖାଉନାହିଁ, କହି ଯେ ଏହା ପିତୃମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ; ମୁଁ ଏକ ବ୍ୟାଧ, ଜୀବ ହନ୍ତା, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସମାଜକୁ କ୍ଷତି କରୁନାହିଁ।
ମତ୍ସୁତା ଜୀଵଘାତସ୍ଯ ଯଦୋଢା ତ୍ଵତ୍ସୁତେନ ଚ । ତନ୍ମହତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସଂଜାତଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତଂ ତପୋଧନ ।। ୮.
ମୋ ଝିଅ, ଯିଏ ଜୀବ ହନ୍ତାର ପତ୍ନୀ, ସେ ତୁମ ପୁଅ ସହିତ ବିବାହିତ; ଏହିପରି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋଇଛି, ମୁନି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଚୋତ୍ଥାଯ ଶପ୍ତ୍ଵା ନାରୀଂ ତଦା ଧରେ । ମା ସ୍ନୁଷାଭିଃ ସମଂ ଶ୍ଵଶ୍ର୍ଵା ଵିଶ୍ଵାସୋ ଭଵତୁ କ୍ଵଚିତ୍ ।। ୮.
ଏପରି କହି, ସେ ଉଠି ନାରୀକୁ ଶାପ ଦେଲେ — 'ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ଓ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ବି ଭରସା ହେବା ନାହିଁ।'
ମା ଚ ସ୍ନୁଷା କଦାଚିତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଯା ଶ୍ଵଶ୍ରୂଂ ଜୀଵତୀମିଷେତ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତୋ ଵ୍ଯାଧଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରତି ଭାମିନି ।। ୮.
'ଏବଂ କେବେ ବି ଏମିତି ଝିଅ ହେବେ ନାହିଁ, ଯିଏ ଜୀବନ୍ତ ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିବ।' ଏପରି କହି, ବ୍ୟାଧ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ମୋ ଶୋଭା।
ତତୋ ଦେଵାନ୍ ପିତୄନ୍ ଭକ୍ତଯା ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ପୁତ୍ରଂ ଚାର୍ଜୁନକଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଵସନ୍ତାନେ ମହାତପାଃ ।। ୮.
ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନକକୁ ନିଜ ବଂଶରେ ରଖି, ଏହି ମହାତପସ୍ବୀ—
ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ଜଗାମାଶୁ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଖ୍ଯଂ ଚ ପରଂ ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସମାହିତଃ । ତପଶ୍ଚଚାର ନିଯତଃ ପଠନ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ଧରେ ।। ୮.
ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଶୀଘ୍ର ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ; ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ତପସ୍ୟା କରି, ଧରାକୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଠିଲେ।
ନମାମି ଵିଷ୍ଣୁଂ ତ୍ରିଦଶାରିନାଶନଂ ଵିଶାଲଵକ୍ଷସ୍ଥଲସଂଶ୍ରିତଶ୍ରିଯମ୍ । ସୁଶାସନଂ ନୀତିମତାଂ ପରାଂ ଗତିଂ ତ୍ରିଵିକ୍ରମଂ ମନ୍ଦରଧାରିଣଂ ସଦା ।। ୮.
ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ଭଲ ଶାସନ କରନ୍ତି, ନୀତିବାନ୍ମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି, ତିନି ପଦ ଦେଇଥିବା, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଧରିଥିବା, ସଦା।
ଦାମୋଦରଂ ରଞ୍ଜିତଭୂତଲଂ ଧିଯା ଯଶୋଂଶୁଶୁଭ୍ରଂ ଭ୍ରମରାଙ୍ଗସପ୍ରଭମ୍ । ଧରାଧରଂ ନରକରିପୁଂ ପୁରୁଷ୍ଟୁତଂ ନମାମି ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶରଣଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୮.
ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ଭୂମିକୁ ଶୋଭିତ କରିଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଯଶ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଭଳି ଚମକେ, ଯାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଭଳି ପ୍ରଭାମୟ, ଭୂମିକୁ ଧରିଥିବା, ନରକର ଶତ୍ରୁ, ଉତ୍ତମମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
(ନରଂ ନୃସିଂହଂ ହରିମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁଂ ତ୍ରିଧାମନାମାନମନନ୍ତଵର୍ଚସମ୍ । ସୁସଂସ୍କୃତାସ୍ଯଂ ଶରଣଂ ନରୋତ୍ତମଂ ଵ୍ରଜାମି ଦେଵଂ ସତତଂ ତମଚ୍ଯୁତମ୍ ।। ୮.୪୩ (୧)) ତ୍ରିଧା ସ୍ଥିତଂ ତିଗ୍ମରଥାଙ୍ଗପାଣିନଂ ନଯସ୍ଥିତଂ ତୃପ୍ତମନୁତ୍ତମୈର୍ଗୁଣୈଃ । ନିଃଶ୍ରେଯସାଖ୍ଯଂ କ୍ଷପିତେତରଂ ଗୁରୁଂ ନମାମି ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଂ ତ୍ଵହମ୍ ।। ୮.
(ହତୌ ପୁରାଣୌ ମଧୁକୈଟଭାଵୁଭୌ ବିଭର୍ତ୍ତି ଚ କ୍ଷ୍ମାଂ ଶିରସା ସଦା ହି ସଃ । ଯଥା ସ୍ତୁତୋ ମେ ପ୍ରସଭଂ ସନାତନୋ ଦଧାତୁ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସୁଖମୂର୍ଜିତଂ ମମ ।। ୮.୪୪ (୧)) ମହାଵରାହୋ ହଵିଷାମ୍ବୁଭୋଜନୋ ଜନାର୍ଦନୋ ମେ ହିତକୃଚ୍ଚିତୀମୁଖଃ । କ୍ଷିତୀଧରୋ ମାମୁଦଧିକ୍ଷଯୋ ମହାନ୍ ସ ପାତୁ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶରଣାର୍ଥିନଂ ତୁ ମାମ୍ ।। ୮.
(ମୁଁ ଏହି ଦେବତା, ନରସିଂହ, ହରି, ଈଶ୍ୱର, ତିନି ଆଶ୍ରୟର ମାଲିକ, ଅନନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ, ଭଲ ଭାଷା ଯୁକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସଦା ଗ୍ରହଣ କରେ।) ତିନି ରୂପରେ ବସିଥିବା, ତୀବ୍ର ଚକ୍ର ହାତରେ ଧରିଥିବା, ନୀତିରେ ଅଟୁଟ, ଅପୂର୍ବ ଗୁଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳର ନାମରେ, ଅନ୍ୟକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ମହାଗୁରୁ — ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
(ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଦୁଇ ଦେମନ୍ସ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ; ସେ ସଦା ଭୂମିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ମୁଁ ସନାତନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି, ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ ସୁଖ ଓ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।) ମହାବରାହ, ଯିଏ ହବି ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମୋର ଉପକାର କରନ୍ତି, ପଦ୍ମ ମୁଖ, ଭୂମିକୁ ଧରିଥିବା, ସମୁଦ୍ରକୁ କ୍ଷୟ କରିଥିବା ମହା — ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।