ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଅନୃତଂ ନାଶମାଯାତି ଗୁଡଧେନୋ ଦ୍ଵିଜାର୍ପିତା । ଦୀଯମାନାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ଯତ୍ର କ୍ଷୋରଵହା ନଦ୍ଯୋ ଘୃତପାଯସକର୍ଦମାଃ । ଋଷଯୋ ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଧେନୁଦାଃ

ଯଦି ଗୁଡ଼ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀମାନେ ଘିଅ ଓ ଖୀରରେ ବହେ, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି, ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗାଈ ଦାନକାରୀ ଯାଆନ୍ତି।

ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଦଶ ପରାନାତ୍ଭାନଞ୍ଚୈକଵିଂଶତିମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ନଯତ୍ଯାଶୁ ଗୁଡଧେନୋଃ ପ୍ରସାଦତଃ

ଗୁଡ଼ ଗାଈର କୃପାରେ, ଦଶଜଣ ପୂର୍ବଜ, ଦଶଜଣ ପରଜନ୍ମ ଓ ନିଜେ—ଏହି ଏକୋଇଶଜଣ—ସହଜରେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନକ୍ଷଯେ । ସର୍ଵଦୈଵ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପାତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାମତେ

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଶୁବ, ଗ୍ରହଣ, ଦିନର ଶେଷରେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ଦେଖିବେ, ସେତେବେଳେ ସବୁବେଳେ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତେନ ଦାତଵ୍ଯା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦା । ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପହରାସ୍ମୃତା

ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ; ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ସବୁ ପାପ ଦୂର କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଗୁଡଧେନୋଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ତୁ ସୌଭାଗ୍ଯମଖିଲ ଭଵେତ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦମାପ୍ନୋତି ଦୌର୍ଗତ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି

ଗୁଡ଼ ଗାଈର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ; ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଶେଷ ହୁଏ।

ଦଶଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରା ଦଶ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଜନ୍ମନି । ନ ଶୋକଦୁଃଖଦୌର୍ଗତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସଞ୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍

ଦଶ, ବାରହ ହଜାର, ଦଶ ଓ ଆଠ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେଠି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଦୁଃଖ, ଶୋକ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ ନାହିଁ।

ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଚେହ ସମ୍ଯକ୍ ମତିମପି ଦଦାତି ଯୋଜନାନାମ୍ । ସ ଇହ ଵିଭଵୈଶ୍ଚିରଂ ଵସିତ୍ଵା ଵସତି ଚିରଂ ଦିଵି ଦେଵତାଦିପୂଜ୍ଯଃ

ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ତ୍ର୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ହୋତୋଵାଚ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଶର୍କରାଧେନୁଂ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ ଯଥାର୍ଥତଃ । ଅନୁଲିପ୍ତେ ମହୀପୃଷ୍ଠେ କୃଷ୍ଣାଜିନକୁଶୋତ୍ତରେ

ଏହା ପରେ, ହୋତା କହିଲେ— ରାଜା, ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ଶର୍କରା ଗାଈ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ। ମାଟିରେ ଛାଡ଼ି ଲଗାଇ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଘାସ ଦେଇ ଢାକି ତିଆରି କରାଯାଏ।

ଧେନୁଂ ଶର୍କରଯା ରାଜନ୍କୃତ୍ଵା ଭାରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଉତ୍ତମା କଥ୍ଯତେ ସଦ୍ଭିଶ୍ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵତ୍ସକମ୍

ରାଜା, ଚାରି ଭାର ଓଜନର ଶର୍କରା ଦେଇ ଗାଈ ତିଆରି କଲେ, ଏହାକୁ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ କହନ୍ତି; ଏହାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ବଛିଆ ତିଆରି କରାଯାଏ।

ତଦର୍ଧଂ ମଧ୍ଯମା ପ୍ରୋକ୍ତା କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ । ତଦ୍ଵଦ୍ଵତ୍ସଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ତାହାର ଅର୍ଧକୁ ମଧ୍ୟମ କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ଏକ ଭାର ଦେଇ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ। ଏହାପରି, ବଛିଆକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥ କୁର୍ଯାଦଷ୍ଟଶତୈରୂର୍ଧ୍ଵଂ ନୃପତିସତ୍ତମ । ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା କାରଯେଦ୍‌ଧେନୁଂ ତଥାତ୍ମାନଂ ପୀଡଯେତ୍

ଏହାପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟଶତ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଓଜନରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ଓ ନିଜକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ପଡ଼ିବା।

ସର୍ଵବୀଜାନି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ସମନ୍ତତଃ । ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ମୁଖଂ ଶୃଙ୍ଗେ ମୌକ୍ତିକୈର୍ନଯନେ ତଥା

ସମସ୍ତ ବୀଜ ଚାରିଦିଗରେ ରଖି, ମୁହଁରେ ସୁନା ଓ ଶିଙ୍ଗରେ, ଚକ୍ଷୁରେ ମୁକ୍ତା ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ଗୁଡେନ ତୁ ମୁଖ କାଯେ ଜିହ୍ଵା ପିଷ୍ଟମଯୀ ତଥା । କମ୍ବଲଂ ପଟ୍ଟସୂତ୍ରେଣ କଣ୍ଠାଭରଣଭୂଷିତାମ୍

ମୁହଁ ଓ ଶରୀରକୁ ଗୁଡ଼ରେ, ଜିହ୍ବାକୁ ଆଟାରେ, କମ୍ବଳ ଓ ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ରରେ, ଗଳାରେ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଉଚିତ।

ଇକ୍ଷୁପାଦାଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ତଵନୀତସ୍ତନୀଂ ତଥା । ପ୍ରଶସ୍ତପତ୍ରଶ୍ରଵଣାଂ ସିତଚାମରପଭୂଷିତାମ୍

ଅଖୁଣ୍ଡ ଚିନିଗଛର ପାଦ, ଚାନ୍ଦିର ନଖ, ଘିଅ ଭରା ଥଣ୍ଡ, ଭଲ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ କାନ, ଧଳା ଚାମରରେ ଶୁଭା ପାଇଥିବା ଗାଈ।

ପଞ୍ଚରତ୍ନସମାଯୁକ୍ତାଂ ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦିତାଂ ତଥା । ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈରଲଂକୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍

ପାଞ୍ଚଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଲାଗିଥିବା, ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକାଯାଇଥିବା, ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲରେ ଶୁଭା ପାଇଥିବା ଏହି ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ସାଧୁଵୃତ୍ତାଯ ଧୀମତେ । ଵେଦଵେଦାଙ୍‌ଗଵିଦୁଷେ ସାଗ୍ନିକାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ । ଅଦୁଷ୍ଟାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ନ ତୁ ମତ୍ସରିଣେ ଦ୍ଵିଜେ

ଯିଏ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଅଗ୍ନି ରଖନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର, ନୀତିମାନ୍, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏମିତି ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବେ ନୁହେଁ।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନକ୍ଷଯେ । ଏଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ କାଲେଷୁ ଥଥାଵିଭଵଶକ୍ତିତଃ

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଶୁବ, ଶୁଭ ଯୋଗ, କିମ୍ବା ଦିନ ଶେଷରେ—ଏହି ପବିତ୍ର ସମୟରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସତ୍ପାତ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଆଗତଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଗୃହେ । ତାଦୃଶାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପୁଚ୍ଛଦେଶେ ଵିମୃଷ୍ଯ ଚ

ଯେତେବେଳେ ଏମିତି ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥି ଭାବେ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗାଈର ପୁଛ ଦେଖି ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵାଭିମୁଖମାସ୍ଥାଯ ଅଥଵା ସ ଉଦଙ୍ମୁଖଃ । ଗାଂ ପୂର୍ଵାଭିମୁଖୀଂ କୃତ୍ଵା ଵତ୍ସମୁତ୍ତରତୋ ନ୍ଯସେତ୍

ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସିବା, କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା; ଗାଈକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଯିବା ଓ ବଛାକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦାନକାଲେ ତୁ ଯେ ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତାନ୍ପଠିତ୍ଵା ସମର୍ପଯେତ୍ । ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଵିପ୍ରଂ ମୁଦ୍ରିକାକର୍ଣଭୂଷଣୈଃ

ଦାନ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କାନର ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣା ଦେଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜ୍ଜିତଃ । ହସ୍ତେ ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପସଚନ୍ଦନାମ୍ । ଧେନୁଂ ସମର୍ପଯେତ୍ତସ୍ଯ ମୁଖଞ୍ଚ ଚ ଵିଲୋକଯେତ୍

ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ, କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି; ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ଗାଈକୁ ଦାନ କରି ତାହାର ମୁହଁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ଏକାହଂ ଶର୍କରାହାରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ରିଦିନଂ ଵସେତ୍ । ସର୍ଵପାପହରା ଧେନୁଃ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଯିନୀ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ଚିନି ଖାଇବେ, ତିନି ଦିନ ରହିବେ; ଏହି ଗାଈ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।

ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧସ୍ତୁ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଦୀଯମାନଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯେମାନେ ଏହି ଦାନ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ପଠତେ ଵାପି ମାନଵଃ । ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି

ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ଅଥ ମଧୁଧେନୁଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ମଧୁଧେନୁଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାତକନାଶିନୀମ୍

ଏବେ ମଧୁଧେନୁ ଦାନର ମହିମା କହିବି; ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ମଧୁଧେନୁ ବିଷୟରେ ଏବେ ଏକଥା କହିବି।

ଧେନୁଂ ମଧୁମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ସମ୍ପୂର୍ଣଘଟଷୋଡଶାମ୍

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁରେ ତିଆରି ଏକ ଗାଈ, ଏବଂ ଷୋଳ ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ସହିତ ତିଆରି କର।

ସୌଵର୍ଣଂ ତୁ ମୁଖଂ କୃତ୍ଵା ଶୃଙ୍ଗାଣ୍ଯଗୁରୁଚଂଦନୈଃ

ତାହାର ମୁହଁ ସୁନାରେ, ଶିଙ୍ଗ ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ତିଆରି କର।

ପାଦାନିକ୍ଷୁମଯାନ୍କୃତ୍ଵା ସିତକମ୍ବଲସଂଵୃତାନ୍

ପାଦ ଚିନିଗଛରେ ତିଆରି କରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧଳା କମ୍ବଳରେ ଢାକ।

ଓଷ୍ଠୌ ପୁଷ୍ପମଯୌ ତସ୍ଯା ଦନ୍ତାଃ ଫଲମଯାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ତାହାର ଓଠ ଫୁଲରେ ତିଆରି, ଦାନ୍ତ ଫଳରେ ତିଆରି ବୋଲି ମନାଯାଏ।