ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଶୃଙ୍ଗେ ତ୍ଵଗୁରୁକାଷ୍ଠେନ ପୃଷ୍ଠଂ ତାମ୍ରମଯଂ ତଥା । ପୁଚ୍ଛଂ କ୍ଷୌମମଯଂ ତସ୍ଯାଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍

ଶିଙ୍ଗ ଅଗରୁ କାଠର, ପିଠ ତାମ୍ବାର, ପୁଛ କାପାସର ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବା ଉଚିତ।

ଇକ୍ଷୁପାଦାଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ କମ୍ବଲଂ ପଟ୍ଟସୂତ୍ରକମ୍ । ଆଚ୍ଛାଦ୍ଯ ପଟ୍ଟଵସ୍ତ୍ରେଣ ଘଣ୍ଟାଚାମରଭୂଷିତାମ୍

ପାଦ ଇଖର ଦେଇ, ନଖ ଚାଁଦିର, ଉପରେ କମ୍ବଳ ଓ ପଟର ଦୋରି ଛାଡ଼ି, ଘଣ୍ଟି ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଶସ୍ତପତ୍ରଶ୍ରଵଣାଂ ନଵନୀତସ୍ତନୀଂ ବୁଧଃ । ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧସ୍ତସ୍ଯା ଉପଶୋଭାମ୍ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍

ତାଙ୍କର କାନ ଉତ୍ତମ ପତ୍ରର, ଅସ୍ଥି ନବନୀତର ହେବା ଉଚିତ। ପ୍ରାଜ୍ଞ ଲୋକେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଇପାରନ୍ତି।

ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାତ୍ସଦା ଧାରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଭାଗାର୍ଧେନ ତୁ ତୌଲ୍ଯେନ ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵତ୍ସକମ୍

ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ସଦା ଚାରିଟି ଧାରା ଥାଏ। ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଓଜନରେ ଛୋଟ ଛାଣପିଲା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ମଧ୍ଯମା ଚ ତଦର୍ଧେନ ଭାରେଣୈକେନ ଚାଧମା । ଵିତ୍ତହୀନୋ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଶତୈରଷ୍ଟାଭିରେଵ ଚ

ମଧ୍ୟମ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଓଜନରେ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଅଧମ ଏକ ଭାଗରେ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଧନହୀନ ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅଠସୋ ଟିକିରେ ଏହା କରିପାରନ୍ତି।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵନ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯା ଗୃହଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ । ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ ପୂଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ସହସ୍ରକନକେନ ତୁ । ତଦର୍ଧେନ ମହାରାଜ ତସ୍ଯାପ୍ଯର୍ଧେନ ଵା ପୁନଃ

ଏହା ପରେ, ଘରର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହଜାରଟି ସୁନା ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ଦେଇପାରିବେ, ରାଜା, କିମ୍ବା ପୁଣି ତାହାର ଅର୍ଧ ଦେଇପାରିବେ।

ଶତେନ ଵା ଶତାର୍ଧେନ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ନିଵେଦଯେତ୍ । ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପଦିଭିଃ ପୂଜ୍ଯ ମୁଦ୍ରିକାକର୍ଣପତ୍ରକୈଃ

କିମ୍ବା ଶତଟି, କିମ୍ବା ପଚାଶଟି ଦେଇ, ଯେତେକି ସମ୍ଭବ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ମୁଦ୍ରିକା, କଣ୍ଠା ଓ ପତ୍ରାଭୂଷଣ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଛତ୍ରିକାପାଦୁକେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ । ଗୁଡଧେନୋ ମହାଵୀର୍ଯେ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ପ୍ରଦେ ଶୁଭେ

ଛତା ଓ ପାଦୁକା ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ— 'ଗୁଡ଼ ଗାଈ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ଶୁଭ ଦାୟିନୀ।'

ଦାନାଦସ୍ମାଚ୍ଚ ଭୋଦେଵି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ । ପ୍ରାଙ୍‌ମୁଖୋଵାପି ଦାତା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍

'ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ, ମୋତେ ଭୋଜନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।' ଦାତା, ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵାଚା କୃତଂ କର୍ମକୃତଂ ମନସା ଯଦ୍ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ । ମାନକୂଟଂ ତୁଲାକୂଟଂ କନ୍ଯାଗୋଽର୍ଥେ ଉଦାହୃତମ୍

ବାକ୍ୟରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ କିମ୍ବା ମନରେ ଯାହା କିଛି କରାଯାଇଛି, ତୁଳା କିମ୍ବା ମାପରେ, କିମ୍ବା କନ୍ୟା ଦାନ ପାଇଁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି—

ଅନୃତଂ ନାଶମାଯାତି ଗୁଡଧେନୋ ଦ୍ଵିଜାର୍ପିତା । ଦୀଯମାନାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ଯତ୍ର କ୍ଷୋରଵହା ନଦ୍ଯୋ ଘୃତପାଯସକର୍ଦମାଃ । ଋଷଯୋ ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଧେନୁଦାଃ

ଯଦି ଗୁଡ଼ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀମାନେ ଘିଅ ଓ ଖୀରରେ ବହେ, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି, ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗାଈ ଦାନକାରୀ ଯାଆନ୍ତି।

ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଦଶ ପରାନାତ୍ଭାନଞ୍ଚୈକଵିଂଶତିମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ନଯତ୍ଯାଶୁ ଗୁଡଧେନୋଃ ପ୍ରସାଦତଃ

ଗୁଡ଼ ଗାଈର କୃପାରେ, ଦଶଜଣ ପୂର୍ବଜ, ଦଶଜଣ ପରଜନ୍ମ ଓ ନିଜେ—ଏହି ଏକୋଇଶଜଣ—ସହଜରେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନକ୍ଷଯେ । ସର୍ଵଦୈଵ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପାତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାମତେ

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଶୁବ, ଗ୍ରହଣ, ଦିନର ଶେଷରେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ଦେଖିବେ, ସେତେବେଳେ ସବୁବେଳେ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତେନ ଦାତଵ୍ଯା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦା । ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପହରାସ୍ମୃତା

ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ; ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ସବୁ ପାପ ଦୂର କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଗୁଡଧେନୋଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ତୁ ସୌଭାଗ୍ଯମଖିଲ ଭଵେତ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦମାପ୍ନୋତି ଦୌର୍ଗତ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି

ଗୁଡ଼ ଗାଈର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ; ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଶେଷ ହୁଏ।

ଦଶଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରା ଦଶ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଜନ୍ମନି । ନ ଶୋକଦୁଃଖଦୌର୍ଗତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସଞ୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍

ଦଶ, ବାରହ ହଜାର, ଦଶ ଓ ଆଠ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେଠି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଦୁଃଖ, ଶୋକ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ ନାହିଁ।

ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଚେହ ସମ୍ଯକ୍ ମତିମପି ଦଦାତି ଯୋଜନାନାମ୍ । ସ ଇହ ଵିଭଵୈଶ୍ଚିରଂ ଵସିତ୍ଵା ଵସତି ଚିରଂ ଦିଵି ଦେଵତାଦିପୂଜ୍ଯଃ

ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ତ୍ର୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ହୋତୋଵାଚ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଶର୍କରାଧେନୁଂ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ ଯଥାର୍ଥତଃ । ଅନୁଲିପ୍ତେ ମହୀପୃଷ୍ଠେ କୃଷ୍ଣାଜିନକୁଶୋତ୍ତରେ

ଏହା ପରେ, ହୋତା କହିଲେ— ରାଜା, ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ଶର୍କରା ଗାଈ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ। ମାଟିରେ ଛାଡ଼ି ଲଗାଇ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଘାସ ଦେଇ ଢାକି ତିଆରି କରାଯାଏ।

ଧେନୁଂ ଶର୍କରଯା ରାଜନ୍କୃତ୍ଵା ଭାରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଉତ୍ତମା କଥ୍ଯତେ ସଦ୍ଭିଶ୍ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵତ୍ସକମ୍

ରାଜା, ଚାରି ଭାର ଓଜନର ଶର୍କରା ଦେଇ ଗାଈ ତିଆରି କଲେ, ଏହାକୁ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ କହନ୍ତି; ଏହାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ବଛିଆ ତିଆରି କରାଯାଏ।

ତଦର୍ଧଂ ମଧ୍ଯମା ପ୍ରୋକ୍ତା କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ । ତଦ୍ଵଦ୍ଵତ୍ସଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ତାହାର ଅର୍ଧକୁ ମଧ୍ୟମ କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ଏକ ଭାର ଦେଇ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ। ଏହାପରି, ବଛିଆକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥ କୁର୍ଯାଦଷ୍ଟଶତୈରୂର୍ଧ୍ଵଂ ନୃପତିସତ୍ତମ । ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା କାରଯେଦ୍‌ଧେନୁଂ ତଥାତ୍ମାନଂ ପୀଡଯେତ୍

ଏହାପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟଶତ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଓଜନରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ଓ ନିଜକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ପଡ଼ିବା।

ସର୍ଵବୀଜାନି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ସମନ୍ତତଃ । ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ମୁଖଂ ଶୃଙ୍ଗେ ମୌକ୍ତିକୈର୍ନଯନେ ତଥା

ସମସ୍ତ ବୀଜ ଚାରିଦିଗରେ ରଖି, ମୁହଁରେ ସୁନା ଓ ଶିଙ୍ଗରେ, ଚକ୍ଷୁରେ ମୁକ୍ତା ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ଗୁଡେନ ତୁ ମୁଖ କାଯେ ଜିହ୍ଵା ପିଷ୍ଟମଯୀ ତଥା । କମ୍ବଲଂ ପଟ୍ଟସୂତ୍ରେଣ କଣ୍ଠାଭରଣଭୂଷିତାମ୍

ମୁହଁ ଓ ଶରୀରକୁ ଗୁଡ଼ରେ, ଜିହ୍ବାକୁ ଆଟାରେ, କମ୍ବଳ ଓ ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ରରେ, ଗଳାରେ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଉଚିତ।

ଇକ୍ଷୁପାଦାଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ତଵନୀତସ୍ତନୀଂ ତଥା । ପ୍ରଶସ୍ତପତ୍ରଶ୍ରଵଣାଂ ସିତଚାମରପଭୂଷିତାମ୍

ଅଖୁଣ୍ଡ ଚିନିଗଛର ପାଦ, ଚାନ୍ଦିର ନଖ, ଘିଅ ଭରା ଥଣ୍ଡ, ଭଲ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ କାନ, ଧଳା ଚାମରରେ ଶୁଭା ପାଇଥିବା ଗାଈ।

ପଞ୍ଚରତ୍ନସମାଯୁକ୍ତାଂ ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦିତାଂ ତଥା । ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈରଲଂକୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍

ପାଞ୍ଚଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଲାଗିଥିବା, ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକାଯାଇଥିବା, ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲରେ ଶୁଭା ପାଇଥିବା ଏହି ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ସାଧୁଵୃତ୍ତାଯ ଧୀମତେ । ଵେଦଵେଦାଙ୍‌ଗଵିଦୁଷେ ସାଗ୍ନିକାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ । ଅଦୁଷ୍ଟାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ନ ତୁ ମତ୍ସରିଣେ ଦ୍ଵିଜେ

ଯିଏ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଅଗ୍ନି ରଖନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର, ନୀତିମାନ୍, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏମିତି ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବେ ନୁହେଁ।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନକ୍ଷଯେ । ଏଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ କାଲେଷୁ ଥଥାଵିଭଵଶକ୍ତିତଃ

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଶୁବ, ଶୁଭ ଯୋଗ, କିମ୍ବା ଦିନ ଶେଷରେ—ଏହି ପବିତ୍ର ସମୟରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସତ୍ପାତ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଆଗତଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଗୃହେ । ତାଦୃଶାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପୁଚ୍ଛଦେଶେ ଵିମୃଷ୍ଯ ଚ

ଯେତେବେଳେ ଏମିତି ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥି ଭାବେ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗାଈର ପୁଛ ଦେଖି ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵାଭିମୁଖମାସ୍ଥାଯ ଅଥଵା ସ ଉଦଙ୍ମୁଖଃ । ଗାଂ ପୂର୍ଵାଭିମୁଖୀଂ କୃତ୍ଵା ଵତ୍ସମୁତ୍ତରତୋ ନ୍ଯସେତ୍

ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସିବା, କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା; ଗାଈକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଯିବା ଓ ବଛାକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।