ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦୈର୍ଗତଵତଃ ସୀମାଚାରିଗଣୈସ୍ତଥା
ବାରଷ ଦିନ ପରେ, ସୀମାରକ୍ଷକ ଦଳ ସହିତ ସମୟ ଗତି ହେଲା।
କପାଲମୋଚନଂ ତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଜାତମଘାପହମ୍
ତାପରେ କପାଳମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶୁଦ୍ଧିମାପନ୍ନୋ ମୁକ୍ତଃ ସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ରୁଦ୍ର ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଲେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଯତ୍ରାପ୍ଲୁତୋ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମହା ତୁ ଵିଶୁଧ୍ଯତି
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଡୁବି ଯାଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଯାଏ।
ଆଗତୋ ଦେଵସହିତୋ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ ଭଵ ରୁଦ୍ର ଵିଶାଲାକ୍ଷ ଲୋକମାର୍ଗଵ୍ଯଵସ୍ଥିତ
ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆସି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ହେ ରୁଦ୍ର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଜଗତର ପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ—'
(ଭଵ ରୁଦ୍ର ଵିରୂପାକ୍ଷ ଲୋକମାର୍ଗେ ଵ୍ଯାସ୍ଥିତଃ ) କପାଲଂ ଗୃହ୍ଯ ଯଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତଂ କପାଲଵ୍ଯଗ୍ରପାଣିନା
'ହେ ରୁଦ୍ର, ବିରୂପ ଚକ୍ଷୁ, ଜଗତର ପଥରେ ଦଢ଼ି ରହି, ତୁମେ କପାଳ ହାତରେ ଧରି ଘୁଡ଼ି ଚାଲିଥିଲା—'
ଯଚ୍ଚ ତେ ବଭ୍ରୁତା ଜାତା ହିମଵତ୍ଯଚଲୋତ୍ତମେ
'ଏବଂ ହିମାଳୟର ଉଚ୍ଚତମ ଶିଖରରେ ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପିଙ୍ଗଳ ହେଇଥିଲା—'
ଯଚ୍ଚେଦାନୀଂ ଵିଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ଦେହଶୁଦ୍ଧତା 97.
'ଏବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଦେହର ଶୁଦ୍ଧତା ଲାଭ ହେଉଛି।'
ଯେ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ପୂଜ୍ଯଂ ଯଦ୍ଵିଧିନାନ୍ଵିତାଃ
'ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି—'
ଵ୍ରତାନି କୁରୁତେ ଦେଵ ତ୍ଵତ୍କୃତାନି ହି ପୁତ୍ରକ
'ହେ ଦେବ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା, ମୋ ପୁତ୍ର।'
ଯଦ୍ଵ୍ରତଂ ନଗ୍ନକାପାଲଂ ଯଦ୍ବାଭ୍ରଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
'ନଗ୍ନ ଓ କପାଳଧାରୀ ବ୍ରତ, ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳ ବ୍ରତ ତୁମେ କରିଥିଲା—'
ମାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵସ୍ତ୍ଵଂ ପୂଜ୍ଯସେ ଯୈର୍ଵିଧାନତଃ
'ମୋତେ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।'
କଥଯସ୍ଵ ମହାଦେଵ ସଵିଧାନଂ ସମାସତଃ
'ହେ ମହାଦେବ, ଦୟାକରି ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ନିୟମ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହ।'
ଦେଵୈର୍ଜଯେତି ସଂତୁଷ୍ଟଃ କୈଲାସନିଲଯଂ ଯଯୌ
ଦେବତାମାନେ ଜୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଖୁସି ହେଲେ, ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତର ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ଦେଵା ଅପି ଯଯୁଃ ଖଂ ଚ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ତେ ଯଥାଗତମ୍
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ।
ଚରିତଂ ଯଚ୍ଚ ଦେଵସ୍ଯ ଵିତ୍ତଂ ସମଭଵଦ୍ଭୁଵି
ଦେବତାଙ୍କର ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା, ସେଗୁଡିକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ସପ୍ତନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହିମା' ନାମକ ସତ୍ତରିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ପର୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ଯୋଽସୌ ସତ୍ଯତପା ନାମ ଲୁବ୍ଧୋ ଭୂତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋ ବଭୌ
ଏବେ ପର୍ବତ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସତ୍ୟତପ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଲୋଭୀ ହେଇଗଲେ।
ଦୁର୍ଵାସାଃ ସଂଶ୍ରୁତାର୍ଥଶ୍ଚ ହିମଵନ୍ତଂ ନଗଂ ଯଯୌ
ଦୁର୍ବାସା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
କୀଦୃଶଂ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହତ୍କୌତୂହଲଂ ଵିଭୋ ସ ହି ସତ୍ଯତପା ପୂର୍ଵଂ ଭୃଗୁଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ମୁଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କେମିତି ଥିଲେ, ଦୟାକରି କହ। ସତ୍ୟତପ ପୂର୍ବରୁ ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଦସ୍ଯୁସଂସର୍ଗସମ୍ଭୂତୋ ଦସ୍ଯୁଵତ୍ସମଜାଯତ
ଦସ୍ୟୁମାନେ ସହିତ ମିଶିବାରୁ, ସେ ଦସ୍ୟୁ ପରି ହୋଇଗଲେ।
ବଭୌ ଦୁର୍ଵାସସା ସମ୍ଯଗ୍ବୋଧିତଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାରେ ସତ୍ୟତପ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଶିଲା ଦିଵ୍ଯା ନାମ୍ନା ଚିତ୍ରଶିଲା ଧରେ
ଏହି ନଦୀର ତୀରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶିଳା ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଚିତ୍ରଶିଳା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଓ ଧରା।
ତତ୍ର ସତ୍ଯତପାଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତପଃ କୁର୍ଵନ୍ମହାତପାଃ
ସତ୍ୟତପ, ଯିଏ ମହାତପସ୍ବୀ, ସେଠାରେ ଉପବସ୍ଥିତ ହୋଇ ତପ କରୁଥିଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଚାଂଗୁଲୀମେକାଂ ଵାମତର୍ଜନିକାଂ ମୁନିଃ
ମୁନି ନିଜ ବାମ ତରଜନି ଆଙ୍ଗୁଳିଟିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ନ ଲୋହିତଂ ନ ମାଂସଂ ତୁ ନ ମଜ୍ଜା ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେଠାରେ କୌଣସି ରକ୍ତ, ମାଂସ ଓ ମଜ୍ଜା ଦେଖାଯାଇନଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ଭଦ୍ରଵଟେ ଚୈକଂ ମିଥୁନଂ କିନ୍ନରଂ ସ୍ଥିତମ୍ ୯୮.
ସେ ଭଦ୍ରବଟ ଗଛ ପାଖରେ ଏକ କିନ୍ନର ଦମ୍ପତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ପ୍ରାପ୍ତମିନ୍ଦ୍ରଲୋକମିତି ସ୍ମୃତିଃ
ପ୍ରଭାତରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଲୋକରେ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମୃତି ଅଛି।
ପୃଷ୍ଟାଃ କିଂଚିଦିହାଶ୍ଚର୍ଯମପୂର୍ଵଂ କଥ୍ଯତାମିତି
ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏଠାରେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ନୂତନ ଘଟଣା କହ।'
ସ୍ଥିତଂ କିନ୍ନରଯୋସ୍ତଚ୍ଚ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ
କିନ୍ନରମାନେ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ଏହି କଥା କହିଲେ।