ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତସ୍ତୀର୍ଥେ ତୀର୍ଥେ ହରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।। କପାଲଂ ତ୍ଯକ୍ତୁକାମଃ ସନ୍ତଦ୍ଧସ୍ତାତ୍ତତ୍ତୁ ନାପତତ୍
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ହରା ନିଜେ ତୀର୍ଥରୁ ତୀର୍ଥକୁ ଘୂରିଲେ, କପାଳକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କର ହାତରୁ ପଡ଼ିଲାନି।
ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ତୀର୍ଥକାରଣାତ୍
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତୀର୍ଥ ଲାଗି ଘୂରିଲେ।
ତ୍ଯଜତୋଽପି ନ ତଦ୍ଧସ୍ତାଚ୍ଚ୍ଯଵତେ ଭୂତଧାରିଣି
ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ସେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ତାଙ୍କର ହାତରୁ ପଡ଼ିଲାନି।
ତତୋଽନ୍ଯଦ୍ଵର୍ଷମେକଂ ତୁ ଵର୍ତ୍ତତେ ହିମଵଦ୍ଗିରୌ
ତାପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ରହିଲେ।
ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଚାନ୍ଯତ୍ପରମେଷ୍ଠୀ ଵୃଷାକପିଃ
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ପରମେଷ୍ଠୀ ବୃଷାକପି ଘୂରିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶେଽବ୍ଦେ ଧରାଧରେ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ, ପାହାଡ଼ରେ ଘଟିଲା।
ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଦେଵଦେଵେଶୋ ଯାଵନ୍ମଜ୍ଜତି ଭାମିନି
ଓ ଭାମିନୀ, ଦେବଦେବଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ...
କପାଲମୋଚନଂ ନାମ ତତସ୍ତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ 97.
ତାପରେ, ସେ ତୀର୍ଥ କପାଳମୋଚନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଏହା ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ।
ଗତ୍ଵା ହରିହରକ୍ଷେତ୍ରଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦେଵାଙ୍ଗଦେ ତଥା
ହରି ଓ ହରାଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ, ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଘାଟରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତଥା ନତ୍ଵା ତ୍ରିଜଲେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତ୍ରିଜଲେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ।
ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦୈର୍ଗତଵତଃ ସୀମାଚାରିଗଣୈସ୍ତଥା
ବାରଷ ଦିନ ପରେ, ସୀମାରକ୍ଷକ ଦଳ ସହିତ ସମୟ ଗତି ହେଲା।
କପାଲମୋଚନଂ ତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଜାତମଘାପହମ୍
ତାପରେ କପାଳମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶୁଦ୍ଧିମାପନ୍ନୋ ମୁକ୍ତଃ ସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ରୁଦ୍ର ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଲେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଯତ୍ରାପ୍ଲୁତୋ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମହା ତୁ ଵିଶୁଧ୍ଯତି
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଡୁବି ଯାଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଯାଏ।
ଆଗତୋ ଦେଵସହିତୋ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ ଭଵ ରୁଦ୍ର ଵିଶାଲାକ୍ଷ ଲୋକମାର୍ଗଵ୍ଯଵସ୍ଥିତ
ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆସି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ହେ ରୁଦ୍ର, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଜଗତର ପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ—'
(ଭଵ ରୁଦ୍ର ଵିରୂପାକ୍ଷ ଲୋକମାର୍ଗେ ଵ୍ଯାସ୍ଥିତଃ ) କପାଲଂ ଗୃହ୍ଯ ଯଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତଂ କପାଲଵ୍ଯଗ୍ରପାଣିନା
'ହେ ରୁଦ୍ର, ବିରୂପ ଚକ୍ଷୁ, ଜଗତର ପଥରେ ଦଢ଼ି ରହି, ତୁମେ କପାଳ ହାତରେ ଧରି ଘୁଡ଼ି ଚାଲିଥିଲା—'
ଯଚ୍ଚ ତେ ବଭ୍ରୁତା ଜାତା ହିମଵତ୍ଯଚଲୋତ୍ତମେ
'ଏବଂ ହିମାଳୟର ଉଚ୍ଚତମ ଶିଖରରେ ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପିଙ୍ଗଳ ହେଇଥିଲା—'
ଯଚ୍ଚେଦାନୀଂ ଵିଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ଦେହଶୁଦ୍ଧତା 97.
'ଏବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଦେହର ଶୁଦ୍ଧତା ଲାଭ ହେଉଛି।'
ଯେ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ପୂଜ୍ଯଂ ଯଦ୍ଵିଧିନାନ୍ଵିତାଃ
'ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି—'
ଵ୍ରତାନି କୁରୁତେ ଦେଵ ତ୍ଵତ୍କୃତାନି ହି ପୁତ୍ରକ
'ହେ ଦେବ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା, ମୋ ପୁତ୍ର।'
ଯଦ୍ଵ୍ରତଂ ନଗ୍ନକାପାଲଂ ଯଦ୍ବାଭ୍ରଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
'ନଗ୍ନ ଓ କପାଳଧାରୀ ବ୍ରତ, ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳ ବ୍ରତ ତୁମେ କରିଥିଲା—'
ମାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵସ୍ତ୍ଵଂ ପୂଜ୍ଯସେ ଯୈର୍ଵିଧାନତଃ
'ମୋତେ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।'
କଥଯସ୍ଵ ମହାଦେଵ ସଵିଧାନଂ ସମାସତଃ
'ହେ ମହାଦେବ, ଦୟାକରି ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ନିୟମ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହ।'
ଦେଵୈର୍ଜଯେତି ସଂତୁଷ୍ଟଃ କୈଲାସନିଲଯଂ ଯଯୌ
ଦେବତାମାନେ ଜୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଖୁସି ହେଲେ, ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତର ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ଦେଵା ଅପି ଯଯୁଃ ଖଂ ଚ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ତେ ଯଥାଗତମ୍
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ।
ଚରିତଂ ଯଚ୍ଚ ଦେଵସ୍ଯ ଵିତ୍ତଂ ସମଭଵଦ୍ଭୁଵି
ଦେବତାଙ୍କର ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା, ସେଗୁଡିକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ସପ୍ତନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହିମା' ନାମକ ସତ୍ତରିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ପର୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ଯୋଽସୌ ସତ୍ଯତପା ନାମ ଲୁବ୍ଧୋ ଭୂତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋ ବଭୌ
ଏବେ ପର୍ବତ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସତ୍ୟତପ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଲୋଭୀ ହେଇଗଲେ।
ଦୁର୍ଵାସାଃ ସଂଶ୍ରୁତାର୍ଥଶ୍ଚ ହିମଵନ୍ତଂ ନଗଂ ଯଯୌ
ଦୁର୍ବାସା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
କୀଦୃଶଂ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହତ୍କୌତୂହଲଂ ଵିଭୋ ସ ହି ସତ୍ଯତପା ପୂର୍ଵଂ ଭୃଗୁଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ମୁଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କେମିତି ଥିଲେ, ଦୟାକରି କହ। ସତ୍ୟତପ ପୂର୍ବରୁ ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।