ତଦା କୌତୂହଲାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସ୍କନ୍ଧେ ତଂ ଜଗୃହେ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ, ଉତ୍ସୁକତାରୁ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଧରିଲେ।
ଜନ୍ମତଶ୍ଚ ଶିରୋ ଯଦ୍ଧି ପଂଚମଂ ତଜ୍ଜଗାଦ ହ
ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡି ଏଭଳି କଥା କହିଲା।
କପାଲିନ୍ ରୁଦ୍ର ବଭ୍ରୋଽଥ ଭଵ କୈରାତ ସୁଵ୍ରତ
କପାଳୀ, ରୁଦ୍ର, ବଭ୍ରୁ, ଭବ, କୈରାତ, ସୁବ୍ରତ—
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯୈର୍ନାମଭିର୍ଭଵଃ
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ରୁଦ୍ର ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଵାମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠନଖେନାଦ୍ଯଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିର ନଖ ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଜାପତି ମୁଣ୍ଡିକୁ ଘାତ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିକୃତ୍ତେ ଶିରସି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ସେଇ ପ୍ରଜାପତି ମୁଣ୍ଡି କାଟିଦେବା ପରେ, ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ ନଶ୍ଯତେ ଚ କଥଂ ପାପଂ ମମୈତଦ୍ଵଦ ସୁଵ୍ରତ
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଏହି ପାପ କିପରି ନଶ୍ଟ ହେବ? ମୋତେ କହ, ଓ ସୁବ୍ରତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସମଯାଚାରସଂଯୁକ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵେନୈଵ ତେଜସା ।।97.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଓ ଆଚାର ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣାଽଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ରୁଦ୍ର, ଅଦୃଶ୍ୟ ଆକାରର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—
ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ମହାଦେଵସ୍ତଚ୍ଛିରୋ ବିଭିଦେ ତ୍ରିଧା
ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହି, ମହାଦେବ ଏହି ମୁଣ୍ଡିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ କେଶଂ ତୁ ମହାସ୍ଥ୍ନାକ୍ଷମଣୀଂସ୍ତଥା
ସେ ତାଙ୍କର କେଶକୁ ଯଜ୍ଞଉପବୀତ ଭାବେ ଉପଯୋଗ କଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ମାଳାର ମଣି ଭାବେ ଗଠନ କଲେ।
ଅପରଂ ଖଣ୍ଡଶଃ କୃତ୍ଵା ଜଟାଜୂଟେ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଏକ ଅନ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଭାଗଭାଗ କରି, ସେ ଜଟାରେ ରଖିଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମଜ୍ଜଂସ୍ତୀର୍ଥେଷୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଥିବା ପବିତ୍ର ଭୂମିର ତୀର୍ଥଗୁଡିକରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ସରସ୍ଵତୀଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଯମୁନାସଙ୍ଗମଂ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଗଲେ।
ଵିତସ୍ତାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଂ ଚ ଗୋମତୀଂ ସିନ୍ଧୁମେଵ ଚ
ସେ ଭିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଗୋମତୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ନେପାଲଂ ଚ ତତୋ ଗତ୍ଵା ତତୋ ରୁଦ୍ରମହାଲଯମ୍
ତାପରେ ସେ ନେପାଳକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାଳୟକୁ ଗଲେ।
ମହେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଗଯାଂ ପୁଣ୍ଯାମଥାଗମତ୍
ତାପରେ ସେ ମହେଶ୍ୱରକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପରେ ପବିତ୍ର ଗୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଏଵଂ ଵେଗେନ ସକଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଭୂତଧାରିଣି 97.
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ସେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ତୁରନ୍ତ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ।
ପରିଧାନଂ ତୁ କୌପୀନଂ ନଗ୍ନଃ କାପାଲିକୋଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୋଷାକ କଉପୀନ ଥିଲା; ସେ ନଗ୍ନ ହୋଇ କପାଳଧାରୀ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ପତିତେ ଦେଵି ନଗ୍ନଃ କାପାଲିକୋଽଭଵତ୍
ଓ ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ପଡ଼ିଗଲା, ସେ ନଗ୍ନ ହୋଇ କପାଳଧାରୀ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ।
ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତସ୍ତୀର୍ଥେ ତୀର୍ଥେ ହରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।। କପାଲଂ ତ୍ଯକ୍ତୁକାମଃ ସନ୍ତଦ୍ଧସ୍ତାତ୍ତତ୍ତୁ ନାପତତ୍
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ହରା ନିଜେ ତୀର୍ଥରୁ ତୀର୍ଥକୁ ଘୂରିଲେ, କପାଳକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କର ହାତରୁ ପଡ଼ିଲାନି।
ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ତୀର୍ଥକାରଣାତ୍
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତୀର୍ଥ ଲାଗି ଘୂରିଲେ।
ତ୍ଯଜତୋଽପି ନ ତଦ୍ଧସ୍ତାଚ୍ଚ୍ଯଵତେ ଭୂତଧାରିଣି
ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ସେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ତାଙ୍କର ହାତରୁ ପଡ଼ିଲାନି।
ତତୋଽନ୍ଯଦ୍ଵର୍ଷମେକଂ ତୁ ଵର୍ତ୍ତତେ ହିମଵଦ୍ଗିରୌ
ତାପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ରହିଲେ।
ପୁନରବ୍ଦଦ୍ଵଯଂ ଚାନ୍ଯତ୍ପରମେଷ୍ଠୀ ଵୃଷାକପିଃ
ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ପରମେଷ୍ଠୀ ବୃଷାକପି ଘୂରିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶେଽବ୍ଦେ ଧରାଧରେ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ, ପାହାଡ଼ରେ ଘଟିଲା।
ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଦେଵଦେଵେଶୋ ଯାଵନ୍ମଜ୍ଜତି ଭାମିନି
ଓ ଭାମିନୀ, ଦେବଦେବଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ...
କପାଲମୋଚନଂ ନାମ ତତସ୍ତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ 97.
ତାପରେ, ସେ ତୀର୍ଥ କପାଳମୋଚନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଏହା ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ।
ଗତ୍ଵା ହରିହରକ୍ଷେତ୍ରଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦେଵାଙ୍ଗଦେ ତଥା
ହରି ଓ ହରାଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ, ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଘାଟରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତଥା ନତ୍ଵା ତ୍ରିଜଲେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତ୍ରିଜଲେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ।