ତେନ ଚେଷ୍ଟୁଂ ଭଵେତ୍ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ତାଙ୍କର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ।
ରତ୍ନାନ୍ଯଶ୍ଵାସ୍ତଥା ଗାଵୋ ଦାସା ଦାସ୍ଯୋ ଭଵନ୍ତି ହି
ରତ୍ନ, ଘୋଡା, ଗାଈ, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଦାସ ତାଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଷାଚ ରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଖଲୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସକଲଂ କୀର୍ତିତଂ ମଯା
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ନଵକୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଚାମୁଣ୍ଡା ଭଭିନ୍ନା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ନବ କୋଟି ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ସ୍ଥାପିତ ଅଛି।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ତଥା କୋଟ୍ଯୋ ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯା ଭେଦୂ ଉଚ୍ଯତେ
ଏବଂ ଅଷ୍ଟାଦଶ କୋଟି ବୈଷ୍ଣବୀଙ୍କର ରୂପ ଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ଯା ବ୍ରହ୍ମଶାକ୍ତଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥା ସା ହ୍ଯନନ୍ତା ପ୍ରକାର୍ତିତା
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶକ୍ତି ଦୁହିଁରେ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ସତ୍ତ୍ୱରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେ ଅନନ୍ତ ଭାବରେ ବିବେଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵସ ଭଗଵାନ୍ ରୁଖଃ ସର୍ଵଗଶ୍ଚ ପତିର୍ଭଵେତ୍
ସମସ୍ତଙ୍କର ମାଲିକ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିତ ଅଛନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ତ୍ରିଶକ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ଯେ ତ୍ରିଶକ୍ତି ରହସ୍ଯଂ ନାମ ଷଣ୍ଣଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ତ୍ରିଶକ୍ତି ମହାତ୍ମ୍ୟର 'ତ୍ରିଶକ୍ତି ରହସ୍ୟ' ନାମକ ଛଅନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵରାହ ଉଵାଚ ଯେନ ଜ୍ଞାତେନ ପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ବରାହ କହିଲେ: ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ତୁ ଯଦା ସୃଷ୍ଟଃ ପୂର୍ଵଂ ରୁଦ୍ରୋ ଵରାନନେ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା, ଓ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବାଲି।
ତଦା କୌତୂହଲାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସ୍କନ୍ଧେ ତଂ ଜଗୃହେ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ, ଉତ୍ସୁକତାରୁ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଧରିଲେ।
ଜନ୍ମତଶ୍ଚ ଶିରୋ ଯଦ୍ଧି ପଂଚମଂ ତଜ୍ଜଗାଦ ହ
ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡି ଏଭଳି କଥା କହିଲା।
କପାଲିନ୍ ରୁଦ୍ର ବଭ୍ରୋଽଥ ଭଵ କୈରାତ ସୁଵ୍ରତ
କପାଳୀ, ରୁଦ୍ର, ବଭ୍ରୁ, ଭବ, କୈରାତ, ସୁବ୍ରତ—
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯୈର୍ନାମଭିର୍ଭଵଃ
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ରୁଦ୍ର ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଵାମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠନଖେନାଦ୍ଯଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିର ନଖ ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଜାପତି ମୁଣ୍ଡିକୁ ଘାତ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିକୃତ୍ତେ ଶିରସି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ସେଇ ପ୍ରଜାପତି ମୁଣ୍ଡି କାଟିଦେବା ପରେ, ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ ନଶ୍ଯତେ ଚ କଥଂ ପାପଂ ମମୈତଦ୍ଵଦ ସୁଵ୍ରତ
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଏହି ପାପ କିପରି ନଶ୍ଟ ହେବ? ମୋତେ କହ, ଓ ସୁବ୍ରତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସମଯାଚାରସଂଯୁକ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵେନୈଵ ତେଜସା ।।97.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଓ ଆଚାର ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣାଽଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ରୁଦ୍ର, ଅଦୃଶ୍ୟ ଆକାରର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—
ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ମହାଦେଵସ୍ତଚ୍ଛିରୋ ବିଭିଦେ ତ୍ରିଧା
ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହି, ମହାଦେବ ଏହି ମୁଣ୍ଡିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ କେଶଂ ତୁ ମହାସ୍ଥ୍ନାକ୍ଷମଣୀଂସ୍ତଥା
ସେ ତାଙ୍କର କେଶକୁ ଯଜ୍ଞଉପବୀତ ଭାବେ ଉପଯୋଗ କଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ମାଳାର ମଣି ଭାବେ ଗଠନ କଲେ।
ଅପରଂ ଖଣ୍ଡଶଃ କୃତ୍ଵା ଜଟାଜୂଟେ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଏକ ଅନ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଭାଗଭାଗ କରି, ସେ ଜଟାରେ ରଖିଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମଜ୍ଜଂସ୍ତୀର୍ଥେଷୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଥିବା ପବିତ୍ର ଭୂମିର ତୀର୍ଥଗୁଡିକରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ସରସ୍ଵତୀଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଯମୁନାସଙ୍ଗମଂ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଗଲେ।
ଵିତସ୍ତାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଂ ଚ ଗୋମତୀଂ ସିନ୍ଧୁମେଵ ଚ
ସେ ଭିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଗୋମତୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ନେପାଲଂ ଚ ତତୋ ଗତ୍ଵା ତତୋ ରୁଦ୍ରମହାଲଯମ୍
ତାପରେ ସେ ନେପାଳକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାଳୟକୁ ଗଲେ।
ମହେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଗଯାଂ ପୁଣ୍ଯାମଥାଗମତ୍
ତାପରେ ସେ ମହେଶ୍ୱରକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପରେ ପବିତ୍ର ଗୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଏଵଂ ଵେଗେନ ସକଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଭୂତଧାରିଣି 97.
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ସେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ତୁରନ୍ତ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ।
ପରିଧାନଂ ତୁ କୌପୀନଂ ନଗ୍ନଃ କାପାଲିକୋଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୋଷାକ କଉପୀନ ଥିଲା; ସେ ନଗ୍ନ ହୋଇ କପାଳଧାରୀ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ପତିତେ ଦେଵି ନଗ୍ନଃ କାପାଲିକୋଽଭଵତ୍
ଓ ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ପଡ଼ିଗଲା, ସେ ନଗ୍ନ ହୋଇ କପାଳଧାରୀ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ।