ଯାଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯା ମହାଶକ୍ତ୍ଯାସ୍ତାଵଦ୍ ରୂପାଣି ଶଂକରଃ । କୃତଵାଂସ୍ତାଶ୍ଚ ଭଜତେ ପତିରୂପେଣ ସର୍ଵଦା ।। ୯୫.
ଏହି ମହାଶକ୍ତିର ଯେତେ ରୂପ ଅଛି, ଶଂକର ତେତେ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି; ସେ ସଦା ତାଙ୍କର ନାୟକ ଭାବେ ଅଟୁ।
ଯଶ୍ଚାରାଧଯତେ ତାସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ତାସ୍ତଦା ଦେଵ୍ଯୋ ମନ୍ତ୍ରିଣୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୯୫.
ଯିଏ ଏହି ଦେବୀମାନେଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ରୁଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ; ସେ ଦେବୀମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସହାୟକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ତ୍ରିଶକ୍ତିରହରଯେ ରୌଦ୍ରୀଵ୍ରତମ୍ ଯା ସା ନୀଲ ଗିରି ଯାତା ତପସେ ଧୃତମାନସା
ଏବେ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଶକ୍ତିର ରୌଦ୍ରୀ ବ୍ରତ: ଯିଏ ନୀଳ ପାହାଡକୁ ଯାଇ, ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଲଗାଇଛି।
ତପଃ କୃତ୍ଵା ଚିରଂ କାଲଂ ପାଲଯାମ୍ଯାଖଲଂ ଜଗତ୍
ଏହି ଦେବୀ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି।
ତରଯାଃ କାଲାନ୍ତରେ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତପନ୍ଯାସ୍ତପ ଉତ୍ତମମ୍
ଅନ୍ୟ ଏକ କାଳରେ, ଦେବୀଙ୍କର ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପ ଲାଭ ହୋଇଥିଲା।
ସମୁଦ୍ରମଧ୍ଯେ ରତ୍ନାଢ୍ଯଂ ପୁରମସ୍ତି ମହାଵନମ୍
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସହର ଓ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି।
ଅନେକଶତସାହସ୍ରକେଟିଟ୍ଯୁତ୍ତରୋତ୍ତରୈଃ
ଅନେକ ଶତ ସାହସ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ତର ଉତ୍ତର ଭାବରେ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି।
କାଲେନ ମହତା ଚାସୌ ଲୋକପାଲପୁରାଣ୍ଯଥ
ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ, ସେହି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କର ପୁରାତନ ସହରଗୁଡିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠତସ୍ତସ୍ଯ ମହାସୁରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରତୋଯଂ ଵଵୃଥେଽତିମାତ୍ରମ୍
ସେ ମହା ଅସୁର ଉଠିବା ସମୟରେ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଅତି ଅଧିକ ବଢିଗଲା ।
ଅନ୍ତଃସ୍ଥିତାନେକସୁରାରି ସଙ୍କଵାଦ୍ଵିଚିତ୍ରଵମଯୁଧଚିତ୍ରଶୋଭମ୍
ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଅନେକ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଲୁଚିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଚମକୁଥିଲା ।
ତତ୍ର ଦ୍ଵିପା ଦୈତ୍ଯଵରୈରୁପେତାଃ ସମାନଘଣ୍ଟାଯୁତ କିଂକିଣୀକାଃ
ସେଠାରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସଜାଇଥିବା ହାତୀମାନେ ଘଣ୍ଟା ଓ କିଂକିଣୀରେ ଶୁଭିତ ହୋଇ ଦଉଡିଥିଲେ ।
ଅଶ୍ଵାସ୍ତଥା କାଞ୍ଚନପୀଠନଦ୍ଧା ରୋଡୈସ୍ତୁ ଯୁକ୍ତାଃ ସିତଚାମରୈଶ୍ଚ
ସୁନା ଆସନରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଘୋଡାମାନେ ଦୃଢ଼ ରୋଡ଼ ଓ ଧଳା ଚାମରରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରଥା ରଵିସ୍ଯନ୍ଦନତୁଲ୍ଯଵେଗାଃ ସୁଚକ୍ରଦଣ୍ଡାକ୍ଷତ୍ରିଵେଣୁଯୁକ୍ତାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ପରି ତୀବ୍ର ଗତିର ରଥମାନେ ଉତ୍ତମ ଦଣ୍ଡ, ଧୁରା ଓ ତିଣି ଟି ବାଁଶ ରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ତଥୈଵ ଯୋଧାଃ ସ୍ଥଗିତେତରେତାସ୍ତତର୍ଷିକୋ ଯେ ଵରତୂଣପଣିଯଃ
ଏହିପରି ଯୋଧାମାନେ ଲୁଚିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଉତ୍ତମ ତୁଣୀର ନେଇ ସଜିଥିଲେ ।
ଦେଵେଷୁ ଚୈଵ ଭରେଷୁ ଵିନିର୍ଗତ୍ଯ ଜ୍ଦାତ୍ତତଃ
ଦେବତା ଓ ଭାରି ଅସୁର ଦଳରୁ ବାହାରି ଏମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଯୁଯୋଧ ଚ ସୁରୈଃ ସାଢେ ରୁଦୈତ୍ଯପତିସ୍ତଥା । ସୁଦୂର୍ମୁସଲଧେରୈଃ ଶରୈର୍ଦଣ୍ଡାଯୁଧୈସ୍ତଥା
ଦୈତ୍ୟପତି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଦେବତାମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭାରି ମୁସଳ, ଶର ଓ ଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ।
ଜନୁଦୈରଯାଃ ସୁରାନ୍ସଂଖ୍ଯ ସୁରାଶ୍ଚୈଵ ତଥାସୁରାନ୍
ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ଅସୁରୈନିର୍ଜିତାଃ ସଦ୍ଯୋ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଵିମୁଖା ଭୃଶମ୍
ଅସୁରମାନେ ଅଚାନକ ହାରିଗଲା, ଭୟ ଓ ଅସ୍ତିରତାରେ ଦଉଡି ଯାଇଥିଲେ ।
ଅସୁରଃ ସର୍ଵଦେଵାନାମନ୍ଵଧାଵତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଦ୍ରଵନ୍ତୋ ଭଯାଵହ୍ଵଲାଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପଛରେ ଦଉଡିଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଭୟରେ ଦଉଡି ଯାଇଥିଲେ ।
ନୀଲେ ଗିରିଵର ଜଗ୍ମୁର୍ଯତ୍ର ଦେଵୀ ଵ୍ଯଵାସ୍ଥତା
ସେମାନେ ନୀଳ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ବସିଥିଲେ ।
ସଂହାରକାରିଣୀ ଦେଵୀ କାଲରାତ୍ରୀତ ତାଂ ଵିଦୁଃ
ସେ ଦେବୀ, ଯାହାକୁ କାଳରାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ସଂହାର କରିବାର ନିମିତ୍ତ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
ମା ଭେପ୍ଟେତ୍ଯୁଚ୍ଚକୈଦେଵୀ ତାନୁଵାଚ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍ କିମିଯଂ ଵ୍ଯାକୁଲା ଦେଵା ଗତିର୍ଵ ଉପଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଦେବୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେକୁ କହିଲେ, 'ଭୟ କରିବେନି! କାହିଁକି ଏମିତି ଅସ୍ତିର ହେଇଛନ୍ତି, ଦେବମାନେ? କିଛି ବିପଦ ଦେଖାଯାଉଛି କି?'
କଥଯଧ୍ଵଂ ଦ୍ରୁତଂ ଦେଵାଃ ସର୍ଵଥା ଭଯକାର ଣମ୍ ।। ଦେଵା ଊଚୁଃ । ଅଯମାଯାତି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ରୁରୁଭୀମପରାକ୍ରମଃ
‘ଦେବମାନେ, ଯାହା ଭୟ ଦେଉଛି, ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ।’ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: 'ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।'
ଏତସ୍ଯ ଭାତାନ୍ ରକ୍ଷସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଦେଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵାର
‘ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ଓ ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାୟକ ।’
ଜହାସ ପରଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦେଵାନାଂ ପୁରତଃ ଶୁଭା
ଦେବମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବୀ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ହସିଲେ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଚମକୁଥିଲେ ।
ଯାଭିର୍ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଵିକୃତାଭୈରନେକଶଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଭରିଯାଇଛି, ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି ।
ସର୍ଵାଃ ଶୂଲଧରା ଭୀମାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚାପଧରାଃ ଶୁଭାଃ ॥ ତାଃ ସଃ କାଟିଶୋ ଦେଵ୍ଯସ୍ତ ଦେ। ଵେଷ୍ଟଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ତୀରଧାରୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶୋଭାମୟ ଧନୁଧାରୀ ଥିଲେ । ସେମାନେ ପାଳାପାଳି ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଉଭୟ ଦେବୀମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ ଦଉଡ଼ିଥିଲେ ।
ଯୁଯୁଧୁଦାନଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ବଦ୍ଧତୂଣା ମହାବଲାଃ
ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ତୁଣୀ ଛାପି ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସମ୍ପନ୍ନା ଯୁଯୁଧୁନଗଂ ବଲମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସଜିସଜା ହୋଇ, ନାଗମାନଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦାନଵବଲମନଯଦ୍ଯମସାଦନମ୍
ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଯମ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ।