ଵରାହପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵଭୂତମହାରୌଦ୍ରୀ ଯା ଦେଵୀ ପରମେଶ୍ଵରୀ । ସଂହାରିଣୀ ତୁ ଯା ଚୈଵ କାଲରାତ୍ରିଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା ।। ୯୫.

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଭୟଙ୍କର ଯେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ, ସେ ନାଶକାରୀ ଏବଂ କାଳରାତ୍ରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ।

ତସ୍ଯା ହ୍ଯନୁଚରା ଦେଵ୍ଯୋ ଯା ହ୍ଯସଂଖ୍ଯାତକୋଟଯଃ । ତାସ୍ତାଂ ଦେଵୀଂ ମହାଭାଗାଂ ପରିଵାର୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।। ୯୫.

ତାଙ୍କର ଅନୁଚର ଦେବୀମାନେ, ଅଗଣିତ କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ, ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଘେରି ଦଢ଼ ଭାବରେ ରହିଲେ।

ଯା କ୍ଯାମାସୁରଵ୍ଯଗ୍ରାସ୍ତାସ୍ତାଂ ଦେଵୀଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ । ବୁଭୁକ୍ଷିତା ଵଯଂ ଦେଵି ଦେହି ନୋ ଭୋଜନଂ ଶୁଭେ ।। ୯୫.

ଯେଉଁ ଦେବୀମାନେ ଦାନବ ମାଂସ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ଏବଂ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁମାନେ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ମା, ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।'

ଏଵମୁକ୍ତା ତଦା ଦେଵୀ ଦଧ୍ଯୌ ତାସାଂ ତୁ ଭୋଜନମ୍ । ନ ଚାଧ୍ଯଗଚ୍ଛଚ୍ଚ ଯଦା ତାସାଂ ଭୋଜନମନ୍ତିକାତ୍ ।। ୯୫.

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ଦେବୀ ସେମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ବିଚାରିଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ।

ତତୋ ଦଧ୍ଯୌ ମହାଦେଵଂ ରୁଦ୍ରଂ ପଶୁପତିଂ ଵିଭୁମ୍ । ସୋଽପି ଧ୍ଯାନାତ୍ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ପରମାତ୍ମା ତ୍ରିଲୋଚନଃ ।। ୯୫.

ତାପରେ ଦେବୀ ମହାଦେବ, ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେ ତିନି ଆଖି ଥିବା ପରମାତ୍ମା ଧ୍ୟାନରୁ ଉଠିଗଲେ।

ଉଵାଚ ଚ ଦ୍ରୁତଂ ଦେଵୀଂ କିଂ ତେ କାର୍ଯଂ ଵିଵକ୍ଷିତମ୍ । ବ୍ରୂହି ଦେଵି ଵରାରୋହେ ଯତ୍ ତେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୯୫.

ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ: 'ତୁମେ କଣ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? କହ, ମହିଳା, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା କହ।'

ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ । ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥମାସାଂ ଦେଵେଶ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଦାତୁମିହାର୍ହସି । ବଲାତ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ମାମେତା ଭକ୍ଷାର୍ଥିନ୍ଯୋ ମହାବଲାଃ । ଅନ୍ଯଥା ମାମପି ବଲାଦ୍ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମାଂ ପ୍ରଭୋ ।। ୯୫.

ଦେବୀ କହିଲେ: 'ଦେବତାଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ, ଏମାନେ ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ନହେଲେ, ପ୍ରଭୁ, ଏମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଖାଇ ଦେବେ।'

ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଏତାସାଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଦେଵେଶି ଭକ୍ଷମେକଂ ମଯୋଦ୍ଯତମ୍ । କଥ୍ଯମାନଂ ଵରାରୋହେ କାଲରାତ୍ରି ମହାପ୍ରଭେ ।। ୯୫.

ରୁଦ୍ର କହିଲେ: 'ଦେବୀ, ଏମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଜନା କରିଛି, ତୁମେ ଶୁଣ। ମହିଳା, କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାପ୍ରଭା, ମୁଁ ଏହା କହୁଛି।'

ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସଗର୍ଭା ଦେଵେଶି ଅନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀପରିଧାନକମ୍ । ପରିଧତ୍ତେ ସ୍ପୃଶେଚ୍ଚାପି ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ ।। ୯୫.

ଯେ ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଅନ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବେ, କିମ୍ବା ତାହାକୁ ଛୁଇଁବେ, ବିଶେଷକରି ପୁରୁଷଙ୍କ ପୋଷାକ ହେଲେ—

ସ ଭାଗୋଽସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ କାସାଞ୍ଚିତ୍ ପୃଥିଵୀତଲେ । ଅନ୍ଯାଶ୍ଛିଦ୍ରେଷୁ ବାଲାନି ଗୃହୀତ୍ଵା ତତ୍ର ଵୈ ବଲିମ୍ । ଲବ୍ଧ୍ଵା ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ସୁପ୍ରୀତା ଅପି ଵର୍ଷଶତାନ୍ଯପି ।। ୯୫.

ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏହି ଅଂଶ କିଛି ଦେବୀମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପାଇବେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଗୃହର ଦ୍ୱାର ଆଦି ଚିଦ୍ରରେ ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରି, ସେଠାରେ ବଳି ନେଇ ଖୁସି ହୋଇ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ରହିପାରିବେ।

ଅନ୍ଯାଃ ସୂତିଗୃହେ ଛିଦ୍ରଂ ଗୃହ୍ଣୀଯୁସ୍ତତ୍ର ପୂଜିତାଃ । ନିଵସିଷ୍ଯନ୍ତି ଦେଵେଶି ତଥାନ୍ଯା ଜାତହାରିକାଃ ।। ୯୫.

ଅନ୍ୟମାନେ ସୂତି ଘରରେ ଚିଦ୍ର ଧରି ତାଁଠାରେ ପୂଜିତ ହେବେ; ଦେବୀ, ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଶିଶୁମାନେକୁ ନେଇ ରହିପାରିବେ।

ଗୃହେ କ୍ଷେତ୍ରେ ତଡାଗେଷୁ ଵାପ୍ଯୁଦ୍ଯାନେଷୁ ଚୈଵ ହି । ଅନ୍ଯଚିତ୍ତା ରୁଦନ୍ତ୍ଯୋ ଯାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନିତ୍ଯଶଃ । ତାସାଂ ଶରୀରାଣ୍ଯାଵିଶ୍ଯ କାଶ୍ଚିତ୍ତୃପ୍ତିମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ।। ୯୫.

ଘର, ଜମି, ପୋକରି, ଜଳସଂଗ୍ରହ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ମହିଳା ଦିନରେ ଦିନ ଭାବିବାରେ ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଥିବା ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ଦେହକୁ କିଛି ପ୍ରାଣୀ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତଦା ଦେଵୀଂ ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୁଂ ଚ ସବଲମସୁରେନ୍ଦ୍ରଂ ନିପାତିତମ୍ । ସ୍ତୁତିଂ ଚକାର ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ ।। ୯୫.

ଏପରି କହି ଦେବୀଙ୍କୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ନିଜେ, ରୁରୁ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା, ଅସୁରମହାରାଜଙ୍କୁ ପଡିଥିବା ଦେଖି, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଦେବ ନିଜେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଜଯସ୍ଵ ଦେଵି ଚାମୁଣ୍ଡେ ଜଯ ଭୂତାପହାରିଣି । ଜଯ ସର୍ଵଗତେ ଦେଵି କାଲରାତ୍ରି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୯୫.

ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଜୟ ହେଉ, ଦେବୀ ଚାମୁଣ୍ଡା; ଜୟ ହେଉ, ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରୁଥିବା; ଜୟ ହେଉ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦେବୀ; କାଳରାତ୍ରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।

ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତ୍ତେ ଶୁଭେ ଶୁଦ୍ଧେ ଵିରୂପାକ୍ଷି ତ୍ରିଲୋଚନେ । ଭୀମରୂପେ ଶିଵେ ଵିଦ୍ଯେ ମହାମାଯେ ମହୋଦଯେ ।। ୯୫.

ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶୁଭ, ଶୁଦ୍ଧ, ବିଚିତ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ଶିବା, ଜ୍ଞାନର ଆକାର, ମହାମାୟା, ମହାଉଦୟା।

ମନୋଜଵେ ଜଯେ ଜୃମ୍ଭେ ଭୀମାକ୍ଷି କ୍ଷୁଭିତକ୍ଷଯେ । ମହାମାରି ଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗେ ଗେଯନୃତ୍ଯପ୍ରିଯେ ଶୁଭେ ।। ୯୫.

ମନର ତଳେ ତୁମେ ବେଗୁ, ଜୟ ହେଉ, ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଉତ୍ତେଜିତ ନାଶକ, ମହାମୃତ୍ୟୁ, ବିଚିତ୍ର ରୂପରେ, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ଶୁଭା।

ଵିକରାଲେ ମହାକାଲି କାଲିକେ ପାପହାରିଣି । ପାଶହସ୍ତେ ଦଣ୍ଡହସ୍ତେ ଭୀମରୂପେ ଭଯାନକେ ।। ୯୫.

ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ମହାକାଳୀ, କାଳିକା, ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା, ପାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ଭୟଦାୟି।

ଚାମୁଣ୍ଡେ ଜ୍ଵଲମାନାସ୍ଯେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରେ ମହାବଲେ । ଶଵଯାନସ୍ଥିତେ ଦେଵି ପ୍ରେତାସନଗତେ ଶିଵେ ।। ୯୫.

ଚାମୁଣ୍ଡା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ, ଅପାର ଶକ୍ତି, ଶବ ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେବୀ, ପ୍ରେତ ଆସନରେ ଶିବା।

ଭୀମାକ୍ଷି ଭୀଷଣେ ଦେଵି ସର୍ଵଭୂତଭଯଂକରି । କରାଲେ ଵିକରାଲେ ଚ ମହାକାଲେ କରାଲିନି । କାଲୀ କରାଲୀ ଵିକ୍ରାନ୍ତା କାଲରାତ୍ରି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୯୫.

ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଭୀଷଣ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା, କରାଳ ଓ ଭୟଙ୍କର, ମହାକାଳ, କରାଳିନୀ, କାଳୀ, କରାଳୀ, ପ୍ରବଳ, କାଳରାତ୍ରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।

ଵିକରାଲମୁଖୀ ଦେଵି ଜ୍ଵାଲାମୁଖି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵହିତେ ଦେଵି ସର୍ଵଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୯୫.

ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ, ଅଗ୍ନିମୁଖୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।

ଇତି ସ୍ତୁତା ତଦା ଦେଵୀ ରୁଦ୍ରେଣ ପରମେଷ୍ଠିନା । ତୁତୋଷ ପରମା ଦେଵୀ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ । ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଦେଵେଶ ଯତ୍ ତେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୯୫.

ଏପରି ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଦେବୀ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସୁଖି ହେଇ, ଏହି ଭାବରେ କହିଲେ: 'ଦେବତାମନ୍ତ୍ରୀ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ଏକ ଭଲ ଦେବାକୁ ଚୟନ କର।'

ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଯେ ଦେଵି ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଵରାନନେ । ତେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଵରଦା ଦେଵି ଭଵ ସର୍ଵଗତା ସତୀ ।। ୯୫.

ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଦେବୀ, ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଲୋକ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଦେବାରେ ସଦା ବ୍ୟାପିଥିବା ଓ ସତ୍ୟ ଦେବୀ ହେଉ।

ଯଶ୍ଚେମଂ ତ୍ରିପ୍ରକାରଂ ତୁ ଦେଵି ଭକ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ । ସ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରପଶୁମାନ୍ ସମୃଦ୍ଧିମୁପଗଚ୍ଛତି ।। ୯୫.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଶ୍ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢିବେ, ସେ ପୁଅ, ପଉତ, ପଶୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇବେ।

ଯଶ୍ଚେମଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ରିଶକ୍ତଯାସ୍ତୁ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛତ୍ଯନାମଯମ୍ ।। ୯୫.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ତିନି ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ ଦୁଃଖ ନଥିବା ଦେବୀର ପଦ ପାଇବେ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଭଵୋ ଦେଵୀଂ ଚାମୁଣ୍ଡାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍ । କ୍ଷଣାଦନ୍ତର୍ହିତୋ ଦେଵସ୍ତେ ଚ ଦେଵା ଦିଵଂ ଯଯୁଃ ।। ୯୫.

ଏପରି ଭାବରେ ଭବ ଦେବୀ ଚାମୁଣ୍ଡା ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ଦିବଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।

ଯ ଏତାଂ ଵେଦ ଵୈ ଦେଵ୍ଯା ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ତ୍ରିଵିଧାଂ ଧରେ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି ।। ୯୫.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଦେବୀର ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣି ଧରିଥାନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ ପରମ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାନ୍ତି।

ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯୋ ଯଦା ରାଜା ନଵମ୍ଯାଂ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ । ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମୁପଵାସୀ ନରୋତ୍ତମଃ । ସଂଵତ୍ସରେଣ ଲଭତେ ରାଜ୍ଯଂ ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ନୃପଃ ।। ୯୫.

ଯେତେବେଳେ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ହାରାଇ ନବମୀ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିଥାନ୍ତି, ଏକ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଅବିରୋଧ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ବାସନ୍ତି।

ଏଷା ତ୍ରିଶକ୍ତିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ନଯସିଦ୍ଧାନ୍ତଗାମିନୀ । ଏଷା ଶ୍ଵେତା ପରା ସୃଷ୍ଟିଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ବ୍ରହ୍ମସଂସ୍ଥିତା ।। ୯୫.

ଏହି ତିନି ଶକ୍ତି ନୟର ନୀତି ଅନୁସାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏହି ଶ୍ୱେତା, ପରମ ସୃଷ୍ଟି, ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ବ୍ରହ୍ମାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା।

ଏଷୈଵ ରକ୍ତା ରଜସି ଵୈଷ୍ଣଵୀ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା । ଏଷୈଵ କୃଷ୍ଣା ତମସି ରୌଦ୍ରୀ ଦେଵୀ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତା ।। ୯୫.

ଏହି ଏକା ଶକ୍ତି ରଜସରେ ଲାଲ, ବୈଷ୍ଣବୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ଏହି ଏକା ଶକ୍ତି ତମସରେ କଳା, ରୌଦ୍ରୀ ଦେବୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ।