ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଯାଦୃଶୀ ସା ଶୁଭା ଦୈତ୍ଯ ତାଦୃଶ୍ଯେକାଣ୍ଡମଧ୍ଯତଃ । ଭ୍ରମତା ତାଦୃଶୀ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ କଦାଚିନ୍ମଯା ସତୀ ।। ୯୧.

ଏପରି ଶୁଭା, ଦେତ୍ୟ, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ମୁଁ କେବେ ଏପରି ରୂପବତୀ ଦେଖିନାହିଁ ।

ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଋଷଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ । ଉପାସାଂଚକ୍ରିରେ ସର୍ଵେ ଯେଽପ୍ଯନ୍ଯେ ଦୈତ୍ଯନାଯକାଃ ।। ୯୧.

ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରଦାଂ ଦେଵୀମହଂ ତୂର୍ଣମିହାଗତଃ । ଅଜିତ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ ନ ତାଂ ଜଯତି କଶ୍ଚନ ।। ୯୧.

ସେ ଆଶୀର୍ବାଦଦାୟିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେଙ୍କୁ ଜିତିନାହିଁ, କେହିଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇପାରିବେନାହିଁ ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ନାରଦଃ । ଯଥାଗତଂ ଯଯୌ ଧୀମାନନ୍ତର୍ଧାନେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୯୧.

ଏପରି କହି, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦଉଡି, ନାରଦ ଅନୁମତି ନେଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଗତେ ତୁ ନାରଦେ ଦୈତ୍ଯଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ତାଂ ଶୁଭାମ୍ । କଥିତାଂ ନାରଦମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତମାନସଃ ।। ୯୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନାରଦ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଦେତ୍ୟ ନାରଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଶୁଭା କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ତାମେଵ ଚିନ୍ତଯନ୍ ଶର୍ମ ନ ଲେଭେ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମଃ । ଅଲଂଶର୍ମା ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଆନିନାଯ ମହାବଲଃ ।। ୯୨.

ସେ କନ୍ୟାକୁ ଭାବି ଭାବି, ଦେତ୍ୟନାୟକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଅଳଂଶର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ।

ତସ୍ଯାଷ୍ଟୌ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ଶୂରା ନୀତିମନ୍ତୋ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ । ପ୍ରଘସୋ ଵିଘସଶ୍ଚୈଵ ଶଙ୍କୁକର୍ଣୋ ଵିଭାଵସୁଃ । ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ କ୍ରୂର ଏଵ ଚ ।। ୯୨.

ତାଙ୍କର ଆଠି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୂର, ଚତୁର ଓ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନୀ; ପ୍ରଘସ, ବିଘସ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ବିଭାବସୁ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ସୁମାଳୀ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ କ୍ରୂର ।

ଏତେ ମନ୍ତ୍ରିଵରାସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରାଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ତେ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରମାସୀନମୂଚୁଃ କୃତ୍ଯଂ ଵିଧୀଯତାମ୍ ।। ୯୨.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ସେମାନେ ଦାନବନାୟକଙ୍କୁ ବସିଥିବାବେଳେ କହିଲେ, 'ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଦରକାର, ସେ କରନ୍ତୁ ।'

ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ । ଉଵାଚ କନ୍ଯାଲାଭାର୍ଥଂ ନାରଦାଵାପ୍ତନିଶ୍ଚଯଃ ।। ୯୨.

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବନାୟକ ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, କନ୍ୟାକୁ ପାଇବା ପାଇଁ କହିଲେ ।

ମହିଷ ଉଵାଚ । ମହ୍ଯଂ ତୁ କଥିତା ବାଲା ନାରଦେନ ମହର୍ଷିଣା । ସା ଚାଜିତ୍ଯ ସୁରାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ନ ଲଭ୍ଯେତ ଵରାଙ୍ଗନା ।। ୯୨.

ମହିଷ କହିଲେ: 'ମହାର୍ଷି ନାରଦ ମୋତେ ଏହି କନ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟକୁ ଜିତିନାହିଁ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାକୁ ଲଭ୍ୟ କରିପାରିବିନାହିଁ ।'

ଏତଦର୍ଥଂ ଭଵନ୍ତୋ ଵୈ କଥଯନ୍ତୁ ଵିମୃଶ୍ଯ ଵୈ । କଥଂ ସା ଲଭ୍ଯତେ ବାଲା କଥଂ ଦେଵାଶ୍ଚ ନିର୍ଜିତାଃ । ଭଵେଯୁରିତି ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯନ୍ତୁ ଦ୍ରୁତଂ ମମ ।। ୯୨.

ଏହି କାମ ପାଇଁ ତମେମାନେ ଭଲଭାବେ ଭାବି, କହିଦିଅ: କିପରି ସେ କନ୍ୟାକୁ ପାଇଯିବି, କିପରି ଦେବତାମାନେ ଜିତିଯିବେ? ଏହି ସବୁ ଶୀଘ୍ର କହିଦିଅ ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ କଥଯାମାସୁରଞ୍ଜସା । ଊଚୁଃ ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତେ ସର୍ଵେ କଥଯାମୋ ଵଯଂ ପ୍ରଭୋ ।। ୯୨.

ଏପରି କହିବାପରେ, ସମସ୍ତେ ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ; ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରି, 'ପ୍ରଭୁ, ଆମେ କହିଦେବା ।' ବୋଲି କହିଲେ ।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥୋଵାଚ ପ୍ରଘସୋ ଦାନଵେଶ୍ଵରମ୍ । ଯା ସା ତେ କଥିତା ଦୈତ୍ଯ ନାରଦେନ ମହାସତୀ । ସା ଶକ୍ତିଃ ପରମା ଦେଵୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଲୋକଧାରିଣୀ ।। ୯୨.

ଏପରି କହି, ପ୍ରଘସ ଦାନବନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ନାରଦ ତୁମକୁ ଯେଉଁ କନ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ, ଦେତ୍ୟ, ସେ ଅତି ଶୁଭା, ସେ ପରମ ଦେବୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ଏହି ଜଗତର ଧାରଣାକାରିଣୀ ।'

ଗୁରୁପତ୍ନୀ ରାଜପତ୍ନୀ ତଥା ସାମନ୍ତଯୋଷିତଃ । ଜିଘୃକ୍ଷନ୍ ନଶ୍ଯତେ ରାଜା ତଥାଗମ୍ଯାଗମେନ ଚ ।। ୯୨.

ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀ, ରାଜାଙ୍କ ଜନାନୀ ଓ ସାମନ୍ତଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ଦଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ରାଜା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏପରି ଅପହାରଣ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ପ୍ରଘସେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵିଘସୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ସମ୍ଯଗୁକ୍ତଂ ପ୍ରଘସେନ ତାଂ ଦେଵୀଂ ପ୍ରତି ପାର୍ଥିଵ ।। ୯୨.

ପ୍ରଘସ କହିବାପରେ, ବିଘସ କହିଲେ: 'ପ୍ରଘସ ଯେଉଁ କଥା ଦେବୀ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, ରାଜା, ସେଠିଠିକ୍ କହିଛନ୍ତି ।'

ଯଦି ନାମ ମତୈକ୍ଯଂ ତୁ ବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ମରଣମାଗତା । ଵରଣୀଯା କୁମାରୀ ତୁ ସର୍ଵଦା ଵିଜିଗୀଷୁଭିଃ । ନ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରେଣ କନ୍ଯାଯାଃ କାର୍ଯଂ କ୍ଵାପି ପ୍ରକର୍ଷଣମ୍ ।। ୯୨.

ଯଦି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକମତ ହୋଇ, ମନ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଜିତିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେ କନ୍ୟାକୁ ସମ୍ବାଧିତ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ କନ୍ୟାକୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଜବରଦସ୍ତି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।

ଯଦି ଵୋ ରୋଚତେ ଵାକ୍ଯଂ ମଦୀଯଂ ମନ୍ତ୍ରିସତ୍ତମାଃ । ତଦାନୀଂ ତାଂ ଶୁଭାଂ ଦେଵୀଂ ଗତ୍ଵା ଯାଚନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ।। ୯୨.

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯଦି ମୋର କଥା ତୁମେମାନେ ଭଲପାଉଛ, ତେବେ ଏହି ଶୁଭା ଦେବୀଙ୍କୁ ଯାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ ।

ଯୋ ମହାତ୍ମା ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯା ବନ୍ଧୁସ୍ତଂ ଯାଚଯାମହେ । ସାମ୍ନୈଵାଦୌ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ କରିଷ୍ଯାମଃ ପ୍ରଦାନକମ୍ । ତତୋ ଭେଦଂ କରିଷ୍ଯାମସ୍ତତୋ ଦଣ୍ଡଂ କ୍ରମେଣ ଚ ।। ୯୨.

ଯେଉଁ ମହାନ୍ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ଆମେ ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ମୃଦୁ ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କରିବା। ପରେ ଉପହାର ଦେଇବା। ତାପରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଇବା, ଶେଷରେ ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ ଦେବା।

ଅନେନ କ୍ରମଯୋଗେନ ଯଦି ସା ନୈଵ ଲଭ୍ଯତେ । ତତଃ ସନ୍ନହ୍ଯ ଗଚ୍ଛାମୋ ବଲାଦ୍ ଗୃହ୍ଣୀମ ତାଂ ଶୁଭାମ୍ ।। ୯୨.

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଯଦି ସେ ମହିଳା ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ ହୋଇ ଶକ୍ତିବାନ୍ ଭାବେ ସେ ଶୁଭାକାରିଣୀକୁ ଦଳାଇ ନେବା।

ଵିଘସେନୈଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଶେଷାସ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରିଣୋ ଵଚଃ । ଶୁଭମୂଚୁଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତଃ ସର୍ଵେ ହର୍ଷିତଯା ଗିରା ।। ୯୨.

ବିଘସା ଏପରି କହିବା ପରେ, ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଶୁଭ କଥାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ।

ସାଧୂକ୍ତଂ ଵିଘସେନେଦଂ ଯତ୍ ତାଂ ପ୍ରତି ଵରାନନାମ୍ । ତଦେଵ କ୍ରିଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଦୂତସ୍ତତ୍ର ଵିସର୍ଜ୍ଯତାମ୍ ।। ୯୨.

ବିଘସା ଯେଉଁପରି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ଥିବା ମହିଳା ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଭଲ କହିଛନ୍ତି। ଏହି କାମ ଶୀଘ୍ର କରାଯାଉ, ଏକ ଦୂତକୁ ସେଠାକୁ ପଠାଯାଉ।

ଯଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରନୀତିଜ୍ଞଃ ଶୁଚିଃ ଶୌର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ତସ୍ମାଜ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ତାଂ ଦେଵୀଂ ଵର୍ଣତୋ ରୂପତୋ ଗୁଣୈଃ ।। ୯୨.

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ନୀତି ଜାଣିଛି, ଶୁଚି ଏବଂ ସୌର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ମହିଳାକୁ ତାଙ୍କର ଦେଖା, ଆକୃତି ଏବଂ ଗୁଣରେ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ।

ପରାକ୍ରମେଣ ଶୌର୍ଯେଣ ଶୌଣ୍ଡୀର୍ଯେଣ ବଲେନ ଚ । ବନ୍ଧୁଵର୍ଗେଣ ସାମଗ୍ର୍ଯ ସ୍ଥାନେନ କରଣେନ ଚ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ତାଂ ଦେଵୀଂ ତତଃ କାର୍ଯଂ ଵିଧୀଯତାମ୍ ।। ୯୨.

ପ୍ରତାପ, ସୌର୍ଯ୍ୟ, ବୀରତା, ଶକ୍ତି, ଆତ୍ମୀୟ, ସମ୍ପଦ, ପଦ ଏବଂ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ରାଣୀକୁ ଜାଣି ନେଇ, ପରେ କାମ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସପଦି ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚଃ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି । ପ୍ରଶଶଂସୁର୍ଵରାରୋହେ ଵିଘସଂ ମନ୍ତ୍ରିସତ୍ତମମ୍ ।। ୯୨.

ତାପରେ, ଦୈତ୍ୟର କଥାକୁ ଚମକୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତୁରନ୍ତ 'ଭଲ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରି, ବିଘସାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ଗଣନା କଲେ।

ପ୍ରଶସ୍ଯ ସର୍ଵେ ତଂ ଦୂତଂ ସଂଦେଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମୁଃ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରଭଂ ମହାଭାଗଂ ମହାମାଯାଵିଦଂ ଶୁଭମ୍ ।। ୯୨.

ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୂତକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କୁ ପଠାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ — ଏହି ଦୂତ ହେଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବଡ଼ ମାୟାର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶୁଭ।

ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ତଂ ଦୂତଂ ଵିଘସୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ସଂନହ୍ଯନ୍ତାଂ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗବଲେନ ହ । କ୍ରିଯତାଂ ଵିଜଯସ୍ତାଵଦ୍ ଦେଵସୈନ୍ଯଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଭୋ ।। ୯୨.

ଦୂତକୁ ପଠାଇବା ପରେ, ବିଘସା କହିଲେ: ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜାମାନେ ଚତୁର୍ଅଙ୍ଗ ବଳରେ ସଜ୍ଜ ହେଉନ୍ତୁ; ଦେବସେନାକୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଜୟ ହେଉ।

ଅସୁରେନ୍ଦ୍ର ସୁରୈର୍ଭଗ୍ନୈସ୍ତତ୍ ପରାକ୍ରମଭୀଷିତା । ସା କନ୍ଯା ଵଶତାମେତି ତ୍ଵଯି ଶକ୍ରସମାଗତେ ।। ୯୨.

ଯେତେବେଳେ ଦୈତ୍ୟରାଜ ଦେବମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇବେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦମିଯିବ, ସେ କନ୍ୟା ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିବ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ।

ଲୋକପାଲୈର୍ଜିତୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଥୈଵ ମରୁତାଂ ଗଣୈଃ । ନାଗୈର୍ଵିଦ୍ଯାଧରୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସର୍ଵତୋ ଜିତୈଃ । ରୁଦ୍ରୈର୍ଵସୁଭିରାଦିତ୍ଯୈସ୍ତ୍ଵମେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ।। ୯୨.

ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ, ମରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ, ନାଗ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରୁ ହରାଯିବେ, ତୁମେ ଏକା ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।

ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତେ ଶତଂ କନ୍ଯା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯୋଷିତଃ । ଵଶମାଯାନ୍ତି ସାଽପି ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵଥା ଵଶମାଗତା ।। ୯୨.

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏକ ଶତ କନ୍ୟା, ଦେବ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ ମହିଳାମାନେ, ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିବେ; ସେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିବ।