ଵରାହପୁରାଣମ୍

ସୁସିତୈଶ୍ଚାମରୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଵୀଜ୍ଯମାନା ଵିଲାସିନୀ । କୌମାରଂ ଵ୍ରତମାସ୍ଥାଯ ତପଃ କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତା ।। ୯୧.

ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଧରିଥିବା ଜନନୀମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପଙ୍ଖା ଝାଲୁଥିଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବୀ କୌମାର୍ୟ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ।

ଯୌଵନସ୍ଥା ମହାଭାଗା ପୀନଵୃତ୍ତପଯୋଧରା । ଚମ୍ପକାଶୋକପୁନ୍ନାଗନାଗକେସରଦାମଭିଃ ।। ୯୧.

ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ, ଅତି ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ଭଲ ଭାବରେ ଉତ୍ତଳ ଅଂଶ ଥିବା, ସେ ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ନାଗ କେସର ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଶୋଭିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ସର୍ଵାଙ୍ଗେଷ୍ଵର୍ଚିତା ଦେଵୀ ଋଷିଦେଵନମସ୍କୃତା । ପୂଜ୍ଯମାନା ଵରସ୍ତ୍ରୀଭିଃ କୁମାରୀଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ।। ୯୧.

ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ଦେବୀ, ଋଷି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଚାରିପାଖରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନନୀ ଓ କୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

ସର୍ଵାଙ୍ଗଭୋଗିନୀ ଦେଵୀ ଯାଵଦାସ୍ତେ ତପୋଽନ୍ଵିତା । ତାଵଦାଗତଵାଂସ୍ତତ୍ର ନାରଦୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ ।। ୯୧.

ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଦେବୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଇ ରହିଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ନାରଦ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଂ ତପୋଧନମ୍ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରଭାମୁଵାଚେଦମାସନଂ ଦୀଯତାମିତି । ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ କ୍ଷିପ୍ରମସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ ।। ୯୧.

ହଠାତ୍ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ତପସ୍ୱୀ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଭିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏକ ଆସନ ଦିଅ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ପାଦ ଧୋଇବା ଓ ଚମନ କରିବା ପାଇଁ ପାଣି ଆଣ।'

ଏଵମୁକ୍ତା ତଦା ଦେଵ୍ଯା କନ୍ଯା ଵିଦ୍ଯୁପ୍ରଭା ଶୁଭା । ଆସନଂ ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ନାରଦାଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ।। ୯୧.

ଦେବୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ଶୁଭା କୁମାରୀ ଭିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ନାରଦଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ ଧୋଇବା ପାଣି ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ।

ତତଃ କୃତାସନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣତଂ ନାରଦଂ ମୁନିମ୍ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଦେଵୀ ହର୍ଷେଣ ମହତାଽନ୍ଵିତା ।। ୯୧.

ନାରଦ ମୁନି ଆସନରେ ବସି, ନମ୍ରତା ସହିତ ଦେଖିବା ପରେ, ଦେବୀ ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

ସ୍ଵାଗତଂ ଭୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦିହାଗତଃ । କିଂ କାର୍ଯଂ ଵଦ ତେ କୃତ୍ଯଂ ମା ତେ କାଲାତ୍ଯଯୋ ଭଵେତ୍ ।। ୯୧.

'ସ୍ବାଗତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! କେଉଁ କାରଣରେ ତୁମେ ତୁମ ଲୋକରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କଣ କାମ ଅଛି, କହ; ତୁମର ସମୟ ନଷ୍ଟ ହେଉ ନାହିଁ।'

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦେଵ୍ଯା ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ଲୋକଵିତ୍ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦିନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ତସ୍ମାଦ୍ ରୌଦ୍ରମଥାଚଲମ୍ ।। ୯୧.

ଦେବୀଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଲୋକବିଦ୍ ନାରଦ କହିଲେ: 'ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ, ସେଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପାହାଡ଼କୁ ଆସିଛି।'

ତତସ୍ତ୍ଵାମିହ ଦେଵେଶି ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଭ୍ଯାଗତଃ ଶୁଭେ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତାଂ ଦେଵୀମନ୍ଵଵେକ୍ଷତ ।। ୯୧.

'ଏହିପରି, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଶୁଭା।' ଏପରି କହି, ମହାନ୍ତ ମୁନି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ଦେଵେଶି ଵିସ୍ମିତୋ ନାରଦୋଽଭଵତ୍ । ଅହୋ ରୂପମହୋ କାନ୍ତିରହୋ ଧୈର୍ଯମହୋ ଵଯଃ ।। ୯୧.

ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଖି, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବୀ, ନାରଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ: 'ଆହା, କେତେ ରୂପ! ଆହା, କେତେ ଚମକ! ଆହା, କେତେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ! ଆହା, କେତେ ଯୁବାବସ୍ଥା!'

ଅହୋ ନିଷ୍କାମତା ଦେଵ୍ଯା ଇତି ଖେଦମୁପାଯଯୌ । ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧାନାଂ ଯକ୍ଷକିନ୍ନରରକ୍ଷସାମ୍ ।। ୯୧.

'ଆହା, ଦେବୀଙ୍କ ନିଷ୍କାମତା!' ଏପରି ଭାବି, ତାଙ୍କ ମନରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା ଆସିଲା, କାରଣ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ—

ନ ରୂପମୀଦୃଶଂ କ୍ଵାପି ସ୍ତ୍ରୀଷ୍ଵନ୍ଯାସୁ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ । ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ନାରଦୋ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ ।। ୯୧.

ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନନୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି ରୂପ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବି, ନାରଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵୀଂ ଵରଦାମୁତ୍ପପାତ ନଭସ୍ତଲମ୍ । ଗତଶ୍ଚ ତ୍ତ୍ଵରଯା ଯୁକ୍ତଃ ପୁରୀଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରପାଲିତାମ୍ ।। ୯୧.

ବରଦାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନାରଦ ଆକାଶକୁ ଉଡିଗଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଦୈତ୍ୟରାଜ ଶାସିତ ସହରକୁ ଗଲେ।

ମହିଷାଖ୍ଯେନ ଭୂତେଶି ସମୁଦ୍ରାନ୍ତଃସ୍ଥିତାଂ ପୁରୀମ୍ । ତତ୍ରାସସାଦ ଭଗଵାନସୁରଂ ମହିଷାକୃତିମ୍ ।। ୯୧.

ଭୂମିର ଦେବୀ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଥିବା ମହିଷା ନାମକ ସହରରେ, ସେଠାରେ ଭଗବାନ ଏକ ମହିଷ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଅସୁରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲବ୍ଧଵରଂ ଵୀରଂ ଦେଵସୈନ୍ଯାନ୍ତକଂ ମହତ୍ । ସ ତେନ ପୂଜିତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଦା ଲୋକଚରୋ ମୁନିଃ ।। ୯୧.

ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବସେନାକୁ ନାଶ କରିଥିବା ଏହି ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ମୁନି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିତ ହେଲେ।

ପ୍ରୀତାତ୍ମା ନାରଦସ୍ତସ୍ମୈ ଦେଵ୍ଯା ରୂପମନୁତ୍ତମମ୍ । ଆଚଚକ୍ଷେ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଦେଵତାପୁରେ ।। ୯୧.

ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ, ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କ ଅତିଶୟ ରୂପକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହରରେ ଦେଖିଥିଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ । ଅସୁରେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵେକଂ କନ୍ଯାରତ୍ନଂ ସମାହିତଃ । ଯେନ ଲବ୍ଧଂ ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵରଦାନାଚ୍ଚରାଚରମ୍ ।। ୯୧.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ଅସୁରେନ୍ଦ୍ର, ଏକ କୁମାରୀ ରତ୍ନ ବିଷୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ବରଦାନରେ ପାଇଛନ୍ତି।'

ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦହଂ ଦୈତ୍ଯ ମନ୍ଦରାଦ୍ରିମୁପାଗତଃ । ତତ୍ର ଦେଵୀପୁରଂ ଦୃଷ୍ଟଂ କୁମାରୀଶତସଙ୍କୁଲମ୍ ।। ୯୧.

'ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ମୁଁ ଦୈତ୍ୟ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଆସିଛି; ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କ ସହର ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶତାଧିକ କୁମାରୀମାନେ ରହିଛନ୍ତି।'

ତତ୍ର ପ୍ରଧାନା ଯା କନ୍ଯା ତାପସୀ ଵ୍ରତଧାରିଣୀ । ସା ଦେଵଦୈତ୍ଯଯକ୍ଷାଣାଂ ମଧ୍ଯେ କାଚିନ୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ।। ୯୧.

ସେଠାରେ ଯେଉଁ କନ୍ୟା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପସୀ ଏବଂ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ସେ ଦେବତା, ଦେତ୍ୟ ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହିଁ ଦେଖି ପାରିନାହାନ୍ତି ।

ଯାଦୃଶୀ ସା ଶୁଭା ଦୈତ୍ଯ ତାଦୃଶ୍ଯେକାଣ୍ଡମଧ୍ଯତଃ । ଭ୍ରମତା ତାଦୃଶୀ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ କଦାଚିନ୍ମଯା ସତୀ ।। ୯୧.

ଏପରି ଶୁଭା, ଦେତ୍ୟ, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ମୁଁ କେବେ ଏପରି ରୂପବତୀ ଦେଖିନାହିଁ ।

ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଋଷଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ । ଉପାସାଂଚକ୍ରିରେ ସର୍ଵେ ଯେଽପ୍ଯନ୍ଯେ ଦୈତ୍ଯନାଯକାଃ ।। ୯୧.

ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରଦାଂ ଦେଵୀମହଂ ତୂର୍ଣମିହାଗତଃ । ଅଜିତ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ ନ ତାଂ ଜଯତି କଶ୍ଚନ ।। ୯୧.

ସେ ଆଶୀର୍ବାଦଦାୟିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେଙ୍କୁ ଜିତିନାହିଁ, କେହିଁ ତାଙ୍କୁ ପାଇପାରିବେନାହିଁ ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ନାରଦଃ । ଯଥାଗତଂ ଯଯୌ ଧୀମାନନ୍ତର୍ଧାନେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୯୧.

ଏପରି କହି, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦଉଡି, ନାରଦ ଅନୁମତି ନେଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଗତେ ତୁ ନାରଦେ ଦୈତ୍ଯଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ତାଂ ଶୁଭାମ୍ । କଥିତାଂ ନାରଦମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତମାନସଃ ।। ୯୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନାରଦ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଦେତ୍ୟ ନାରଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଶୁଭା କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ତାମେଵ ଚିନ୍ତଯନ୍ ଶର୍ମ ନ ଲେଭେ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମଃ । ଅଲଂଶର୍ମା ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଆନିନାଯ ମହାବଲଃ ।। ୯୨.

ସେ କନ୍ୟାକୁ ଭାବି ଭାବି, ଦେତ୍ୟନାୟକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଅଳଂଶର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ।

ତସ୍ଯାଷ୍ଟୌ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ଶୂରା ନୀତିମନ୍ତୋ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ । ପ୍ରଘସୋ ଵିଘସଶ୍ଚୈଵ ଶଙ୍କୁକର୍ଣୋ ଵିଭାଵସୁଃ । ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ କ୍ରୂର ଏଵ ଚ ।। ୯୨.

ତାଙ୍କର ଆଠି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୂର, ଚତୁର ଓ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନୀ; ପ୍ରଘସ, ବିଘସ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ବିଭାବସୁ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ସୁମାଳୀ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ କ୍ରୂର ।

ଏତେ ମନ୍ତ୍ରିଵରାସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରାଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ତେ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରମାସୀନମୂଚୁଃ କୃତ୍ଯଂ ଵିଧୀଯତାମ୍ ।। ୯୨.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ସେମାନେ ଦାନବନାୟକଙ୍କୁ ବସିଥିବାବେଳେ କହିଲେ, 'ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଦରକାର, ସେ କରନ୍ତୁ ।'

ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ । ଉଵାଚ କନ୍ଯାଲାଭାର୍ଥଂ ନାରଦାଵାପ୍ତନିଶ୍ଚଯଃ ।। ୯୨.

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବନାୟକ ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, କନ୍ୟାକୁ ପାଇବା ପାଇଁ କହିଲେ ।