ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନସ୍ଵାଦୁସଲିଲା ବହୂଦକା ନଦ୍ଯୋ ଵହନ୍ତି । ତତ୍ରାଶ୍ରମୋ ଭଗଵତଃ କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ । ନାନାମୁନିଜନାକୀର୍ଣସ୍ତଚ୍ଚ ଶତଯୋଜନମେକଂ ପରିମଣ୍ଡଲଂ ଵନଂ ଚ । ତଥା ଚ ତାମ୍ରାଭସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ପତଙ୍ଗସ୍ଯ ଚାନ୍ତରେ ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଦ୍ଵିଗୁଣାଯତଂ ବାଲାର୍କସଦୃଶରାଜୀଵପୁଣ़୍ରୀକୈଃ ସମନ୍ତତଃ ସହସ୍ତ୍ରପତ୍ରୈରଵିରଲୈରଲଂକୃତଂ ମହତ୍ ସରୋଽନେକସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵାଧ୍ଯୁଷିତମ୍ । ।। ୮୦.

ସେଠାରେ ଅନେକ ନଦୀ ଚଳିଛି, ଯେଉଁ ଜଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ମିଠା। ଏଠାରେ ପ୍ରଜାପତି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଜଙ୍ଗଲଟି ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଁରା ଏବଂ ଏକଦମ ଗୋଲାକାର। ଏହିପରି ତାମ୍ରାଭ ପ୍ରସ୍ତର ଓ ପତଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଝିଅ ଅଛି, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଏବଂ ଦୁଇ ଗୁଣା ଲମ୍ବା। ସେଠାରେ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ରାଜୀବ ଫୁଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପିତ ହେଉଥିବା ଅନେକ ପତ୍ର ଲାଗିଛି। ଏହି ବଡ଼ ଝିଅ ଅନେକ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବସିଥିବା ସ୍ଥାନ।

ତସ୍ଯ ଚ ମଧ୍ଯେ ମହାଶିଖରଃ ଶତଯୋଜନାଯାମସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣୋଽନେକଧାତୁରତ୍ନଭୂଷିତସ୍ତସ୍ଯ ଚୋପରି ମହତୀ ରଥ୍ଯା ରତ୍ନପ୍ରାକାରତୋରଣା । ତସ୍ଯାଂ ମହଦ୍ ଵିଦ୍ଯାଧରପୁରମ୍ । ତତ୍ର ପୁଲୋମନାମା ଵିଦ୍ଯାଧରରାଜଃ ଶତସହସ୍ତ୍ରପରୀଵାରଃ । ତଥା ଚ ଵିଖାଖାଚଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଚାନ୍ତରେ ସରଃ । ତସ୍ଯ ଚ ପୂର୍ଵତୀରେ ମହଦାମ୍ରଵନଂ କନକସଂକାଶୈଃ ଫଲୈରତିସୁଗନ୍ଧିଭିର୍ମହାକୁମ୍ଭମାତ୍ରୈଃ ସର୍ଵତଶ୍ଚିତମ୍ । ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଦଯଶ୍ଚ ତତ୍ର ନିଵସନ୍ତି

ସେଠି ଝିଅର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉଠିଛି, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ। ଏହି ପାହାଡ଼ ଅନେକ ଧାତୁ ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ତା'ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ରାସ୍ତା ଅଛି, ଯେଉଁଠି ରତ୍ନର ଦ୍ୱାର ଓ ତୋରଣା ଅଛି। ଏଠାରେ ବଡ଼ ବିଦ୍ୟାଧର ପୁର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଦ୍ୟାଧର ରାଜା ପୁଲୋମା ଶତ ହଜାର ସାଥୀ ସହ ବସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ବିଖାଖା ପ୍ରସ୍ତର ଓ ଶ୍ୱେତ ପ୍ରସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଝିଅ ଅଛି। ଏହାର ପୂର୍ବ କୂଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଆମ୍ବ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସବୁଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ବଡ଼ କୁମ୍ଭ ପରି ଫଳ ଲାଗିଛି, ଯାହା ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ। ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେଠି ବସିଛନ୍ତି।

ବିଲ୍ଵସ୍ଥଲୀ ନାମ । ତତ୍ର ଫଲାନି ଵିଦ୍ରୁମସଂକାଶାନି ତୈଶ୍ଚ ପତଦ୍ଭିଃ ସ୍ଥଲମୃତ୍ତିକା କ୍ଲିନ୍ନା । ତାଂ ଚ ସ୍ଥଲୀଂ ସୁଗୁହ୍ଯକାଦଯଃ ସେଵନ୍ତେ ବିଲ୍ଵଫଲାଶିନଃ । ତଥା ଚ ଵସୁଧାରରତ୍ନଧାରଯୋରନ୍ତରେ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଶତଯୋଜନମାଯତଂ ସୁଗନ୍ଧିକିଂଶୁକଵନଂ ସଦାକୁସୁମଂ ଯସ୍ଯ ଗନ୍ଧେନ ଵାସ୍ଯତେ ଯୋଜନଶତମ୍ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧାଧ୍ଯୁଷିତଂ ଜଲୋପେତଂ ଚ

ଏହି ସ୍ଥାନଟିକୁ ବିଲ୍ବସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ସେଠାରେ ବିଲ୍ବ ଫଳଗୁଡିକ କୋରାଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ଫଳଗୁଡିକ ପଡିଲେ ମାଟି କ୍ଲିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସ୍ଥଳୀକୁ ଗୁପ୍ତ ଜୀବଗୁଡିକ, ଯେମାନେ ବିଲ୍ବ ଫଳ ଖାନ୍ତି, ସେବନ କରନ୍ତି । ଏହିପରି, ବସୁଧାରା ଓ ରତ୍ନଧାରା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁଗନ୍ଧିତ କିମ୍ଶୁକ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ସେଠା ତିରିଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଯାହା ସଦା ଫୁଲେ ରହିଥାଏ । ଏହାର ସୁଗନ୍ଧ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ । ସେଠାରେ ଶିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ପାଣି ମିଳେ ।

ସେଠାରେ ଆଦିତ୍ୟ ଦେବଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ପ୍ରତି ମାସରେ ପ୍ରଜାପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାନ ଏଠାକୁ ଅବତରଣ କରନ୍ତି । ଦେବତାମାନେ ଏହି କାଳ ଉତ୍ପାଦକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଏହିପରି, ପଞ୍ଚକୂଟ ଓ କୈଳାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ହଂସ ପାଣ୍ଡୁର ଭଳି ଧଳା, କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିନାହାନ୍ତି, ଏହା ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପଥ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ।

ଅଥ ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା ଗିରିଦ୍ରୋଣ୍ଯଃ କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତେ । ସୁପାର୍ଶ୍ଵଶିଖିଶୈଲଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ସମନ୍ତାଦ୍ ଯୋଜନଶତମେକଂ ଭୌମଶିଲାତଲଂ ନିତ୍ଯତପ୍ତଂ ଦୁଃସ୍ପର୍ଶମ୍ । ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଵହ୍ନିସ୍ଥାନମ୍ । ସ ଚ ସର୍ଵକାଲମନିନ୍ଧନୋ ଭଗଵାନ୍ ଲୋକକ୍ଷଯକାରୀ ସଂଵର୍ତକୋ ଜ୍ଵଲତେ । ଅନ୍ତରେ ଚ ଶୈଲଵରଯୋଃ କୁମୁଦାଞ୍ଜନଯୋଃ ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣାମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଥଲୀ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାନାମଗମ୍ଯା । ପୀତଵର୍ଣୈଃ ଫଲୈରାଵୃତା ସତୀ ସା ସ୍ଥଲୀ ଶୋଭତେ । ତତ୍ର ଚ ପୁଣ୍ଯୋ ହ୍ରଦଃ ସିଦ୍ଧୈରୁପେତଃ। ବୃହସ୍ପତେସ୍ତଦ୍ଵନମ୍।। ତଥା ଚ ଶୈଲଯୋଃ ପିଞ୍ଜରଗୌରଯୋରନ୍ତରେଣ ସରୋଦ୍ରୋଣୀ ହ୍ଯନେକଶତଯୋଜନାଯତା ମହଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଷଟ୍ପଦୋଦ୍ଘୁଷ୍ଟୈଃ କୁମୁଦୈରୁପଶୋଭିତା

ଏବେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ବିବରଣା ଦିଆଯାଉଛି । ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଶିଖି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଯୋଜନ ଶତ ଚଉଡ଼ା ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ପଥର ରେ ଢ଼କି ଅଟେ, ସଦା ତାପିତ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ । ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି, ଯାହା ଅଗ୍ନିର ଆସନ । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଇନ୍ଧନ ନାହିଁ, ସଦା ଦହିଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନଶ୍ଟ କରେ । କୁମୁଦ ଓ ଅଞ୍ଜନ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଆତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଥଳୀ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ, ପୀତ ଫଳରେ ଢ଼କି ଅଟେ । ସେଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶିଦ୍ଧମାନେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି । ଏହିପରି, ପିଞ୍ଜର ଓ ଗୌର ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ଅଛି, ଅନେକ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, କୁମୁଦ ଫୁଲ ଓ ଷଟ୍ପଦ ମଧୁମକୁର ରବିରେ ଶୋଭିତ ।

ତତ୍ର ଚ ଭଗଵତୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମେଶ୍ଵରସ୍ଯାଯତନମ୍ । ତଥା ଚ ଶୁକ୍ଲପାଣ୍ଡୁରଯୋରପି ମହାଗିର୍ଯୋରନ୍ତରେ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ନଵତ୍ଯାଯତ ଏକଃ ଶିଲୋଦ୍ଦେଶୋଵୃକ୍ଷଵିଵର୍ଜିତଃ । ତତ୍ର ନିଷ୍ପଙ୍କା ଦୀର୍ଘିକା ସଵୃକ୍ଷା ଚ ସ୍ଥଲପଦ୍ମିନୀ ଅନେକଜାତୀଯୈଶ୍ଚ ପଦ୍ମୈଃ ଶୋଭିତା । ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ମଧ୍ଯେ ପଞ୍ଚଯୋଜନପ୍ରମାଣୋ ମହାନ୍ଯଗ୍ରୋଧଵୃକ୍ଷଃ । ତସ୍ମିଂଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରୋମାପତିର୍ନୀଲଵାସାଶ୍ଚ ଦେଵୋ ନିଵସତି ଯକ୍ଷାଦିଭିରୀଡ୍ଯମାନଃ । ସହସ୍ତ୍ରଶିଖରସ୍ଯ ଗିରେଃ କୁମୁଦସ୍ଯ ଚାନ୍ତରେ ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଯୋଜନାଯାମଂ ଵିଂଶଦ୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମିକ୍ଷୁକ୍ଷେପୋଚ୍ଚଶିଖରମନେକପକ୍ଷିସେଵିତମ୍ । ଅନେକଵୃକ୍ଷଫଲୈର୍ମଧୁରସ୍ତ୍ରଵୈରୁପଶୋଭିତମ୍ । ତତ୍ର ଚେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମହାନାଶ୍ରମୋ ଦିଵ୍ଯାଭିପ୍ରାଯନିର୍ମିତଃ । ତଥା ଚ ଶଙ୍ଖକୂଟଋଷଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପୁରୁଷସ୍ଥଲୀରମ୍ଯାଽନେକଗୁଣାନେକଯୋଜନାଯତା ବିଲ୍ଵପ୍ରମାଣୈଃ କଙ୍କୋଲକୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିରୁପେତା । ତତ୍ର ପୁରୁଷକରସୋନ୍ମତ୍ତା ନାଗାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରତିଵସନ୍ତି

ସେଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ଏହିପରି, ଶୁକ୍ଳ ଓ ପାଣ୍ଡୁର ଦୁଇ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶିଳା ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ତିରିଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ନବ୍ବେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଗଛ ନାହିଁ । ସେଠାରେ ଏକ ନିର୍ମଳ ଦୀର୍ଘିକା ଅଛି, ଗଛ ଓ ଭୂମି ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ । ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଆକାରର ଏକ ବଡ଼ ବଟଗଛ ଅଛି । ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାପତି, ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରିଥିବା, ବସିଥାନ୍ତି । ସହସ୍ରଶିଖର ଓ କୁମୁଦ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚାଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ବିଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି, ଅନେକ ଫଳ ଓ ମଧୁର ରସ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ । ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବଡ଼ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି । ଏହିପରି, ଶଂଖକୂଟ ଓ ଋଷଭ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷସ୍ଥଳୀ ନାମକ ରମ୍ୟ ଭୂମି ଅଛି, ଅନେକ ଗୁଣ ଓ ଅନେକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ବିଲ୍ବ ଆକାରର ସୁଗନ୍ଧିତ କଙ୍କୋଳକ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ । ସେଠାରେ ପୁରୁଷକରସର ମଦ ହୋଇଥିବା ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସନ୍ତି ।