ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ତ୍ଵଯାଽନ୍ଯକାମେନ ମୃଗଵେଷଧରୋ ମୁନିଃ । ଦଣ୍ଡଯୁଗ୍ମେନ ଦୂରେ ତୁ ପାତିତୋ ଧରଣୀତଲେ ।। ୬.

ସେଠାରେ, ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଳିତ ହୋଇ, ମୃଗ ଭେଷରେ ଥିବା ଏକ ମୁନିକୁ ଦୂରରୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଭୂମିରେ ଫେଲାଇଲା।

ସଦ୍ଯୋ ମୃତଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜନ୍ ମୁଦା ଯୁତଃ । ହରିଣୋଽଯଂ ହତ ଇତି ଯାଵତ୍ ପଶ୍ଯସି ପାର୍ଥିଵ । ତାଵନ୍ମୃଗଵପୁର୍ଵିପ୍ରୋ ମୃତଃ ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵଣେ ଗିରୌ ।। ୬.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ମରିବା ସହିତ, ରାଜା ତୁମେ ଖୁସି ହେଲା, ଚିନ୍ତା କଲା — 'ହରି ଏହି ମୃଗକୁ ମାରିଛନ୍ତି' ବୋଲି, ଏବଂ ମୃଗ ଭାବରେ ଦେଖିଲା ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଂ ମହାରାଜ କ୍ଷୁଭିତେନ୍ଦ୍ରିଯମାନସଃ । ଗୃହଂ ଗତସ୍ତତୋଽନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ କଥିତଂ ତ୍ଵଯା ।। ୬.

ସେଠାରେ ତୁମେ ଦେଖିଲା ପରେ, ମହାରାଜା, ତୁମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା; ତୁମେ ଘରକୁ ଫେରିଲା ଏବଂ ଏହି କଥା ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ କହିଲା ।

ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ତ୍ଵଯା ରାତ୍ରୌ ନରେଶ୍ଵର । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଭଯାଦ୍ଭୀତଚିତେନୈତଦ୍ ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ । କୃତ୍ଯଂ କରୋମି ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମୁଚ୍ଯତେ ଯେନ ପାତକାତ୍ ।। ୬.

କିଛି ଦିନ ପରେ, ରାଜା, ରାତିରେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟରେ ଭିତିତ ଚିନ୍ତା କଲା — 'ମୁଁ କଣ କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ମୋର ପାପ ଦୂର ହେବି?'

ତତସ୍ତ୍ଵଯା ମହାରାଜ ସକୃନ୍ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁଦ୍ଧା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନୁପୋଷିତା ।। ୬.

ତାପରେ, ମହାରାଜା, ଏକଥର ତୁମେ ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ରଖିଲା ।

ନାରାଯଣୋ ମେ ସୁପ୍ରୀତ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତ୍ଵା ଶୁଭେଽହନି । ଗୌର୍ଦତ୍ତା ଵିଧିନା ସଦ୍ଯୋ ମୃତୋଽସ୍ଯୁଦରଶୂଲତଃ ।। ୬.

ଶୁଭ ଦିନରେ, 'ନାରାୟଣ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ' ବୋଲି କହି, ତୁମେ ବିଧିମାନେ ଗାଁ ଦାନ କଲା; ଯିଏ ମରିଥିଲେ, ସେ ସତ୍ୱର ଉଦରବେଦନାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ।

ଅଭୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦଶୀଧର୍ମେ ଯତ୍ ତତ୍ରାପି ଚ କାରଣମ୍ । କଥଯାମି ଭଵତ୍ପତ୍ନୀ ନାମ୍ନା ନାରାଯଣୀ ଶୁଭା ।। ୬.

ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହେଇନଥିବାର କାରଣ, ମୁଁ କହିବି — ତୁମର ନାରାୟଣୀ ନାମର ସୁଭିତ୍ତା ପତ୍ନୀ ଏହାର କାରଣ ।

ସା କଣ୍ଠଗେନ ପ୍ରାଣେନ ଵ୍ଯାହୃତା ତେନ ତେ ଗତିଃ । କଲ୍ପମେକଂ ମହାରାଜ ଜାତା ଵିଷ୍ଣୁପୁରେ ତଵ ।। ୬.

ସେ ଗଳା ଧରି ଶ୍ୱାସ ନେଇ କିଛି କହିଥିଲେ, ଏହି ଦ୍ୱାରା, ମହାରାଜା, ଏକ କଳ୍ପ ଯାଏଁ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁପୁରରେ ଜନ୍ମ ନେଲା ।

ଅହଂ ଚ ତଵ ଦେହସ୍ଥଃ ସର୍ଵଂ ଜାନାମି ଚାକ୍ଷଯମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଗ୍ରହୋ ମହାଘୋରଃ ପୀଡଯାମୀତି ମେ ମତିଃ ।। ୬.

ମୁଁ ତୁମର ଦେହରେ ବସିଥିଲି, ସବୁ କଥା ଅନ୍ତ ନାହିଁ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟଙ୍କର ପୀଡା ମୋତେ ଭୋଗାଇଥିଲା — ଏହି ଭାବ ମୋ ମନରେ ଥିଲା ।

ତାଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତୁ ପୁରୁଷୈଃ କିଙ୍କରୈର୍ମୁସଲୈରହମ୍ । ପ୍ରହତଃ ସଂକ୍ଷଯଂ ଯାତସ୍ତତସ୍ତେ ରୋମକୂପତଃ । ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥସ୍ଯାପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥିତୋଽହଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା ।। ୬.

ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକମାନେ ମୋତେ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ମାରି ନଷ୍ଟ କଲେ; ତୁମର ରୋମକୁପରୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମର ତେଜରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲି ।

ତତୋଽହଃକଲ୍ପନିର୍ଵୃତ୍ତେ ରାତ୍ରିକଲ୍ପେ ଚ ସତ୍ତମ । ଇଦାନୀମାଦିସୃଷ୍ଟୌ ତୁ କୃତେ ନୃପତିସତ୍ତମ ।। ୬.

ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନ ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ରାତି ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏବେ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ରାଜା, ଏହିପରି ଘଟିଛି ।

ସଂଭୂତସ୍ତ୍ଵଂ ମହାରାଜ ରାଜ୍ଞଃ ସୁମନସୋ ଗୃହେ । କାଶ୍ମୀରଦେଶାଧିପତେରହଂ ଚାଙ୍ଗରୁହୈସ୍ତଵ ।। ୬.

ମହାରାଜା, ତୁମେ ସୁମନସ ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲା; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଚୁଲିରୁ କାଶ୍ମୀର ଦେଶର ଅଧିପତି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲି ।

ଯଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯାନେକୈର୍ବହୁଭିଶ୍ଚାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ । ନ ଚାହଂ ତୈରପହତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ମରଣଵର୍ଜିତୈଃ ।। ୬.

ତୁମେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲା, ବହୁ ଦାନ ଦେଲା; କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମରଣ ନଥିବାରୁ, ସେମାନେ ମୋତେ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

ଇଦାନୀଂ ଯତ୍ ତ୍ଵଯା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷପାରକମ୍ । ପଠିତଂ ତତ୍ପ୍ରଭାଵେନ ଵିହାଯାଙ୍ଗରୁହାଣ୍ଯହମ୍ । ଏକୀଭୂତଃ ପୁନର୍ଜାତୋ ଵ୍ଯାଧରୂପୋ ନୃପୋତ୍ତମ ।। ୬.

ଏବେ, ତୁମେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ପଢିଥିବାର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଚୁଲିଗୁଡିକୁ ଛାଡି ଏକତା ହେଇ, ପୁନଃ ଶିକାରୀ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲି, ରାଜା ।

ଅହଂ ଭଗଵତଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାକ୍ପାପମୂର୍ତ୍ତିନା । ମୁକ୍ତୋଽସ୍ମି ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିର୍ମେ ଵର୍ତ୍ତତେ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଵିଭୋ ।। ୬.

ମୁଁ ଭଗବାନଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି, ପୂର୍ବରୁ ପାପ ରୂପରେ ଥିଲି, ଏବେ ମୁକ୍ତ ହେଲି; ଧର୍ମରେ ଲଗା ମନ ଏବେ ମୋତେ ଅଛି, ପ୍ରଭୁ ।

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ରାଜା ପରଂ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ । ଵରେଣ ଛନ୍ଦଯାମାସ ତଂ ଵ୍ଯାଧଂ ରାଜସତ୍ତମଃ ।। ୬.

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଶିକାରୀକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ରାଜା ।

ରାଜୋଵାଚ । ସ୍ମାରିତୋଽସ୍ମି ଯଥା ଵ୍ଯାଧ ତ୍ଵଯା ଜନ୍ମାନ୍ତରଂ ଗତମ୍ । ତଥା ତ୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ।। ୬.

ରାଜା କହିଲେ: 'ଶିକାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ମନେ ପକାଇଲା, ତେଣୁ ମୋ ଦୟାରେ ତୁମେ ଧର୍ମଶିକାରୀ ହେବା ।'

ଯଶ୍ଚୈତତ୍ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷପାରଗଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ ପରମ୍ । ତସ୍ଯ ପୁଷ୍କରଯାତ୍ରାଯାଂ ଵିଧିସ୍ନାନଫଲଂ ଭଵେତ୍ ।। ୬.

ଯେଉଁଠି ଏହି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବ, ସେ ପୁଷ୍କର ଯାତ୍ରାରେ ବିଧି ମାନେ ସ୍ନାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇବ ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ । ପରେଣ ତେଜସା ଯୋଗମଵାପାଶେଷଧାରିଣି ।। ୬.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ରାଜା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଧାରଣକାରୀ ସହିତ ଯୋଗ ଲାଗିଲେ ।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ରୈଭ୍ଯୋଽସୌ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସିଦ୍ଧଂ ଵସୁଂ ତଦା । ସ୍ଵଯଂ କିମକରୋଦ୍ ଦେଵ ସଂଶଯୋ ମେ ମହାନଯମ୍ ।। ୭.

ଧରା ଜଣାଇଲେ: ମୁନିମାନଙ୍କର ସିଂହ, ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ଧନ ମିଳିଗଲା ବୋଲି ଶୁଣିବା ପରେ ସେ ମୁନି ନିଜେ କଣ କଲେ? ଏହି ମୋର ଏକ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ସ ରୈଭ୍ଯୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସିଦ୍ଧଂ ଵସୁଂ ତଦା । ଆଜଗାମ ଗଯାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ତପୋଧନଃ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ପିଣ୍ଡଦାନେନ ତର୍ପଯତ୍ ।। ୭.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ରୈଭ୍ୟ, ମୁନିମାନଙ୍କର ସିଂହ, ଧନ ମିଳିଗଲା ବୋଲି ଶୁଣିବା ପରେ, ପବିତ୍ର ଗୟାକୁ, ପିତୃତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।

ତତୋ ଵୈ ସୁହମତ୍ତୀଵ୍ରଂ ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍ । ଚରତସ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ତୀଵ୍ରଂ ତପୋ ରୈଭ୍ଯସ୍ଯ ଧୀମତଃ । ଆଜଗାମ ମହାଯୋଗୀ ଵିମାନସ୍ଥୋଽତିଦୀପ୍ତିମାନ୍ ।। ୭.

ତାପରେ, ରୈଭ୍ୟ ବହୁତ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଏବଂ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ମହାଯୋଗୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ଆସିଗଲେ।

ତ୍ରସରେଣୁସମେ ଶୁଦ୍ଧେ ଵିମାନେ ସୂର୍ଯସନ୍ନିଭେ । ପରମାଣୁପ୍ରମାଣେନ ପୁରୁଷସ୍ତତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ।। ୭.

ସଫା ଏବଂ ଧୂଳି ଭଳି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲୋକ ଅଣୁ ପରି ଛୋଟ ଆକାରରେ ଦେଖାଦେଲେ।

ସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ ରୈଭ୍ଯ କିଂ କାର୍ଯଂ ତପଶ୍ଚରସି ସୁଵ୍ରତ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦିଵୋ ଭୂମିଂ ମାପଯାମାସ ଵୈ ପୁମାନ୍ ।। ୭.

ସେ କହିଲେ: 'ରୈଭ୍ୟ, ନିଶ୍ଚଳ ନୀତିବାନ, ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରି କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଛ?' ଏପରେ, ସେ ଲୋକ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ମାପିଲେ।

ତତ୍ରାପି ରଥପଞ୍ଚାଭଂ ଵିମାନଂ ସୂର୍ଯସନ୍ନିଭମ୍ । ଯୁଗପଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଭୁଵନଂ ଵ୍ଯାପ୍ନୁଵନ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ ।। ୭.

ସେଠାରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ରଥ, ପାଞ୍ଚଟି ରଥ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଏବଂ ଏକାସାଥି ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଭରି ଦେଉଥିଲା।

ତତଃ ସ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟୋ ରୈଭ୍ଯଃ ପ୍ରଣତିପୂର୍ଵକମ୍ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ମହାଯୋଗିନ୍ କୋ ଭଵାନ୍ ପ୍ରବ୍ରଵୀତୁ ମେ ।। ୭.

ତାପରେ, ରୈଭ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ଶିର ନମାଇ ଏହି ମହାଯୋଗୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'ଆପଣ କିଏ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।'

ପୁରୁଷ ଉଵାଚ । ଅହଂ ରୁଦ୍ରାଦଵରଜୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସଃ ସୁତଃ । ନାମ୍ନା ସନତ୍କୁମାରେତି ଜନଲୋକେ ଵସାମ୍ଯହମ୍ ।। ୭.

ପୁରୁଷ କହିଲେ: 'ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର। ମୋର ନାମ ସନତ୍କୁମାର, ମୁଁ ଜନଲୋକରେ ବସୁଛି।'

ଭଵତଃ ପାର୍ଶ୍ଵମାଯାତଃ ପ୍ରଣଯେନ ତପୋଧନ । ଧନ୍ଯୋଽସି ସର୍ଵଥା ଵତ୍ସ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କୁଲଵର୍ଧନଃ ।। ୭.

'ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ। ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ, ଶିଶୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଛ।'

ରୈଭ୍ଯ ଉଵାଚ । ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଯୋଗିଵର ପ୍ରସୀଦ ଦଯାଂ ମହ୍ଯଂ କୁରୁଷେ ଵିଶ୍ଵରୂପ । କିମତ୍ର କୃତ୍ଯଂ ଵଦ ଯୋଗିସିଂହ କଥଂ ହି ଧନ୍ଯୋଽହମୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ଚ ।। ୭.

ରୈଭ୍ୟ କହିଲେ: 'ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦୟାକରି ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ, ବିଶ୍ୱରୂପ। ଏଠି କଣ କରିବା ଉଚିତ? କହନ୍ତୁ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସିଂହ। ଆପଣ କହିଥିବା ଭଳି, ମୁଁ କିପରି ଧନ୍ୟ?'