ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଅଵ୍ଯକ୍ତା ଧାତଵଃ ସର୍ଵେ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଜଲାଦଯଃ । ଅଵ୍ଯକ୍ତାତ୍ ପୃଥିଵୀପଦ୍ମଂ ମେରୁସ୍ତସ୍ଯ ଚ କର୍ଣିକା ।। ୭୫.

ସମସ୍ତ ଧାତୁ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରୁ ପୃଥିବୀର ପଦ୍ମ ଜନ୍ମ ନେଲା, ମେରୁ ତାହାର କର୍ଣ୍ଣିକା ।

ଚତୁଷ୍ପତ୍ରଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ପଞ୍ଚଗୁଣଂ ମହତ୍ । ତତଃ ସର୍ଵାଃ ସମୁଦ୍ଭୂତା ଵିତତା ହି ପ୍ରଵୃତ୍ତଯଃ ।। ୭୫.

ଚାରିଟି ପାତ୍ର ଥିବା, ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଥିବା ବଡ଼ ପ୍ରକାଶିତ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ବିଭିନ୍ନ ଧାରା ପ୍ରସାରିତ ହେଲା ।

ଅନେକକଲ୍ପଜୀଵଦ୍ଭିଃ ପୁରୁଷୈଃ ପୁଣ୍ଯକାରିଭିଃ । କୃତାତ୍ମଭିର୍ମହାତ୍ମଭିଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ।। ୭୫.

ଅନେକ କଳ୍ପ ଧରି ଜୀବନ୍ତ, ପୁଣ୍ୟ କାମ କରୁଥିବା, ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଥିବା ଏବଂ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ ।

ମହାଯୋଗୀ ମହାଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଧ୍ଯେଯୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ସର୍ଵଲୋକଗତୋଽନନ୍ତୋ ଵ୍ଯାପକୋ ମୂର୍ତ୍ତିରଵ୍ଯଯଃ ।। ୭୫.

ମହାଯୋଗୀ, ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ କରାଯିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅନନ୍ତ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ।

ନ ତସ୍ଯ ପ୍ରାକୃତା ମୂର୍ତିର୍ମାଂସମେଦୋଽସ୍ଥିସଂଭଵା । ଯୋଗିତ୍ଵାଚ୍ଚେଶ୍ଵରତ୍ଵାଚ୍ଚ ସତ୍ତ୍ଵରୂପଧରୋ ଵିଭୁଃ ।। ୭୫.

ତାଙ୍କର ଦେହ ପ୍ରାକୃତିକ ନୁହେଁ, ମାଂସ, ଚର୍ବି କିମ୍ବା ହାଡ଼ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ । ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଓ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ସେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତାର ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।

ତନ୍ନିମିତ୍ତଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଲୋକେ ପଦ୍ମଂ ସନାତନମ୍ । କଲ୍ପଶେଷସ୍ଯ ତସ୍ଯାଦୌ କାଲସ୍ଯ ଗତିରୀଦୃଶୀ ।। ୭୫.

ତାଙ୍କର କାରଣରେ, ସନାତନ ପଦ୍ମ ପୃଥିବୀରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । କଳ୍ପର ଶେଷ ଆରମ୍ଭରେ, ସମୟର ଗତି ଏପରି ହୁଏ ।

ତସ୍ମିନ୍ ପଦ୍ମେ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଦେଵଦେଵଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ । ପ୍ରଜାପତିପତିର୍ଦେଵ ଈଶାନୋ ଜଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭୫.

ସେହି ପଦ୍ମ ଉପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଚାରିମୁହାଁ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ଦେବ ଈଶାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।

ତସ୍ଯ ବୀଜନିସର୍ଗଂ ହି ପୁଷ୍କରସ୍ଯ ଯଥାର୍ଥଵତ୍ । କୃତ୍ସ୍ନଂ ପ୍ରଜାନିସର୍ଗେଣ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ ଵର୍ଣ୍ଯତେ ।। ୭୫.

ସେଇ ପଦ୍ମର ବୀଜ ଉତ୍ପତ୍ତି କେମିତି ହେଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସହିତ, ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ତଦମ୍ବୁ ଵୈଷ୍ଣଵଃ କାଯୋ ଯତୋ ରତ୍ନଵିଭୂଷିତଃ । ପଦ୍ମାକାରା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ପୃଥିଵୀ ସଵନଦ୍ରୁମା ।। ୭୫.

ସେଇ ଜଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହ ହେଲା, ଯାହା ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ସେଠାରୁ ପଦ୍ମର ଆକୃତିର ଭୂମି, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବୃକ୍ଷରେ ଢାକିଯାଇଥିବା, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତତ୍ ତସ୍ଯ ଲୋକପଦ୍ମସ୍ଯ ଵିସ୍ତରଂ ସିଦ୍ଧଭାଷିତମ୍ । ଵର୍ଣ୍ଯମାନଂ ଵିଭାଗେନ କ୍ରମଶଃ ଶ୍ରୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ ।। ୭୫.

ଏବେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୁଁ ସେଇ ଲୋକପଦ୍ମର ବିସ୍ତାର କ୍ରମକ୍ରମେ ଏବଂ ବିଭାଗରେ, ସିଦ୍ଧମାନେ କହିଥିବା ପ୍ରକାର, ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି, ଶୁଣନ୍ତୁ।

ମହାଵର୍ଷାଣି ଖ୍ଯାତାନି ଚତ୍ଵାର୍ଯତ୍ର ଚ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ତତ୍ର ପର୍ଵତସଂସ୍ଥାନୋ ମେରୁର୍ନାମ ମହାବଲଃ ।। ୭୫.

ସେଠାରେ ଚାରିଟି ବଡ଼ ବିଭାଗ ଅଛି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମେରୁ ପର୍ବତ ଅବସ୍ଥିତ।

ନାନାଵର୍ଣଃ ସ ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ପୂର୍ଵତଃ ଶ୍ଵେତ ଉଚ୍ଯତେ । ପୀତଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣଂ ତସ୍ଯ ଭୃଙ୍ଗଵର୍ଣଂ ତୁ ପଶ୍ଚିମମ୍ ।। ୭୫.

ମେରୁ ପର୍ବତର ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର। ପୂର୍ବକୁ ଏହା ଧଳା, ଦକ୍ଷିଣକୁ ହଳଦିଆ, ପଶ୍ଚିମକୁ ମଧୁମକ୍ଷିକା ରଙ୍ଗର।

ଉତ୍ତରଂ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ ତୁ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ମହାତ୍ମନଃ । ମେରୁସ୍ତୁ ଶୋଭତେ ଶୁକ୍ଲୋ ରାଜଵଂଶେ ତୁ ଧିଷ୍ଠିତଃ ।। ୭୫.

ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ ଲାଲ ରଙ୍ଗର। ମେରୁ ପର୍ବତ ଧଳା ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରାଜବଂଶରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶୋ ଵିଧୂମ ଇଵ ପାଵକଃ । ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ତ୍ରାଣି ଚତୁରାଶୀତିରୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ ।। ୭୫.

ଏହା ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ, ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ଚଉଉଁଠି ହଜାର ଯୋଜନା।

ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ଷୋଡଶାଧସ୍ତାଦ୍ଵିସ୍ତୃତଃ ଷୋଡଶୈଵ ତୁ । ଶରାଵସଂସ୍ଥିତତ୍ଵାଚ୍ଚ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଵିସ୍ତୃତଃ ।। ୭୫.

ଏହା ମାଟି ତଳେ ଷୋଳ ଯୋଜନା ଯାଏଁ ଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ଷୋଳ ଯୋଜନା। ଶିରା ଭାଗ ଥାଳି ଆକୃତିର ଏବଂ ଏଠାରେ ବିସ୍ତାର ଏକତିସ ଯୋଜନା।

ଵିସ୍ତାରସ୍ତ୍ରିଗୁଣଶ୍ଚାସ୍ଯ ପରିଣାହଃ ସମନ୍ତତଃ । ମଣ୍ଡଲେନ ପ୍ରମାଣେନ ଵ୍ଯସ୍ଯମାନଂ ତଦିଷ୍ଯତେ ।। ୭୫.

ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତିନିଗୁଣା ପରିଘା ଅଟେ। ଏହାର ମାପ ଗୋଲାକାର ଭାବେ ଧରାଯାଏ।

ନଵତିଶ୍ଚ ସହସ୍ତ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ସମନ୍ତତଃ । ତତଃ ଷଟ୍କାଧିକାନାଂ ଚ ଵ୍ଯସ୍ଯମାନଂ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍ । ଚତୁରସ୍ତ୍ରେଣ ମାନେନ ପରିଣାହଃ ସମନ୍ତତଃ ।। ୭୫.

ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଘା ନବେ ହଜାର ଯୋଜନା, ଚତୁରସ୍ର ମାପରେ ନବେ ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନା ଚାରିପାଖରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ସ ପର୍ଵତୋ ମହାଦିଵ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୌଷଧିସମନ୍ଵିତଃ । ସଵନୈରାଵୃତଃ ସର୍ଵୋ ଜାତରୂପମଯୈଃ ଶୁଭୈଃ ।। ୭୫.

ସେଇ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ଦେବୀୟ ଔଷଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ ସୁନାର ମଞ୍ଚରେ ଘେରାଯାଇଛି।

ତତ୍ର ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରାକ୍ଷସାଃ । ଶୈଲରାଜେ ପ୍ରମୋଦନ୍ତେ ତଥୈଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ।। ୭୫.

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ପର୍ବତରାଜ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

ସ ତୁ ମେରୁଃ ପରିଵୃତୋ ଭଵନୈର୍ଭୂତଭାଵନୈଃ । ଚତ୍ଵାରୋ ଯସ୍ଯ ଦେଶାସ୍ତୁ ନାନାପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ଧିଷ୍ଠିତାଃ ।। ୭୫.

ସେଇ ମେରୁ ପର୍ବତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଘରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାରିଟି ଦେଶ ଅବସ୍ଥିତ।

ଭଦ୍ରାଶ୍ଵୋ ଭାରତଶ୍ଚୈଵ କେତୁମାଲଶ୍ଚ ପଶ୍ଚିମେ । ଉତ୍ତରେ କୁରଵଶ୍ଚୈଵ କୃତପୁଣ୍ଯପ୍ରତିଶ୍ରଯାଃ ।। ୭୫.

ପୂର୍ବକୁ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଓ ଭାରତ, ପଶ୍ଚିମକୁ କେତୁମାଳ, ଉତ୍ତରକୁ କୁରୁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବାମାନେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

କର୍ଣିକା ତସ୍ଯ ପଦ୍ମସ୍ଯ ସମନ୍ତାତ୍ ପରିମଣ୍ଡଲା । ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ତ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ ।। ୭୫.

ସେଇ ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଏହାର ଆକାର ହଜାର ହଜାର ଯୋଜନା।

ତସ୍ଯ କେସରଜାଲାନି ନଵଷଟ୍ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ । ଚତୁରଶୀତିରୁତ୍ସେଧୋ ଵିଵରାନ୍ତରଗୋଚରାଃ ।। ୭୫.

ଏହାର କେଶର ଜାଲା ନଅ ଓ ଛଅ ଥାଏ, ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ଚଉଉଁଠି ଯୋଜନା, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ।

ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚାପି ସହସ୍ତ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ତସ୍ଯ କେସରଜାଲାନି ଵିକୀର୍ଣାନି ସମନ୍ତତଃ ।। ୭୫.

ଏହାର କେଶର ଜାଲା ତିରିଶି ହଜାର ଯୋଜନା ଆକାରର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକିର୍ଣ୍ଣ।

ଶତସାହସ୍ତ୍ରମାଯାମମଶୀତିଃ ପୃଥୁଲାନି ଚ । ଚତ୍ଵାରି ତତ୍ର ପର୍ଣାନି ଯୋଜନାନାଂ ଚତୁର୍ଦଶ ।। ୭୫.

ଏହାର ଲମ୍ବ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା, ପ୍ରସ୍ଥ ଅସୀ ଯୋଜନା। ସେଠାରେ ଚାରିଟି ପତ୍ର ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଚୌଦ ଯୋଜନା ଆକାରର।

ତତ୍ର ଯା ସା ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ କର୍ଣିକେତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତା । ତାଂ ଵର୍ଣ୍ଯମାନାମେକାଗ୍ର୍ଯାତ୍ ସମାସେନ ନିବୋଧତ । ମଣିପର୍ଣଶତୈଶ୍ଚିତ୍ରାଂ ନାନାଵର୍ଣପ୍ରଭାସିତାମ୍ ।। ୭୫.

ସେଠାରେ ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ 'କର୍ଣ୍ଣିକା' ବୋଲି କହିଥିଲି, ଏବେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଏହି କର୍ଣ୍ଣିକା ଶତଶଃ ମାଣିକ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।

ଅନେକପର୍ଣନିଚଯଂ ସୌଵର୍ଣମରୁଣପ୍ରଭମ୍ । କାନ୍ତଂ ସହସ୍ତ୍ରପର୍ଵାଣଂ ସହସ୍ତ୍ରୋଦରକନ୍ଦରମ୍ । ସହସ୍ତ୍ରଶତପତ୍ରଂ ଚ ଵୃତ୍ତମେକଂ ନଗୋତ୍ତମମ୍ ।। ୭୫.

ଏହି କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ଅନେକ ପାତ୍ର ଗୁଛ ରହିଛି, ସୁନା ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ, ଶୂଭ୍ର ଓ ଶହସ୍ର ଖଣ୍ଡ ଥିବା, ଶହସ୍ର ଗୁହା ଓ ଶହସ୍ର ଶତ ପାତ୍ର ଥିବା ଏକ ଗୋଳ ଉଚ୍ଚତମ ପାହାଡ଼।

ମଣିରତ୍ନାର୍ପିତଶ୍ଵଭ୍ରୈର୍ମଣିଭିଶ୍ଚିତ୍ରଵେଦିକମ୍ । ସୁଵର୍ଣମଣିଚିତ୍ରାଙ୍ଗୈର୍ମଣିଚର୍ଚିତତୋରଣୈଃ ।। ୭୫.

ଏହାର ଗହ୍ୱର ମାଣିକ୍ୟ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଛି, ମଞ୍ଚଗୁଡ଼ିକ ମାଣିକ୍ୟରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ସୁନା ଓ ମାଣିକ୍ୟର ଆଭାରେ ଶୋଭିତ, ତଥା ତୋରଣଗୁଡ଼ିକ ମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ।

ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମସଭା ରମ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଜନସଂକୁଲା । ନାମ୍ନା ମନୋଵ୍ରତୀ ନାମ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା ।। ୭୫.

ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରମ୍ୟ ସଭା ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଋଷିମାନେ ଭିଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହି ସଭାକୁ 'ମନୋବ୍ରତୀ' ବୋଲି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।