ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଂ ମହାମୂର୍ତିଂ ଵିଦ୍ଯାମୂର୍ତିଂ ତ୍ରିମୂର୍ତିକମ୍ । କଵଚଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ନମସ୍ଯେ ଵାରିଜେକ୍ଷଣମ୍ ।। ୬.

ବିଶ୍ୱରୂପ, ମହାରୂପ, ଜ୍ଞାନରୂପ, ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ପଦ୍ମନୟନଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ସହସ୍ତ୍ରଶୀର୍ଷିଣଂ ଦେଵଂ ସହସ୍ତ୍ରାକ୍ଷଂ ମହାଭୁଜମ୍ । ଜଗତ୍ସଂଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ନମସ୍ଯେ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୬.

ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡିଆ, ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ଥିବା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଦେଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜିଷ୍ଣୁଂ ସନାତନମ୍ । ନୀଲମେଘପ୍ରତୀକାଶଂ ନମସ୍ଯେ ଚକ୍ରପାଣିନମ୍ ।। ୬.

ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ବିଜୟୀ ବିଷ୍ଣୁ, ନୀଳ ମେଘ ପରି ଦେହ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଶୁଦ୍ଧଂ ସର୍ଵଗତଂ ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ସନାତନମ୍ । ଭାଵାଭାଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ମସ୍ଯେ ସର୍ଵଗଂ ହରିମ୍ ।। ୬.

ଶୁଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି, ନିତ୍ୟ, ଆକାଶ ରୂପୀ, ପୁରାତନ, ଭାବ ଓ ଅଭାବରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ନାନ୍ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ତ୍ଵଯାଽଚ୍ଯୁତ । ତ୍ଵନ୍ମଯଂ ଚ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ସର୍ଵମେତଚ୍ଚରାଚରମ୍ ।। ୬.

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣ ବିନା ମୁଁ କିଛି ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଆପଣରେ ବ୍ୟାପିତ ଦେଖୁଛି।

ଏଵଂ ତୁ ଵଦତସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷଃ କିଲ । ନିର୍ଗତ୍ଯ ଦେହାନ୍ନୀଲାଭୋ ଘନଚଣ୍ଡୋ ଭଯଂକରଃ ।। ୬.

ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବାହାରିଲେ — ନୀଳ ମେଘ ପରି ଗଭୀର, ଭୟଙ୍କର ଓ ତୀବ୍ର।

ରକ୍ତାକ୍ଷୋ ହ୍ରସ୍ଵକାଯସ୍ତୁ ଦଗ୍ଧସ୍ଥୂଣାସମପ୍ରଭଃ । ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା କିଂ କରୋମି ନରାଧିପ ।। ୬.

ଲାଲ ଆଖି, ଛୋଟ ଦେହ, ଜଳିଥିବା ଥମ୍ଭ ପରି ଚମକ, ହାତ ଜୋଡି ରହି, ସେ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ମୁଁ କଣ କରିବି?'

ରାଜୋଵାଚ । କୋଽସି କିଂ କାର୍ଯମିହ ତେ କସ୍ମାଦାଗତଵାନସି । ଏତନ୍ମେ କଥଯ ଵ୍ଯାଧ ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍ ।। ୬.

ରାଜା କହିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ? ଏଠାରେ କଣ କାମରେ ଆସିଛ? କାହିଁକି ଆସିଛ? ଏହା ମୋତେ କହ, ହେ ଶିକାରୀ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେ।'

ଵ୍ଯାଧ ଉଵାଚ । ପୂର୍ଵଂ କଲିଯୁଗେ ରାଜନ୍ ରାଜା ତ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାପଥେ । ପୂର୍ଣଧର୍ମୋଦ୍ଭଵଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଜନସ୍ଥାନେ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୬.

ଶିକାରୀ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ପୂର୍ବରୁ କଳିଯୁଗରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶରେ ତୁମେ ଏକ ରାଜା ଥିଲା, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଜନସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲା।'

ସ କଦାଚିଦ୍ ଭଵାନ୍ ଵୀର ତୁରଗୈଃ ପରିଵାରିତଃ । ଅରଣ୍ଯମାଗତୋ ହନ୍ତୁଂ ଶ୍ଵାପଦାନି ଵିଶେଷତଃ ।। ୬.

ଏକ ସମୟ, ହେ ବୀର, ଘୋଡାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲା, ବିଶେଷ କରି ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେ ଶିକାର କରିବାକୁ।

ତତ୍ର ତ୍ଵଯାଽନ୍ଯକାମେନ ମୃଗଵେଷଧରୋ ମୁନିଃ । ଦଣ୍ଡଯୁଗ୍ମେନ ଦୂରେ ତୁ ପାତିତୋ ଧରଣୀତଲେ ।। ୬.

ସେଠାରେ, ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଳିତ ହୋଇ, ମୃଗ ଭେଷରେ ଥିବା ଏକ ମୁନିକୁ ଦୂରରୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଭୂମିରେ ଫେଲାଇଲା।

ସଦ୍ଯୋ ମୃତଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜନ୍ ମୁଦା ଯୁତଃ । ହରିଣୋଽଯଂ ହତ ଇତି ଯାଵତ୍ ପଶ୍ଯସି ପାର୍ଥିଵ । ତାଵନ୍ମୃଗଵପୁର୍ଵିପ୍ରୋ ମୃତଃ ପ୍ରସ୍ତ୍ରଵଣେ ଗିରୌ ।। ୬.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ମରିବା ସହିତ, ରାଜା ତୁମେ ଖୁସି ହେଲା, ଚିନ୍ତା କଲା — 'ହରି ଏହି ମୃଗକୁ ମାରିଛନ୍ତି' ବୋଲି, ଏବଂ ମୃଗ ଭାବରେ ଦେଖିଲା ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଂ ମହାରାଜ କ୍ଷୁଭିତେନ୍ଦ୍ରିଯମାନସଃ । ଗୃହଂ ଗତସ୍ତତୋଽନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ କଥିତଂ ତ୍ଵଯା ।। ୬.

ସେଠାରେ ତୁମେ ଦେଖିଲା ପରେ, ମହାରାଜା, ତୁମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା; ତୁମେ ଘରକୁ ଫେରିଲା ଏବଂ ଏହି କଥା ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ କହିଲା ।

ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ତ୍ଵଯା ରାତ୍ରୌ ନରେଶ୍ଵର । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଭଯାଦ୍ଭୀତଚିତେନୈତଦ୍ ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ । କୃତ୍ଯଂ କରୋମି ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମୁଚ୍ଯତେ ଯେନ ପାତକାତ୍ ।। ୬.

କିଛି ଦିନ ପରେ, ରାଜା, ରାତିରେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟରେ ଭିତିତ ଚିନ୍ତା କଲା — 'ମୁଁ କଣ କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ମୋର ପାପ ଦୂର ହେବି?'

ତତସ୍ତ୍ଵଯା ମହାରାଜ ସକୃନ୍ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁଦ୍ଧା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନୁପୋଷିତା ।। ୬.

ତାପରେ, ମହାରାଜା, ଏକଥର ତୁମେ ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ରଖିଲା ।

ନାରାଯଣୋ ମେ ସୁପ୍ରୀତ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତ୍ଵା ଶୁଭେଽହନି । ଗୌର୍ଦତ୍ତା ଵିଧିନା ସଦ୍ଯୋ ମୃତୋଽସ୍ଯୁଦରଶୂଲତଃ ।। ୬.

ଶୁଭ ଦିନରେ, 'ନାରାୟଣ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ' ବୋଲି କହି, ତୁମେ ବିଧିମାନେ ଗାଁ ଦାନ କଲା; ଯିଏ ମରିଥିଲେ, ସେ ସତ୍ୱର ଉଦରବେଦନାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ।

ଅଭୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦଶୀଧର୍ମେ ଯତ୍ ତତ୍ରାପି ଚ କାରଣମ୍ । କଥଯାମି ଭଵତ୍ପତ୍ନୀ ନାମ୍ନା ନାରାଯଣୀ ଶୁଭା ।। ୬.

ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହେଇନଥିବାର କାରଣ, ମୁଁ କହିବି — ତୁମର ନାରାୟଣୀ ନାମର ସୁଭିତ୍ତା ପତ୍ନୀ ଏହାର କାରଣ ।

ସା କଣ୍ଠଗେନ ପ୍ରାଣେନ ଵ୍ଯାହୃତା ତେନ ତେ ଗତିଃ । କଲ୍ପମେକଂ ମହାରାଜ ଜାତା ଵିଷ୍ଣୁପୁରେ ତଵ ।। ୬.

ସେ ଗଳା ଧରି ଶ୍ୱାସ ନେଇ କିଛି କହିଥିଲେ, ଏହି ଦ୍ୱାରା, ମହାରାଜା, ଏକ କଳ୍ପ ଯାଏଁ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁପୁରରେ ଜନ୍ମ ନେଲା ।

ଅହଂ ଚ ତଵ ଦେହସ୍ଥଃ ସର୍ଵଂ ଜାନାମି ଚାକ୍ଷଯମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଗ୍ରହୋ ମହାଘୋରଃ ପୀଡଯାମୀତି ମେ ମତିଃ ।। ୬.

ମୁଁ ତୁମର ଦେହରେ ବସିଥିଲି, ସବୁ କଥା ଅନ୍ତ ନାହିଁ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟଙ୍କର ପୀଡା ମୋତେ ଭୋଗାଇଥିଲା — ଏହି ଭାବ ମୋ ମନରେ ଥିଲା ।

ତାଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତୁ ପୁରୁଷୈଃ କିଙ୍କରୈର୍ମୁସଲୈରହମ୍ । ପ୍ରହତଃ ସଂକ୍ଷଯଂ ଯାତସ୍ତତସ୍ତେ ରୋମକୂପତଃ । ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥସ୍ଯାପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥିତୋଽହଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା ।। ୬.

ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକମାନେ ମୋତେ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ମାରି ନଷ୍ଟ କଲେ; ତୁମର ରୋମକୁପରୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମର ତେଜରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲି ।

ତତୋଽହଃକଲ୍ପନିର୍ଵୃତ୍ତେ ରାତ୍ରିକଲ୍ପେ ଚ ସତ୍ତମ । ଇଦାନୀମାଦିସୃଷ୍ଟୌ ତୁ କୃତେ ନୃପତିସତ୍ତମ ।। ୬.

ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନ ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ରାତି ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏବେ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ରାଜା, ଏହିପରି ଘଟିଛି ।

ସଂଭୂତସ୍ତ୍ଵଂ ମହାରାଜ ରାଜ୍ଞଃ ସୁମନସୋ ଗୃହେ । କାଶ୍ମୀରଦେଶାଧିପତେରହଂ ଚାଙ୍ଗରୁହୈସ୍ତଵ ।। ୬.

ମହାରାଜା, ତୁମେ ସୁମନସ ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲା; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଚୁଲିରୁ କାଶ୍ମୀର ଦେଶର ଅଧିପତି ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲି ।

ଯଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯାନେକୈର୍ବହୁଭିଶ୍ଚାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ । ନ ଚାହଂ ତୈରପହତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ମରଣଵର୍ଜିତୈଃ ।। ୬.

ତୁମେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲା, ବହୁ ଦାନ ଦେଲା; କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମରଣ ନଥିବାରୁ, ସେମାନେ ମୋତେ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

ଇଦାନୀଂ ଯତ୍ ତ୍ଵଯା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷପାରକମ୍ । ପଠିତଂ ତତ୍ପ୍ରଭାଵେନ ଵିହାଯାଙ୍ଗରୁହାଣ୍ଯହମ୍ । ଏକୀଭୂତଃ ପୁନର୍ଜାତୋ ଵ୍ଯାଧରୂପୋ ନୃପୋତ୍ତମ ।। ୬.

ଏବେ, ତୁମେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ପଢିଥିବାର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଚୁଲିଗୁଡିକୁ ଛାଡି ଏକତା ହେଇ, ପୁନଃ ଶିକାରୀ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲି, ରାଜା ।

ଅହଂ ଭଗଵତଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାକ୍ପାପମୂର୍ତ୍ତିନା । ମୁକ୍ତୋଽସ୍ମି ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିର୍ମେ ଵର୍ତ୍ତତେ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଵିଭୋ ।। ୬.

ମୁଁ ଭଗବାନଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି, ପୂର୍ବରୁ ପାପ ରୂପରେ ଥିଲି, ଏବେ ମୁକ୍ତ ହେଲି; ଧର୍ମରେ ଲଗା ମନ ଏବେ ମୋତେ ଅଛି, ପ୍ରଭୁ ।

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ରାଜା ପରଂ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ । ଵରେଣ ଛନ୍ଦଯାମାସ ତଂ ଵ୍ଯାଧଂ ରାଜସତ୍ତମଃ ।। ୬.

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଶିକାରୀକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ରାଜା ।

ରାଜୋଵାଚ । ସ୍ମାରିତୋଽସ୍ମି ଯଥା ଵ୍ଯାଧ ତ୍ଵଯା ଜନ୍ମାନ୍ତରଂ ଗତମ୍ । ତଥା ତ୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ।। ୬.

ରାଜା କହିଲେ: 'ଶିକାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ମନେ ପକାଇଲା, ତେଣୁ ମୋ ଦୟାରେ ତୁମେ ଧର୍ମଶିକାରୀ ହେବା ।'

ଯଶ୍ଚୈତତ୍ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷପାରଗଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ ପରମ୍ । ତସ୍ଯ ପୁଷ୍କରଯାତ୍ରାଯାଂ ଵିଧିସ୍ନାନଫଲଂ ଭଵେତ୍ ।। ୬.

ଯେଉଁଠି ଏହି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବ, ସେ ପୁଷ୍କର ଯାତ୍ରାରେ ବିଧି ମାନେ ସ୍ନାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇବ ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ । ପରେଣ ତେଜସା ଯୋଗମଵାପାଶେଷଧାରିଣି ।। ୬.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ରାଜା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଧାରଣକାରୀ ସହିତ ଯୋଗ ଲାଗିଲେ ।