ଊଚୁର୍ମାଂ ତେ ଚ ମୁନଯୋ ଭଵିତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । କଲୌ ତ୍ଵଦ୍ରୂପିଣଃ ସର୍ଵେ ଜଟାମୁକୁଟଧାରିଣଃ । ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ପ୍ରେତଵେଷାଶ୍ଚ ମିଥ୍ଯାଲିଙ୍ଗଧରାଃ ପ୍ରଭୋ ।। ୭୧.
ସେଇ ମୁନିମାନେ ମୋତେ କହିଲେ: 'କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମ ଆକୃତିରେ, ଜଟା ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଇଚ୍ଛାମତେ ପିତୃବେଶ ଧାରଣ କରିବେ, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧିବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।'
ତେଷାମନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ କିଂଚିଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ । ଯେନାସ୍ମଦ୍ଵଂଶଜାଃ ସର୍ଵେ ଵର୍ତେଯୁଃ କଲିପୀଡିତାଃ ।। ୭୧.
'ସେମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ କିଛି ଶାସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କଳିରେ ପୀଡ଼ିତ ଆମ ସମସ୍ତ ବଂଶଜମାନେ ସଠିକ୍ ପଥରେ ଚାଲିପାରିବେ।'
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଥିତସ୍ତୈସ୍ତୁ ପୁରାଽହଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ଵେଦକ୍ରିଯାସମାଯୁକ୍ତାଂ କୃତଵାନସ୍ମି ସଂହିତାମ୍ ।। ୭୧.
ସେମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପୁରୁଣାକାଳରେ ମୁଁ ବେଦ କ୍ରିୟାଯୁକ୍ତ ଏକ ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲି।
ନିଃଶ୍ଵାସାଖ୍ଯାଂ ତତସ୍ତସ୍ଯାଂ ଲୀନା ବାଭ୍ରଵ୍ଯଶାଣ୍ଡିଲାଃ । ଅଲ୍ପାପରାଧାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଗତା ବୈଡାଲିକା ଭଵନ୍ ।। ୭୧.
'ନିଃଶ୍ୱାସ' ନାମକ ସଂହିତାରେ ବାଭ୍ରବ ଓ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ବଂଶ ଏହାରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ; ଅତି ସାଧାରଣ ଅପରାଧରେ ବୈଡାଳ ବଂଶ କେବଳ ଶୁଣି ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ମଯୈଵ ମୋହିତାସ୍ତେ ହି ଭଵିଷ୍ଯଂ ଜାନତା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଲୌଲ୍ଯାର୍ଥିନସ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି କରିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ନରାଃ ।। ୭୧.
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଥିଲି, ହେ ଦ୍ୱିଜ, କାହିଁକିନା ଆଗକୁ କଣ ହେବ ମୁଁ ଜାଣୁଥିଲି; କଳିଯୁଗରେ ଲୋକେ ଲାଭ ପାଇଁ ନିଜେ ନିଜେ ନୂତନ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବେ।
ନିଃଶ୍ଵାସସଂହିତାଯାଂ ହି ଲକ୍ଷମାତ୍ରଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ସୈଵ ପାଶୁପତୀ ଦୀକ୍ଷା ଯୋଗଃ ପାଶୁପତସ୍ତ୍ଵିହ ।। ୭୧.
'ନିଃଶ୍ୱାସ ସଂହିତା'ର ମାପ ହେଉଛି ଏକ ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକ; ଏହିଏ ପାଶୁପତ ଦୀକ୍ଷା ଓ ଏଠାରେ ପାଶୁପତ ଯୋଗ।
ଏତସ୍ମାଦ୍ ଵେଦମାର୍ଗାଦ୍ଧି ଯଦନ୍ଯଦିହ ଜାଯତେ । ତତ୍ କ୍ଷୁଦ୍ରକର୍ମ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ରୌଦ୍ରଂ ଶୌଚଵିଵର୍ଜିତମ୍ ।। ୭୧.
ଏହି ବେଦମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଯେଉଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା କ୍ଷୁଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ, କ୍ରୂର ଓ ପବିତ୍ରତା ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣିବା।
ଯେ ରୁଦ୍ରମୁପଜୀଵନ୍ତି କଲୌ ଵୈଡାଲିକା ନରାଃ । ଲୌଲ୍ଯାର୍ଥିନଃ ସ୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି କରିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ନରାଃ । ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମରୁଦ୍ରାସ୍ତେ ଜ୍ଞେଯା ନାହଂ ତେଷୁ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୭୧.
କଳିଯୁଗରେ ଯେଉଁ ବୈଡାଳ ଲୋକେ ରୁଦ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ଲାଭ ଲାଗି ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ 'ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମ ରୁଦ୍ର' ବୋଲି ଜଣାଯିବେ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ।
ଭୈରଵେଣ ସ୍ଵରୂପେଣ ଦେଵକାର୍ଯେ ଯଦା ପୁରା । ନର୍ତିତଂ ତୁ ମଯା ସୋଽଯଂ ସଂବନ୍ଧଃ କ୍ରୂରକର୍ମଣାମ୍ ।। ୭୧.
ପୁରୁଣାକାଳରେ, ଭୈରବ ରୂପେ ଦେବତାଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ମୁଁ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲି; ସେଇଠାରୁ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ ହେଲା।
କ୍ଷଯଂ ନିନୀଷତା ଦୈତ୍ଯାନଟ୍ଟହାସୋ ମଯା କୃତଃ । ଯଃ ପୁରା ତତ୍ର ଯେ ମହ୍ଯଂ ପତିତା ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦଵଃ । ଅସଂଖ୍ଯାତାସ୍ତୁ ତେ ରୌଦ୍ରା ଭଵିତାରୋ ମହୀତଲେ ।। ୭୧.
ଦାନବମାନେ ନଶ୍ୱର ହେବାକୁ ଚାହିଁ, ମୁଁ ଏକଥର ଉଚ୍ଚ ସ୍ମିତ କରିଥିଲି; ଯେଉଁ ଅନେକ କ୍ରୂର ଲୋକ ମୋ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମନିରତା ରୌଦ୍ରାଃ ସୁରାମାଂସପ୍ରିଯାଃ ସଦା । ସ୍ତ୍ରୀଲୋଲାଃ ପାପକର୍ମାଣଃ ସଂଭୂତା ଭୂତଲେଷୁ ତେ ।। ୭୧.
ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମରେ ଲଗ୍ନ, କ୍ରୂର, ସଦା ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ପ୍ରିୟ, ନାରୀ ଲୋଭୀ ଓ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ—ଏମିତି ଲୋକେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ତେଷାଂ ଗୌତମଶାପାଦ୍ଧି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ଵଯେ ଦ୍ଵିଜାଃ । ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ସଦାଚାରା ଯେ ତେ ମଚ୍ଛାସନେ ରତାଃ ।। ୭୧.
ଗୌତମଙ୍କ ଶାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ସଦାଚାରୀ ଓ ମୋ ଶିକ୍ଷାରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚୈଵାପଵର୍ଗଂ ଚ ଇତି ଵୈ ସଂଶଯାତ୍ ପୁରା । ଵୈଡାଲିକାଽଧୋ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ମମ ସଂତତିଦୂଷକାଃ ।। ୭୧.
ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରିଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପରମ୍ପରାକୁ ଦୂଷିତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଲାଇର ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ପ୍ରାଗ୍ ଗୌତମାଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧାଃ ପୁନର୍ମଦ୍ଵଚନାଦ୍ ଦ୍ଵିଜାଃ । ନରକଂ ତୁ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ।। ୭୧.
ପୂର୍ବରୁ ଗୌତମଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦହିଯାଇଥିଲେ; ଏବେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ନରକକୁ ଯିବେ—ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଏଵଂ ମଯା ବ୍ରହ୍ମସୁତାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍ । ଗୌତମୋଽପି ସ୍ଵକଂ ଗେହଂ ଜଗାମାଶୁ ପରଂତପଃ ।। ୭୧.
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଏଭଳି ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ କହିଲି, ସେମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲେ।
ଏତଦ୍ ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରା ମଯା ଧର୍ମସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ । ଏତସ୍ମାଦ୍ ଵିପରୀତୋ ଯଃ ସ ପାଷଣ୍ଡରତୋ ଭଵେତ୍ ।। ୭୧.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧର୍ମର ଲକ୍ଷଣ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଏହାଠାରୁ ବିପରୀତ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଖଣ୍ଡରେ ଲଗ୍ନ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵକର୍ତ୍ତାରଂ ଭଵଂ ରୁଦ୍ରଂ ପୁରାତନମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋଽଗସ୍ତ୍ଯଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୭୨.
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ କାମ କରୁଥିବା, ପୁରାତନ ଭବ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗସ୍ତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଭଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ତ୍ରଯମେତତ୍ ତ୍ରଯୀ ସ୍ମୃତା । ଦୀପୋଽଗ୍ନିର୍ଦୋପସଂଯୋଗୈଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵତଃ ।। ୭୨.
ଆଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଆପଣ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ତିନିଜଣ ତିନି ବେଦ ଭାବରେ ସ୍ମୃତି ହୁଏ; ଯେପରି ଦୀପ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆପଣ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିତ।
କସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଧାନୋ ଭଗଵାନ୍ କାଲେ କସ୍ମିନ୍ନଧୋକ୍ଷଜଃ । ବ୍ରହ୍ମା ଵା ଏତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ମମ ଦେଵ ତ୍ରିଲୋଚନ ।। ୭୨.
ହେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବ, କେଉଁ ସମୟରେ କେ ମୁଖ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି? କେଉଁ ସମୟରେ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟ ନାଥ ପ୍ରଧାନ? କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା? ଏହି କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ରିଭେଦମିହ ପଠ୍ଯତେ । ଵେଦସିଦ୍ଧାନ୍ତମାର୍ଗେଷୁ ତନ୍ନ ଜାନନ୍ତି ମୋହତାଃ ।। ୭୨.
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ବ୍ରହ୍ମ; ଏଠି ତିନି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ବେଦର ନିଷ୍କର୍ଷ ପଥରେ ଏହାକୁ ମୁହଁ ଦେଉନଥିବା ଲୋକମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ଵିଶପ୍ରଵେଶନେ ଧାତୁସ୍ତତ୍ର ଷ୍ଣୁ ପ୍ରତ୍ଯଯାଦନୁ । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଃ ସର୍ଵଦେଵେଷୁ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ ।। ୭୨.
‘ବିଶ’ ଧାତୁରେ ‘ଷ୍ଣୁ’ ପ୍ରତୟ ଯୋଗ ହେଲେ, ସେଠି ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିରନ୍ତନ ପରମାତ୍ମା।
ଯୋଽଯଂ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତୁ ଦଶଧା କୀର୍ତ୍ଯତେ ଚୈକଧା ଦ୍ଵିଜାଃ । ସ ଆଦିତ୍ଯୋ ମହାଭାଗ ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ ।। ୭୨.
ଏହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାରରେ ଓ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ; ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଆଦିତ୍ୟ, ଯୋଗ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସ ଦେଵକାର୍ଯାଣି ସଦା କୁରୁତେ ପରମେଶ୍ଵରଃ । ମନୁଷ୍ଯଭାଵମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସ ମାଂ ସ୍ତୌତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ । ଲୋକମାର୍ଗପ୍ରଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ ।। ୭୨.
ସେ ପରମେଶ୍ୱର ସଦା ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ସେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଲୋକର ମାର୍ଗ ସ୍ଥାପନ ଓ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ।
ଅହଂ ଚ ଵରଦସ୍ତସ୍ଯ ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ଵିଜ । ଅହଂ ଚ ତଂ ସଦା ସ୍ତୌମି ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପେ କୃତେ ଯୁଗେ ।। ୭୨.
ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବରଦାନ ଦେଉଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ କୃତ ଯୁଗରେ ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ।
ସୃଷ୍ଟିକାଲେ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ସ୍ତୌମି କାଲୋ ଭଵାମି ଚ । ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵାସୁରା ସ୍ତୌତି ମାଂ ସଦା ତୁ କୃତେ ଯୁଗେ । ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତିଂ ଚ ମାଂ ଦେଵା ଯଜନ୍ତେ ଭୋଗକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ ।। ୭୨.
ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ମୁଁ ଚତୁର୍ମୁଖୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ ଓ ସମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରେ; ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ କୃତ ଯୁଗରେ ସଦା ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଭୋଗ ଆଶା କରୁଥିବା ଦେବମାନେ ମୋ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।
ସହସ୍ତ୍ରଶୀର୍ଷକଂ ଦେଵଂ ମନସା ତୁ ମୁମୁକ୍ଷଵଃ । ଯଜନ୍ତେ ଯଂ ସ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।। ୭୨.
ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ମନରେ ହଜାରମୁଣ୍ଡିଆ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ସେହି ଦେବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ।
ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞେନ ଯେ ନିତ୍ଯଂ ଯଜନ୍ତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ତେ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତି ଵେଦୋ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ।। ୭୨.
ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି; ବେଦକୁ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନାରାଯଣଃ ଶିଵୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶଂକର ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଏତୈସ୍ତୁ ନାମଭିର୍ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନାତନମ୍ । ତଂ ଚ ଚିନ୍ତାମଯଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ ।। ୭୨.
ନାରାୟଣ, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶଙ୍କର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ—ଏହି ନାମମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରମ ଚିରନ୍ତନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତାର ଯୋଗ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପଶୂନାଂ ଶମନଂ ଯଜ୍ଞେ ହୋମକର୍ମ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ । ତଦୋମିତି ଚ ଵିଖ୍ଯାତଂ ତତ୍ରାହଂ ସଂଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୭୨.
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ, ଓ ଯେଉଁ ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ତାହା 'ଓଁ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଠି ମୁଁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।
କର୍ମଵେଦଯୁଜାଂ ଵିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହେଶ୍ଵରଃ । ଵଯଂ ତ୍ରଯୋଽପି ମନ୍ତ୍ରାଦ୍ଯା ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ।। ୭୨.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କର୍ମବେଦର ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଯୁକ୍ତ; ଆମେ ତିନିଜଣ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛୁ—ଏଠି କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।