ଵରାହପୁରାଣମ୍

ସ୍ମରନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପଠନ୍ ଵେଦଂ ଦଦଦ୍ ଦାନଂ ଯଜନ୍ ହରିମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୁଦ୍ଧ ଏଵାସ୍ତେ ଵିରୁଦ୍ଧମପି ତାରଯେତ୍ ।। ୬୮.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବେଦ ପଢି, ଦାନ ଦେଇ, ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପବିତ୍ର ରହନ୍ତି, ଏବଂ ବିପରୀତ ଲୋକମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି।

ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ ପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ତ୍ଵଯା ନୃପ । ମନ୍ଵାଦିର୍ଭିର୍ଵିସ୍ତରଶଃ କଥ୍ଯତେ ଯେନ ପାର୍ଥିଵ । ସମାସତସ୍ତେନ ମଯା କଥିତଂ ତେ ନୃପୋତ୍ତମ ।। ୬୮.

ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସବୁ କଥା ମୁଁ କୁହିଦେଲି। ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଥିରେ ସାରାଂଶ ତୁମକୁ କହିଲି।

ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ତ୍ଵଚ୍ଛରୀରେ ତୁ ଯଦ୍ ଵୃତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଚିରଜୀଵୀ ଭଵାଂସ୍ତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସତ୍ତମ ।। ୬୯.

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯାହା କିଛି ଘଟିଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଥିବା ଦ୍ୱାରା, ମୋତେ ସେ କଥା କହିବେ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ମଚ୍ଛରୀରମିଦଂ ରାଜନ୍ ବହୁକୌତୂହଲାନ୍ଵିତମ୍ । ଅନେକକଲ୍ପସଂସ୍ଥାଯି ଵେଦଵିଦ୍ଯାଵିଶୋଧିତମ୍ ।। ୬୯.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ମୋ ଏହି ଶରୀର ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହା ଅନେକ କଳ୍ପ ଧରି ଅବିଚଳିତ ରହିଛି, ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି।

ଅଟନ୍ ମହୀମହଂ ସର୍ଵାଂ ଗତଵାନସ୍ମି ପାର୍ଥିଵ । ଇଲାଵୃତଂ ମହାଵର୍ଷଂ ମେରୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ।। ୬୯.

ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଘୁରିଛି, ହେ ରାଜା, ଏବଂ ମେରୁ ପାଖରେ ଥିବା ବଡ଼ ଦେଶ ଇଲାବୃତକୁ ଯାଇଛି।

ତତ୍ର ରମ୍ଯଂ ସରୋ ଦୃଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯ ତୀରେ ମହାକୁଟୀ । ତତ୍ରୋପଵାସଶିଥିଲଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସ୍ମି ତାପସମ୍ । ଅସ୍ଥିଚର୍ମାଵଶେଷଂ ତୁ ଚୀରଵଲ୍କଲଧାରିଣମ୍ ।। ୬୯.

ସେଠାରେ ମୁଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ହ୍ରଦ ଦେଖିଲି, ତାହାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା; ସେଠାରେ ଉପବାସରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା, ଚର୍ମ ଓ ହାଡ଼ ମାତ୍ର ଥିବା, ଚୀର ଓ ବଲ୍କଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ତାପସକୁ ଦେଖିଲି।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟୃଵାଽହଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ କ ଏଷ ନୃପସତ୍ତମ । ଵିଶ୍ଵାସ୍ଯ ପ୍ରତିପତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵିଧେଯଂ ମେ ନରୋତ୍ତମ ।। ୬୯.

ସେ ତାପସଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲି: 'ଏହେ କିଏ?' ତାଙ୍କର ଭରସା ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ କଣ କରିବି, ଭାବିଲି।

ଏଵଂ ଚିତ୍ତଯତୋ ମହ୍ଯଂ ସ ମାଂ ପ୍ରାହ ମହାମୁନିଃ । ସ୍ଥୀଯତାଂ ସ୍ଥୀଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାତିଥ୍ଯଂ କରଵାଣି ତେ ।। ୬୯.

ମୁଁ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ମହାମୁନି ମୋତେ କହିଲେ, 'ରୁହ, ରୁହ! ଏଠାରେ ରୁହ, ମୁଁ ତୋତେ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି।'

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହଂ କୁଟୀଂ ତୁ ତାମ୍ । ତାଵତ୍ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଵିପ୍ରଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ତେଜସା ।। ୬୯.

ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ସେଇ କୁଟିରେ ପ୍ରବେଶ କଲି; ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ଏମିତି ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ, ଯେପରି ଜ୍ୱାଳା ଲାଗିଛି।

ଭୂମୌ ସ୍ଥିତଂ ତୁ ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୁଙ୍କାରମକରୋଦ୍ ଦ୍ଵିଜଃ । ତଦ୍ଧୁଙ୍କାରାତ୍ ତୁ ପାତାଲଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚ ହି କନ୍ଯକାଃ ।। ୬୯.

ମୋତେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେଖି, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଏକ ଭୟଙ୍କର ହୁଁ ଧ୍ୱନି କଲେ; ସେଇ ଧ୍ୱନିରେ ପାଞ୍ଚଟି କନ୍ୟା ଭୂମି ଭେଦି, ପାତାଳରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ।

ନିର୍ଯଯୁଃ କାଞ୍ଚନଂ ପୀଠମେକା ତାସାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଵୈ । ସା ମାଂ ପ୍ରାଦାତ୍ ତଦାଽନ୍ଯାଽଦାତ୍ ସଲିଲଂ କରସଂସ୍ଥିତମ୍ ।। ୬୯.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ସୁନାର ଆସନ ଆଣି, ମୋତେ ଦେଲା; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଜଳ ଧରି, ମୋତେ ଦେଲେ।

ଗୃହୀତ୍ଵାଽନ୍ଯା ତୁ ମେ ପାଦୌ କ୍ଷାଲିତୁଂ ଚୋପଚକ୍ରମେ । ଅନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଵ୍ଯଜନେ ଗୃହ୍ଯ ମତ୍ପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ ।। ୬୯.

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମୋର ପାଦ ଧରି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣେ ଦୁଇପଟେ ରହି, ହାତରେ ବେଣୁ ନେଇ ମୋତେ ପଙ୍ଖା ଝାଲିଲେ।

ତତୋ ହୁଙ୍କାରମକରୋତ୍ ପୁନରେଵ ମହାତପାଃ । ତଚ୍ଛବ୍ଦାଦନ୍ତରଂ ହୈମଦ୍ରୋଣୀଂ ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତାମ୍ । ଗୃହ୍ଯାଜଗାମ ମକରୋତ୍ପ୍ଲଵଂ ସରସି ପାର୍ଥିଵ ।। ୬୯.

ତାପରେ, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ପୁଣି ଏକ ଭୟଙ୍କର ହୁଁ ଧ୍ୱନି କଲେ; ସେଇ ଧ୍ୱନିରେ, ଏକ ବଡ଼ ସୁନାର ଡୋଳି, ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଦେଖାଦେଲା, ଏବଂ ଏକ ମକର ଝିଲିକରେ ଉଛଳିଲା, ରାଜା।

ତସ୍ଯାଂ ତୁ କନ୍ଯାଃ ଶତଶୋ ହେମକୁମ୍ଭକରାଃ ଶୁଭାଃ । ଆଯଯୁସ୍ତମଥୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ମୁନିଃ ପ୍ରାହ ମାଂ ନୃପ ।। ୬୯.

ସେ ଡୋଳିରେ ଶତଶଃ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟାମାନେ ସୁନାର କୁମ୍ଭ ନେଇ ଆସିଲେ; ଏହା ଦେଖି, ସେ ମୁନି ମୋତେ କହିଲେ, ରାଜନ।

ସ୍ନାନାର୍ଥଂ କଲ୍ପିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିଦଂ ତେ ସର୍ଵମେଵ ତୁ । ଦ୍ରୋଣୀଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚେମାଂ ତ୍ଵଂ ସ୍ନାତୁମର୍ହସି ସତ୍ତମ ।। ୬୯.

'ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୋର ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଏହି ଡୋଳିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସ୍ନାନ କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'

ତତୋଽହଂ ତସ୍ଯ ଵଚନାତ୍ ତସ୍ଯାଂ ଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ନରାଧିପ । ଵିଶାମି ତାଵତ୍ ସରସି ସା ଦ୍ରୋଣୀ ପ୍ରତ୍ଯମଜ୍ଜତ ।। ୬୯.

ତାପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କର ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜା, ମୁଁ ସେ ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଡୋଳିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ସେ ଡୋଳି ଜଳ ତଳକୁ ଡୁବିଗଲା।

ଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ଜଲେ ନିମଗ୍ନୋଽହମ୍ ଇତି ମତ୍ଵା ନରେଶ୍ଵର । ଉନ୍ମଗ୍ନୋଽହଂ ତତୋ ଲୋକମପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତତଃ ।। ୬୯.

ମୁଁ ଭାବିଲି, ମୁଁ ଡୋଳିର ଜଳରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ରାଜନ; କିନ୍ତୁ ପରେ ମୁଁ ଉପରକୁ ଆସି, ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅପୂର୍ବ ଜଗତ ଦେଖିଲି।

ସୁହର୍ମ୍ଯକକ୍ଷ୍ଯାଯତନଂ ଵିଶାଲଂ ରଥ୍ଯାପଥଂ ଶୁଦ୍ଧଜନାନୁକୀର୍ଣମ୍ । ନୀତ୍ଯୁତ୍ତମୈଃ ସେଵିତମାତ୍ମଵିଦ୍ଭି - ର୍ନୃଭିଃ ପୁରାଣୈର୍ନଯମାର୍ଗସଂସ୍ଥୈଃ ।। ୬୯.

ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକ ନଗର, ଚଉଡ଼ା ରାସ୍ତା ଓ ମାର୍ଗରେ ପବିତ୍ର ଲୋକମାନେ ଭରିଥିଲେ; ଜ୍ଞାନୀ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ପୁରାତନ ଧର୍ମପଥରେ ଅଟୁଟ ରାଜାମାନେ ସେଠି ବସୁଥିଲେ।

ସଂସାରଚର୍ଯାପରିଘାଭିରୁଗ୍ରଂ ଗମ୍ଭୀରପାତାଲତଲସ୍ଥମାଦ୍ଯମ୍ । ସିତୈର୍ନୃଭିଃ ପାଶଵରାଗ୍ରହସ୍ତୈଃ ଦ୍ଵିପାଶ୍ଵସଂଘୈର୍ଵିଵିଧୈରୁପେତମ୍ ।। ୬୯.

ସେଠି ଏକ ଭୟଙ୍କର, ସାଧାରଣ ସଂସାର ଚଳାଚଳରୁ ଦୂର, ଗଭୀର ପାତାଳ ତଳରେ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଥିଲା; ଶୁଭ୍ର ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକମାନେ ହାତରେ ପାଶ ନେଇଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଦଳର ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଚାରିପଟେ ଘେରିଥିଲେ।

ଵିଚିତ୍ରପଦ୍ମୋତ୍ପଲସଂଵୃତାନି ସରାଂସି ନାନାଵିହଗାକୁଲାନି । ଅମ୍ଭୋଜପତ୍ରସ୍ଥିତଭୃଙ୍ଗନାଦୈ- ରୁଦ୍ଗୀତଵନ୍ତୀଵ ଲଯୈରନୈକୈଃ । କୈଲାସଶ୍ରୃଙ୍ଗପ୍ରତିମାନି ତୀରେ - ଷ୍ଵନେକରତ୍ନୋତ୍ପଲସଂଚିତାନି । ଗୃହାଣି ଧନ୍ଯାଧ୍ଯୁଷିତାନି ନୀଚୈ - ରୁପାସିତାନି ଦ୍ଵିଜଦେଵଵିପ୍ରୈଃ ।। ୬୯.

ସେଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଢାକା ପୋଖରୀ ଥିଲା; ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ; ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ବସିଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଅନେକ ଧ୍ୱନିରେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା; କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଘରମାନେ ତୀରରେ ଥିଲେ, ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଧନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ବସୁଥିବା, ଦ୍ୱିଜ ଦେବ ଓ ବିପ୍ରମାନେ ପୂଜିଥିବା।

କୈଲାସଶ୍ରୃଙ୍ଗପ୍ରତିମାନି ତୀରେ - ଷ୍ଵନେକରତ୍ନୋତ୍ପଲସଂଚିତାନି । ଗୃହାଣି ଧନ୍ଯାଧ୍ଯୁଷିତାନି ନୀଚୈ - ରୁପାସିତାନି ଦ୍ଵିଜଦେଵଵିପ୍ରୈଃ ।। ୬୯.

ତୀରରେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଘରମାନେ ଥିଲେ, ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଧନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ବସୁଥିବା, ଦ୍ୱିଜ ଦେବ ଓ ବିପ୍ରମାନେ ପୂଜିଥିବା।

ପଦ୍ମାନି ଭୃଙ୍ଗାଵନତାନି ଚେଲୁ - ସ୍ତେଷାଂ ପୁନର୍ଗୁରୁଭାରାଦଜସ୍ତ୍ରମ୍ । ଜଲେଷୁ ଯେଷାଂ ସୁସ୍ଵରାସ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାତି- ର୍ଵେଦୋଦିତାନାହ ଵିଚିତ୍ରମନ୍ତ୍ରାନ୍ ।। ୬୯.

ପଦ୍ମଗୁଡିକୁ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଭାରି ଦେଇ ତଳକୁ ଝୁକାଇଦେଇଥିଲେ, ସେଠି ସେମାନେ ସଦା ଡୋଳି ଚାଲିଥିଲେ; ପୋଖରୀରେ ମଧୁର କଣ୍ଠର ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦର ଅଦ୍ଭୁତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।

ସିତାବ୍ଜମାଲାର୍ଚିତଗାତ୍ରଵନ୍ତି ଵାସୋତ୍ତରୀଯାଣି ଖଗପ୍ରଵାରୈଃ । ସରାଂସ୍ଯନେକାନି ତଥା ଦ୍ଵିଜାସ୍ତୁ ପଠନ୍ତି ଯଜ୍ଞାର୍ଥଵିଧିଂ ପୁରାଣମ୍ ।। ୬୯.

ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଉପର ଅଂଶରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ବହୁ ପକ୍ଷୀ ଦଳ ଘେରିଥିଲା; ଏମିତି ଅନେକ ପୋଖରୀରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞ ବିଧି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।

ଭ୍ରମନ୍ନହଂ ତେଷୁ ସରଃସ୍ଵପଶ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାନ୍ଯନେକାନି ସୁରାଙ୍ଗନାନାମ୍ । ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ଚ ତଥୈଵ କନ୍ଯାଃ ସ୍ନାନାଯ ତଂ ଦେଶମୁପାଗତାଶ୍ଚ ।। ୬୯.

ମୁଁ ସେଠି ପୋଖରୀମାନେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ଦେବାଙ୍ଗନା ଦଳ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଏଭଳି ଭାବେ ବିଦ୍ୟାଧର କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।

ତତଃ କଦାଚିଦ୍ ଭ୍ରମତା ନୃପୋତ୍ତମ ପ୍ରଦୃଷ୍ଟମନ୍ଯତ୍ସୁସରଃ ସୁତୋଯମ୍ । ପ୍ରାଗ୍ ଦୃଷ୍ଟମେକଂ ତୁ ତଥୈଵ ତୀରେ କୁଟୀଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଯଥା ପୁରାଽହମ୍ ।। ୬୯.

ତାପରେ, ରାଜା, ମୁଁ ଘୁରୁଥିବା ସମୟରେ, ଆଉ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପବିତ୍ର ଜଳର ପୋଖରୀ ଦେଖିଲି; ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ତାହାର ତୀରରେ ଏକ କୁଟିର ଦେଖିଲି, ଯେପରି ଆଗରୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି।

ଯାଵତ୍ କୁଟୀଂ ତାଂ ପ୍ରଵିଶାମି ରାଜନ୍ ତପସ୍ଵିନଂ ତଂ ସ୍ଥିତମେକଦେଶେ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଭିଗମ୍ଯାଭିଵଦାମି ଯାଵତ୍ ସ୍ମଯନ୍ନୁଵାଚାପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵଃ ।। ୬୯.

ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସେଇ କୁଟିରେ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଏବଂ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେ ତାପସଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସାମ୍ନା କଲି। ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଥିବା ସମୟରେ, ସେ ହସି ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ କଥା କହିଲେ।

ତାପସ ଉଵାଚ । କିଂ ମାଂ ଵିପ୍ର ନ ଜାନୀଷେ ପ୍ରାଗ୍ଦୃଷ୍ଟମପି ସତ୍ତମ । ଯେନ ତ୍ଵଂ ମୂଢଵଲ୍ଲୋକମିମମପ୍ଯନୁପଶ୍ଯସି ।। ୬୯.

ତାପସ କହିଲେ: ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୁଁ କିଏ ତାହା ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାଁ, ଯଦ୍ୟପି ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଛ? କାହିଁକି ତୁମେ ଏହି ସଂସାରକୁ ମୂଢ଼ ଭଳି ଦେଖୁଛ?

ଦୃଷ୍ଟଂ ମତ୍କମିଦଂ ଦେଵୈର୍ଭୁଵନଂ ଯନ୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ମଯା ଲୋକୋ ଦର୍ଶିତଃ ସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ।। ୬୯.

ଏହି ସଂସାର, ଯାହାକି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରେ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ସଂପଦଂ ପଶ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ମଦୀଯସ୍ଯ ମହାମୁନେ । ଦଧିକ୍ଷୀରଵହା ନଦ୍ଯସ୍ତଥା ସର୍ପିର୍ମଯାନ୍ ହ୍ରଦାନ୍ ।। ୬୯.

ହେ ମହାମୁନି, ମୋ ସଂସାରର ସମ୍ପଦ ଦେଖ; ଦହି ଓ ଦୁଧ ଭରିଥିବା ନଦୀ, ଏବଂ ଘିଅ ଭରିଥିବା ହ୍ରଦ ଅଛି।