କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ ଯୁଗାନି ତ୍ରୀଣି ନାରଦ । ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥାଂ ମାଂ ସମେଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ରଜସ୍ତମୋଽଧିକାଃ ।। ୬୬.
କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଏଇ ତିନି ଯୁଗରେ, ହେ ନାରଦ, ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ; କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ରଜସ ଓ ତମସ ଅଧିକ ହେବ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ମି ଶ୍ରୃଣୁ ନାରଦ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଯଦିଦଂ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ମେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ । ତଦ୍ଭଵାନ୍ ଵେତ୍ସ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। ୬୬.
ଏବେ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ହେ ନାରଦ, ଶୁଣ: ମୋର ଏହି ପଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜାଣିପାରିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵେଦେନ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେଣ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞେନ ଚ ଦ୍ଵିଜ । ପ୍ରାପ୍ଯୋଽହଂ ନାନ୍ଯଥା ଵତ୍ସ ଵର୍ଷକୋଟ୍ଯାଯୁତୈରପି ।। ୬୬.
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ବେଦ, ପଞ୍ଚରାତ୍ର, ଭକ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ, ଦଶ କୋଟି ବର୍ଷ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ନାରଦଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ । ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ସଦ୍ଯୋ ନାରଦୋଽପି ଯଯୌ ଦିଵମ୍ ।। ୬୬.
ଏପରି କହି ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ନାରଦଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେବାରୁ ହଟାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ନାରଦ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ସିତକୃଷ୍ଣେ ଦ୍ଵେ ଭିନ୍ନେ ଜଗତି କେଶଵାନ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୌ ବଭୂଵତୁଃ କେ ଦ୍ଵେ ସିତକୃଷ୍ଣା ଚ କା ଶୁଭା ।। ୬୭.
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ: ହେ କେଶବ, ଏହି ସଂସାରରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଜଣେ ଧଳା ଓ ଜଣେ କଳା ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ କିଏ? ଏହି ଦୁଇ ଜଣେ କିଏ, ଓ ଧଳା-କଳା ଯେଉଁ ଶୁଭା ନାରୀ, ସେ କିଏ?
କଶ୍ଚାସୌ ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯ ଏକଃ ସପ୍ତଧା ଭଵେତ୍ । କୋଽସୌ ଦ୍ଵାଦଶଧା ଵିପ୍ର ଦ୍ଵିଦେହଃ ଷଟ୍ଶିରାଃ ଶୁଭଃ ।। ୬୭.
ଏବଂ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ପୁରୁଷ କିଏ ଯିଏ ଏକ ହୋଇ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ? ଏବଂ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍, ସେଇ ଦୁଇ ଦେହ, ଛଅ ମୁଣ୍ଡ, ବାରଟି ରୂପ ଥିବା ପ୍ରଭୁ କିଏ?
ଦମ୍ପତ୍ଯଂ ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତସୂର୍ଯୋଦଯାଦନମ୍ । କସ୍ମାଦେତଜ୍ଜଗଦିଦଂ ଵିତତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ।। ୬୭.
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ପତି-ପତ୍ନୀର ସଂଯୋଗ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ଭୋଜନ କଣ? ଏହି ସଂସାର କାହିଁକି ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ସିତକୃଷ୍ଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ଯେ ତେ ତେ ଭଗିନ୍ଯୌ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ । ସତ୍ଯାସତ୍ଯେ ଦ୍ଵିଵର୍ଣା ଚ ନାରୀ ରାତ୍ରିରୁଦାହୃତା ।। ୬୭.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଧଳା ଓ କଳା ଯେଉଁ ଦୁଇ ନାରୀ, ସେମାନେ ଭଉଣୀ ଭାବେ ପରିଚିତ; ରାତିକୁ ଦୁଇ ରଙ୍ଗର ନାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ।
ଯଃ ପୁମାନ୍ ସପ୍ତଧା ଜାତ ଏକୋ ଭୂତ୍ଵା ନରେଶ୍ଵର । ସ ସମୁଦ୍ରସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସପ୍ତଧୈକୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୬୭.
ଯେ ପୁରୁଷ ଏକ ହୋଇ ସାତ ଭାଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ସେ ସମୁଦ୍ର ବୋଲି ବୁଝିବା; ସେ ଏକ ହୋଇ ସାତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।
ଯୋଽସୌ ଦ୍ଵାଦଶଧା ରାଜନ୍ ଦ୍ଵିଦେହଃ ଷଟ୍ଶିରାଃ ପ୍ରଭୁଃ । ସଂଵତ୍ସରଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ଶରୀରେ ଦ୍ଵେ ଗତୀ ସ୍ମୃତେ । ଋତଵଃ ଷଟ୍ ଚ ଵକ୍ତ୍ରାଣି ଏଷ ସଂଵତ୍ସରଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୬୭.
ଯେ ପ୍ରଭୁ ବାରଟି ଭାଗ, ଦୁଇ ଦେହ ଓ ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ସେ ବର୍ଷ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ; ଦୁଇ ଦେହ ହେଉଛି ଦୁଇ ଗତି, ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ଛଅ ଋତୁ; ଏହିଭଳି ବର୍ଷକୁ ମନେ କରାଯାଏ।
ଦମ୍ପତ୍ଯଂ ତଦହୋରାତ୍ରଂ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ତତଃ । ତତୋ ଜଗତ୍ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଦେଵସ୍ଯାସ୍ଯ ନୃପୋତ୍ତମ ।। ୬୭.
ପତି-ପତ୍ନୀର ସଂଯୋଗ ହେଉଛି ଦିନ ଓ ରାତି; ସେଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏହି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ହେ ରାଜା।
ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମୋ ଦେଵୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ନୃପସତ୍ତମ । ନ ଚ ଵେଦକ୍ରିଯାହୀନଃ ପଶ୍ଯତେ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୬୭.
ହେ ରାଜା, ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ଦେବତା; ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଆଚାର ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଯୋଽସୌ ପରାପରୋ ଦେଵୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵଗତୋ ମୁନେ । ଚତୁର୍ଯୁଗେ ତ୍ଵସୌ କୀଦୃଗ୍ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୬୮.
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ: ହେ ମୁନି, ସେଇ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ପରାପର ଦେବତା, ଚାରିଯୁଗରେ ସେ କିପରି ଜଣାଯିବେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର?
ଯୁଗେ ଯୁଗେ କ ଆଚାରୋ ଵର୍ଣାନାଂ ଭଵିତା ମୁନେ । କଥଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧିର୍ଵିପ୍ରାଣାମନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀସଂକରୈର୍ମୁନେ ।। ୬୮.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ହେ ମୁନି, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ କେମିତି ଆଚରଣ କରିବେ? ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଜନୀ ସହ ମିଶ୍ରଣ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କିପରି ପବିତ୍ର ରହିପାରିବେ?
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । କୃତେ ଯୁଗେ ମହୀ ଦେଵୈର୍ଭୁଜ୍ଯତେ ଵେଦକର୍ମଣା । ଯଜଦ୍ଭିରସୁରୈସ୍ତ୍ରେତାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସତ୍ତମ ।। ୬୮.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: କୃତ ଯୁଗରେ ଦେବତାମାନେ ବେଦ ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଏହିଭଳି ଭୋଗ କରନ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦ୍ଵାପରେ ସତ୍ତ୍ଵରଜସୀ ବହୁଲେ ନୃପସତ୍ତମ । ଯାଵଦ୍ ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାମତେ ।। ୬୮.
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ହେ ରାଜା, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜସ୍ ଅଧିକ ଥାଏ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ହେ ମହାମତି।
ତତସ୍ତମଃ ପ୍ରଭଵିତା କଲିରୂପୋ ନରେଶ୍ଵର । ତସ୍ମିନ୍ କଲୌ ଵର୍ତ୍ତମାନେ ସ୍ଵମାର୍ଗାଚ୍ଚ୍ଯଵତେ ଦ୍ଵିଜଃ ।। ୬୮.
ତାପରେ, କଳି ରୂପେ ଅନ୍ଧକାର ବ୍ୟାପିଯିବ, ହେ ନରେଶ୍ୱର; ସେ କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜ ମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବେ।
ରାଜାନୋ ଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ପ୍ରାଯଶୋ ହୀନଜାତଯଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ଯଶୌଚଵିଵର୍ଜିତାଃ ।। ୬୮.
ରାଜା, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅଧିକାଂଶ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମର ହେବେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତା ରହିବ ନାହିଁ।
ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ତତ୍ର କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ଅନୃତଂ ଚ ଵଦିଷ୍ଯନ୍ତି ଵେଦମାର୍ଗବହିଷ୍କୃତାଃ । ଵିଵାହାଂଶ୍ଚ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ସଗୋତ୍ରାନସମାଂସ୍ତଥା ।। ୬୮.
ସେଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନୁଚିତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ମିଥ୍ୟା କହିବେ, ବେଦ ମାର୍ଗରୁ ବାହାରିଯିବେ, ଏବଂ ସମାନ ଗୋତ୍ର ଓ ଅସମାନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବେ।
ରାଜାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ହିଂସ୍ଯୁର୍ଵିତ୍ତଲୋଭାନ୍ଵିତାଃ ଶଠାଃ । ଅନ୍ତ୍ଯଜା ଅପି ଵୈଶ୍ଯତ୍ଵଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ପଣେ ରତାଃ । ଅଭିମାନିନୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଶୂଦ୍ରଜାତିଷୁ ଗର୍ଵିତାଃ ।। ୬୮.
ରାଜାମାନେ ଧନଲୋଭ ଓ ଚତୁର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବେ; ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନେ ବି ବୈଶ୍ୟ ଭାବ ଧାରଣ କରି ବ୍ୟବସାୟରେ ମନ ଲଗାଇବେ; ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମରେ ଅଭିମାନ ଓ ଗର୍ବ ଆସିବ।
ସର୍ଵାଶିନୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ଶୌଚଵର୍ଜିତାଃ । ସୁରା ପେଯମିତି ପ୍ରାହୁଃ ସତ୍ଯଶୌଚଵିଵର୍ଜିତାଃ ।। ୬୮.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସବୁକିଛି ଖାଇବେ, ପବିତ୍ରତା ଛାଡିଦେବେ; ସେମାନେ କହିବେ ଯେ ମଦ୍ୟପାନ କରିବା ଚାଲିବ, ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତା ଅଭାବରେ ରହିବେ।
ତତୋ ଵିନଶ୍ଯତେ ଲୋକୋ ଵର୍ଣଧର୍ମଶ୍ଚ ନଶ୍ଯତେ ।। ୬୮.
ତାପରେ ସଂସାର ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣର ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋଽପି ଵା । ଶୂଦ୍ରୋଽପି ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତେ କେନ କିଂ ଵାଽଗମ୍ଯଂ ତୁ ଶଂସ ମେ ।। ୬୮.
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ପଚାରିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ, କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଅନୁଚିତ ଜନ୍ୟ ନାରୀ ସହ ଯଦି ସମ୍ପର୍କ କରେ, ତେବେ ସେ କେମିତି ପବିତ୍ର ହେବେ? ଏବଂ କେଉଁ ନାରୀମାନେ ଅନୁଚିତ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି? ମୋତେ କୁହ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଚାତୁର୍ଗାମୀ ଭଵେଦ୍ ଵିପ୍ରସ୍ ତ୍ରିଗାମୀ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍ । ଦ୍ଵିଗାମୀ ତୁ ଭଵେଦ୍ ଵୈଶ୍ଯଃ ଶୂଦ୍ର ଏକଗମଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୬୮.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାରି ପ୍ରକାର ନାରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିପାରିବେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ତିନି ପ୍ରକାର, ବୈଶ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାର, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର କେବଳ ଏକ ପ୍ରକାର ନାରୀ ସହ।
ଅଗମ୍ଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନରେଶ୍ଵର । କ୍ଷତ୍ରାଣୀଂ ଚୈଵ ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ । ଅଧମସ୍ଯୋତ୍ତମା ନାରୀ ଅଗମ୍ଯା ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୬୮.
ହେ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରିୟାଣୀ, ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟା ଅନୁଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ମନୁ କହିଛନ୍ତି, ନିମ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ପୁରୁଷ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ବର୍ଣ୍ଣର ନାରୀ ଅନୁଚିତ।
ମାତା ମାତୃଷ୍ଵସା ଶ୍ଵଶ୍ରୂର୍ଭାତୃପତ୍ନୀ ଚ ପାର୍ଥିଵ । ସ୍ନୁଷା ଚ ଦୁହିତା ଚୈଵ ମିତ୍ରପତ୍ନୀ ସ୍ଵଗୋତ୍ରଜା ।। ୬୮.
ମାଆ, ମାମୁଁ, ଶ୍ୱଶୁରୀ, ଭାଉଣ୍ଡିଆ, ସ୍ନୁଷା, ଝିଅ, ବନ୍ଧୁର ଜଣେଇ, ଏବଂ ନିଜ ଗୋତ୍ରର ନାରୀ—
ରାଜଜାଯାଽଽତ୍ମଜା ଚୈଵ ଅଗମ୍ଯା ମୁଖ୍ଯତଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ରଜକାଦିଷୁ ଚାନ୍ଯାଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽଗମ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ଚୈତତ୍ କୃତଂ ପାପାଯ ଜାଯତେ ।। ୬୮.
ରାଜାଙ୍କର ଜଣେଇ କିମ୍ବା ଝିଅ, ଏବଂ ଧୋବିଆଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅନୁଚିତ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏମିତି ନାରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ପାପ।
ଵିଯୋନିଗମନାଯାଶୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଭଵତ୍ଯଲମ୍ । ଶେଷସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିରେଷୈଵ ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ଭଵେତ୍ ।। ୬୮.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଛାଡି ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର ନାରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ତେବେ ଭୟଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତା ହୁଏ; ଅନ୍ୟମାନେ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କଲେ ପବିତ୍ର ହେଇପାରନ୍ତି।
ବହୁନାଽପି ହି କାଲେନ ଯତ୍ ପାପଂ ସମୁପାର୍ଜିତମ୍ । ଵର୍ଣସଂକରସଂଗତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ନରର୍ଷଭ ।। ୬୮.
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ସହ ମିଶିଥାଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେତେ ପାପ ସଂଚିତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ।
ଦଶପ୍ରଣଵଗାଯତ୍ରୀଂ ପ୍ରାଣାଯାମଶତୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ । ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯାଃ କିଂ ପୁନଃ ଶେଷପାତକୈଃ ।। ୬୮.
ଦଶ ପ୍ରଣବ ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତିନି ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ତେବେ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ପାପରେ କିଏ କଥା କରିବ।