ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଇନ୍ଦୁଵ୍ରତଂ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍ । ପିତୃଵ୍ରତମମାଵାସ୍ଯାମିତି ରାଜନ ତଥେରିତମ୍ ।। ୬୫.

ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଂଚଦଶୀ ଦିନ ଇନ୍ଦୁବ୍ରତ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରି କରାଯାଏ; ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପିତୃବ୍ରତ କରାଯାଏ, ରାଜା, ଏହିପରି ନିୟମ।

ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ଵର୍ଷାଣି ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ନୃପ । ତିଥିଵ୍ରତାନି କସ୍ତସ୍ଯ ଫଲଂ ଵ୍ରତପ୍ରମାଣତଃ ।। ୬୫.

ଯିଏ ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ରବ୍ରତ ପଞ୍ଚ ବା ଦଶ ବର୍ଷ ଯାଏଁ କରେ, ରାଜା, ବ୍ରତର ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ସେ କେତେ ଫଳ ପାଏ?

ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ତ୍ରାଣି ରାଜସୂଯଶତାନି ଚ । ଯଷ୍ଟାନି ତେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କଲ୍ପୋକ୍ତାଃ କ୍ରତଵସ୍ତଥା ।। ୬୫.

ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରତୁଗୁଡ଼ିକ, ସେ ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ସମସ୍ତ କରିଥାଏ।

ଏକମେଵ କୃତଂ ହନ୍ତି ଵ୍ରତଂ ପାପାନି ନିତ୍ଯଶଃ । ଯଃ ପୁନଃ ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି କୁର୍ଯାନ୍ନରଵରାତ୍ମଜ । ସ ଶୁଦ୍ଧୋ ଵିରଜୋ ଲୋକାନାପ୍ନୋତି ସକଲଂ ନୃପ ।। ୬୫.

ଏକଥର ମାତ୍ର ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କଲେ ସେହି ବ୍ରତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ପାପ ସଦା ଲାଗି ରହେ। କିନ୍ତୁ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଯେଉଁଠି ଏହି ସବୁ କଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ ପାଳନ କରେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ପାପର ଦାଗ ମିଟିଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ହେ ରାଜା।

ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦି ତେ କିଂଚିଦ୍ ଵିଦିତଂ ଦୃଷ୍ଟମେଵ ଵା । ତନ୍ମେ କଥଯ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମମ କୌତୂହଲଂମହତ୍ ।। ୬୬.

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ: ତୁମେ ଯଦି କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଜାଣିଛ, କିମ୍ବା ଦେଖିଛ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋର ବଡ଼ ଆଗ୍ରହ ଅଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଭୂତୋ ଭଗଵାନେଷ ଏଵ ଜନାର୍ଦନଃ । ତସ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯାଣି ଦୃଷ୍ଟାନି ବହୂନି ଵିଵିଧାନି ଵୈ ।। ୬୬.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସ୍ୱୟଂ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମାର ମୂଳ। ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି।

ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପଂ ଗତଃ ପୂର୍ଵଂ ନାରଦଃ କିଲ ପାର୍ଥିଵ । ସୋଽପଶ୍ଯଚ୍ଛଙ୍ଖଚକ୍ରାବ୍ଜାନ୍ ପୁରୁଷାଂସ୍ତିଗ୍ମତେଜସଃ ।। ୬୬.

ପୂର୍ବେ ଏକଥର, ହେ ରାଜା, ନାରଦ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୀବ୍ର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।

ଅଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରେଷ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ । ଚିନ୍ତାଽଭୂତ୍ତସ୍ଯତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୋଽସ୍ମିନ୍ଵିଷ୍ଣୁରିତି ପ୍ରଭୁଃ ।। ୬୬.

ସେ ଭାବିଲେ—'ଏହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଏହିଁ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହିଁ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ'। କିନ୍ତୁ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ବିଷ୍ଣୁ?'

ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତା କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଭୋ । ଆରାଧଯାମି ଚ କଥଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍ ।। ୬୬.

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବିଲା—'ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବି?'

ଯେନ ଵେଦ୍ମି ପରଂ ତେଷାଂ ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଦଧ୍ଯୌ ସ ତଂ ଦେଵଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୬୬.

'ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବ ନାରାୟଣ, କିପରି ଜାଣିପାରିବି?'—ଏଭଳି ଭାବି ସେ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ସାଗ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମସୁତସ୍ତଦା । ଧ୍ଯାଯତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵୋଽସୌ ପରିତୋଷଂ ଜଗାମ ହ ।। ୬୬.

ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ଧ୍ୟାନ କଲେ। ତାହାରେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତ୍ଵଂ ଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମସୁତ ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ଦଦ୍ମି ମହାମୁନେ ।। ୬୬.

ପ୍ରଭୁ ଦୟାଭାବରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ତୁମେ କ'ଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, କହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି, ହେ ମହାମୁନି।'

ନାରଦ ଉଵାଚ । ସହସ୍ତ୍ରମେକଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଧ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵର । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତିର୍ଯେନ ତଦ୍ ବ୍ରୂହି ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେଽଚ୍ଯୁତ ।। ୬୬.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ହେ ଭୂବନେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଆପଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଛି। ଯଦି ଆପଣ ମୋପରି ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି, ତାହା କୁହନ୍ତୁ।'

ଦେଵଦେଵ ଉଵାଚ । ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତମାସ୍ଥାଯ ଯେ ଯଜନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାସ୍ତୁ ମାମ୍ । ସଂହିତାମାଦ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ତେ ମାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ନାରଦ ।। ୬୬.

ଦେବଦେବ କହିଲେ: 'ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଅନୁସରଣ କରି ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ପ୍ରାଚୀନ ସଂହିତା ଅନୁସାରେ ଚଳନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ, ହେ ନାରଦ।'

ଅଲାଭେ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ପଞ୍ଚରାତ୍ରୋଦିତେନ ହ । ମାର୍ଗେଣ ମାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତେ ତେ ମାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ।। ୬୬.

ଯଦି ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ତେବେ ପଞ୍ଚରାତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ; ସେଇ ପଥରେ ଯାଇ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଶାଂ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ଵିଧୀଯତେ । ଶୂଦ୍ରାଦୀନାଂ ନ ତଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରପଦଵୀମୁପଯାସ୍ଯତି ।। ୬୬.

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ଅନୁସରଣ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଏଵଂ ମଯୋକ୍ତଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପୁରାକଲ୍ପେ ପୁରାତନମ୍ । ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ସହସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଯଦି କଶ୍ଚିଦ୍ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି ।। ୬୬.

ଏଭଳି ମୁଁ ପୁରାତନ କଳ୍ପରେ, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କହିଥିଲି: ହଜାରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କେହି ପଞ୍ଚରାତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ—

କର୍ମକ୍ଷଯେ ଚ ମାଂ କଶ୍ଚିଦ୍ ଯଦି ଭକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତସ୍ଯ ଚେଦଂ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ନିତ୍ଯଂ ହୃଦି ଵସିଷ୍ଯତି ।। ୬୬.

ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷରେ କେହି ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ପଞ୍ଚରାତ୍ର ସଦା ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସି ରହିବ।

ଇତରେ ରାଜସୈର୍ଭାଵୈସ୍ତାମସୈଶ୍ଚ ସମାଵୃତାଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଚ୍ଛାସନପରାଙ୍ମୁଖାଃ ।। ୬୬.

ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜସିକ ଓ ତାମସିକ ଭାବରେ ଢାକିଯିବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ମୋର ଆଜ୍ଞାରୁ ମୁହଁ ଫେରିବେ।

କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ ଯୁଗାନି ତ୍ରୀଣି ନାରଦ । ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥାଂ ମାଂ ସମେଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ରଜସ୍ତମୋଽଧିକାଃ ।। ୬୬.

କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଏଇ ତିନି ଯୁଗରେ, ହେ ନାରଦ, ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ; କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ରଜସ ଓ ତମସ ଅଧିକ ହେବ।

ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ମି ଶ୍ରୃଣୁ ନାରଦ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଯଦିଦଂ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ମେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ । ତଦ୍ଭଵାନ୍ ଵେତ୍ସ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। ୬୬.

ଏବେ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ହେ ନାରଦ, ଶୁଣ: ମୋର ଏହି ପଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜାଣିପାରିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଵେଦେନ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେଣ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞେନ ଚ ଦ୍ଵିଜ । ପ୍ରାପ୍ଯୋଽହଂ ନାନ୍ଯଥା ଵତ୍ସ ଵର୍ଷକୋଟ୍ଯାଯୁତୈରପି ।। ୬୬.

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ବେଦ, ପଞ୍ଚରାତ୍ର, ଭକ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ, ଦଶ କୋଟି ବର୍ଷ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ, ପ୍ରିୟ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ନାରଦଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ । ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ସଦ୍ଯୋ ନାରଦୋଽପି ଯଯୌ ଦିଵମ୍ ।। ୬୬.

ଏପରି କହି ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ନାରଦଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେବାରୁ ହଟାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ନାରଦ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ସିତକୃଷ୍ଣେ ଦ୍ଵେ ଭିନ୍ନେ ଜଗତି କେଶଵାନ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୌ ବଭୂଵତୁଃ କେ ଦ୍ଵେ ସିତକୃଷ୍ଣା ଚ କା ଶୁଭା ।। ୬୭.

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ: ହେ କେଶବ, ଏହି ସଂସାରରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଜଣେ ଧଳା ଓ ଜଣେ କଳା ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ କିଏ? ଏହି ଦୁଇ ଜଣେ କିଏ, ଓ ଧଳା-କଳା ଯେଉଁ ଶୁଭା ନାରୀ, ସେ କିଏ?

କଶ୍ଚାସୌ ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯ ଏକଃ ସପ୍ତଧା ଭଵେତ୍ । କୋଽସୌ ଦ୍ଵାଦଶଧା ଵିପ୍ର ଦ୍ଵିଦେହଃ ଷଟ୍ଶିରାଃ ଶୁଭଃ ।। ୬୭.

ଏବଂ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ପୁରୁଷ କିଏ ଯିଏ ଏକ ହୋଇ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ? ଏବଂ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍, ସେଇ ଦୁଇ ଦେହ, ଛଅ ମୁଣ୍ଡ, ବାରଟି ରୂପ ଥିବା ପ୍ରଭୁ କିଏ?

ଦମ୍ପତ୍ଯଂ ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତସୂର୍ଯୋଦଯାଦନମ୍ । କସ୍ମାଦେତଜ୍ଜଗଦିଦଂ ଵିତତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ।। ୬୭.

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ପତି-ପତ୍ନୀର ସଂଯୋଗ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ଭୋଜନ କଣ? ଏହି ସଂସାର କାହିଁକି ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ?

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ସିତକୃଷ୍ଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ଯେ ତେ ତେ ଭଗିନ୍ଯୌ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ । ସତ୍ଯାସତ୍ଯେ ଦ୍ଵିଵର୍ଣା ଚ ନାରୀ ରାତ୍ରିରୁଦାହୃତା ।। ୬୭.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଧଳା ଓ କଳା ଯେଉଁ ଦୁଇ ନାରୀ, ସେମାନେ ଭଉଣୀ ଭାବେ ପରିଚିତ; ରାତିକୁ ଦୁଇ ରଙ୍ଗର ନାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ।

ଯଃ ପୁମାନ୍ ସପ୍ତଧା ଜାତ ଏକୋ ଭୂତ୍ଵା ନରେଶ୍ଵର । ସ ସମୁଦ୍ରସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସପ୍ତଧୈକୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୬୭.

ଯେ ପୁରୁଷ ଏକ ହୋଇ ସାତ ଭାଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ସେ ସମୁଦ୍ର ବୋଲି ବୁଝିବା; ସେ ଏକ ହୋଇ ସାତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।

ଯୋଽସୌ ଦ୍ଵାଦଶଧା ରାଜନ୍ ଦ୍ଵିଦେହଃ ଷଟ୍ଶିରାଃ ପ୍ରଭୁଃ । ସଂଵତ୍ସରଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ଶରୀରେ ଦ୍ଵେ ଗତୀ ସ୍ମୃତେ । ଋତଵଃ ଷଟ୍ ଚ ଵକ୍ତ୍ରାଣି ଏଷ ସଂଵତ୍ସରଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୬୭.

ଯେ ପ୍ରଭୁ ବାରଟି ଭାଗ, ଦୁଇ ଦେହ ଓ ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ସେ ବର୍ଷ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ; ଦୁଇ ଦେହ ହେଉଛି ଦୁଇ ଗତି, ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ଛଅ ଋତୁ; ଏହିଭଳି ବର୍ଷକୁ ମନେ କରାଯାଏ।