ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ ତେ ଜଲ୍ପତା ପାପମିଦଂ ଦେଵେନ ଦର୍ଶିତମ୍ । ଇଦାନୀମିମମେଵ ତ୍ଵମାରାଧଯ ମହାମତେ ।। ୬୨.

ଏଭଳି ତୁମେ କହିବା ସମୟରେ, ଏହି ପାପଟି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏବେ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ସେଠିକୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ପୂଜା କର।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ଇମମେଵ ଵ୍ରତଂ ତଦା । ଆଦିତ୍ଯାରାଧନଂ ଦିଵ୍ଯମାରୋଗ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଜଗାଦ ହ ।। ୬୨.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି, ବଶିଷ୍ଠ ତାହା ସମୟରେ ଏହି ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆରୋଗ୍ୟବ୍ରତ ବିବରଣ କଲେ।

ସୋଽପି ରାଜାଽକରୋଚ୍ଚେମଂ ଵ୍ରତଂ ଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ । ସିଦ୍ଧିଂ ଚ ପରମାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିରୋଗଶ୍ଚାଭଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୬୨.

ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଓ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଲେ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅଥାପରଂ ମହାରାଜ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତିଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍ । କଥଯାମି ସମାସେନ ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ ।। ୬୩.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏବେ, ହେ ମହାରାଜ, ପୁଅ ପାଇବା ପାଇଁ ଶୁଭ ବ୍ରତଟି ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି; ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।

ମାସେ ଭାଦ୍ରପଦେ ଯା ତୁ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ନରେଶ୍ଵର । ଅଷ୍ଟମ୍ଯାମୁପଵାସେନ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତିଵ୍ରତଂ ହି ତତ୍ ।। ୬୩.

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ହେ ରାଜା, ଉପବାସ କରିଲେ ଏହି ବ୍ରତ ହେଉଛି ପୁଅ ପାଇବା ପାଇଁ।

ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଚୈଵ ତୁ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍ଚଯେଦ୍ ହରିମ୍ । ଦେଵକ୍ଯୁତ୍ସଙ୍ଗଗଂ ଦେଵଂ ମାତୃଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍ ।। ୬୩.

ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ସଂକଳ୍ପ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦେବକୀଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ ବସିଥିବା ଓ ମାଆମାନେ ଘେରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେଽଷ୍ଟମ୍ଯାମର୍ଚଯେତ୍ ପ୍ରଯତୋ ହରିମ୍ । ପ୍ରାଗ୍ଵିଧାନେନ ଗୋଵିନ୍ଦମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ ।। ୬୩.

ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନର ଶୁଭ ସକାଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ।

ତତୋ ଯଵୈଃ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସଘୃତୈର୍ହୋମଯେଦ୍ ଦଧି । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସଦକ୍ଷିଣାନ୍ ।। ୬୩.

ତାପରେ ଯବ ଓ କଳା ତିଳ ଘିଅ ସହିତ ଦହିର ହୋମ କରିବା; ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା।

ତତଃ ସ୍ଵଯଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀତ ପ୍ରଥମଂ ବିଲ୍ଵମୁତ୍ତମମ୍ । ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସ୍ନେହୈଃ ସର୍ଵରସୈର୍ଯୁତମ୍ ।। ୬୩.

ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତମ ବେଲ ଫଳ ଖାଇବା ଦରକାର; ପରେ ଇଚ୍ଛାମତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରସ ଓ ତେଲ ସହିତ ଖାଇବା।

ପ୍ରତିମାସମନେନୈଵ ଵିଧିନୋପୋଷ୍ଯ ମାନଵଃ । କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀମପୁତ୍ରୋଽପି ଲଭେତ୍ ପୁତ୍ରଂ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୬୩.

ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ଉପବାସ କଲେ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଯେଉଁ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ପାଇବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୂଯତେ ଚ ପୁରା ରାଜା ଶୂରସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ସ ହ୍ଯପୁତ୍ରସ୍ତପସ୍ତେପେ ହିମଵତ୍ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ ।। ୬୩.

ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଶୂରସେନ ନାମକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏକ ରାଜା, ପୁଅ ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ହିମବତ ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯୈଵଂ କୁର୍ଵତୋ ଦେଵୋ ଵ୍ରତମେତଜ୍ଜଗାଦ ହ । ସୋଽପ୍ଯେତତ୍ କୃତଵାନ୍ ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ଚୈଵୋପଲବ୍ଧଵାନ୍ ।। ୬୩.

ସେ ଏଭଳି କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତା ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରି ପୁଅ ପାଇଥିଲେ।

ଵସୁଦେଵଂ ମହାଭାଗମନେକକ୍ରତୁଯାଜିନମ୍ । ତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସୋଽପି ରାଜର୍ଷିଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପତ୍ଵାନ୍ ।। ୬୩.

ସେ ବସୁଦେବ ନାମକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପୁଅ ପାଇଥିଲେ; ଏହିପରି ରାଜା ମହାର୍ଷି ପରମ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଏଵଂ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାଜନ୍ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତା । ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଦାତଵ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଯୁଗ୍ମଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ ।। ୬୩.

ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଲି; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଦୁଇଟି କଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଏତତ୍ ପୁତ୍ରଵ୍ରତଂ ନାମ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଏତତ୍ କୃତ୍ଵା ନରଃ ପାପୈଃ ସର୍ଵୈରେଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୬୩.

ଏହି ପୁଅ ପାଇବା ବ୍ରତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅଥାପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୌର୍ଯଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍ । ଯେନ ଭୀରୋରପି ମହଚ୍ଛୌର୍ଯଂ ଭଵତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୬୪.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୌର୍ୟବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା କରିଲେ ଭୟଭୀତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ମହାଶୌର୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ।"

ମାସି ଚାଶ୍ଵଯୁଜେ ଶୁଦ୍ଧାଂ ନଵମୀଂ ସମୁପୋଷଯେତ୍ । ସପ୍ତମ୍ଯାଂ କୃତସଂକଲ୍ପଃ ସ୍ଥିତ୍ଵାଽଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନିରୋଦନଃ ।। ୬୪.

ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଶୁଦ୍ଧ ନବମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତମୀରେ ସଂକଳ୍ପ କରି, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ନିୟମରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର।

ନଵମ୍ଯାଂ ପାରଯେତ୍ ପିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଥମଂ ଭକ୍ତିତୋ ନୃପ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ଚୈଵ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ । ଦୁର୍ଗାଂ ଦେଵୀଂ ମହାଭାଗାଂ ମହାମାଯାଂ ମହାପ୍ରଭାମ୍ ।। ୬୪.

ନବମୀ ଦିନେ, ରାଜା ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତିସହିତ ପିଠା ଦାନ କରିବେ, ତାପରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ, ଯିଏ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମହାମାୟା ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳି।

ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵଦୁପୋଷ୍ଯେତି ଵିଧାନତଃ । ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଭୋଜଯେଦ୍ ଧୀମାନ୍ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା କୁମାରିକାଃ ।। ୬୪.

ଏଭଳି ନିୟମରେ ପୂରା ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ଜେତେ ସମ୍ଭବ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କୁମାରୀମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର।

ହେମଵସ୍ତ୍ରାଦିଭିସ୍ତାସ୍ତୁ ଭୂଷଯିତ୍ଵା ତୁ ଶକ୍ତିତଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ କ୍ଷମାପଯେତ୍ ତାସ୍ତୁ ଦେଵୀ ମେ ପ୍ରୀଯତାମିତି ।। ୬୪.

ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧାଇ ଏହି କୁମାରୀମାନେକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ଏହିପରି କହି: 'ଦେବୀ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।'

ଏଵଂ କୃତେ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯୋ ଲଭେଦ୍ ରାଜ୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ । ଅଵିଦ୍ଯୋ ଲଭତେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଭୀତଃ ଶୌର୍ଯଂ ଚ ଵିଦନ୍ତି ।। ୬୪.

ଏଭଳି କରିଲେ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ପୁନି ପାଇଥାଏ; ଅଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ, ଭୟଭୀତ ଲୋକ ଶୌର୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ସାର୍ଵଭୌମଵ୍ରତଂ ଚାନ୍ଯତ୍ କଥଯାମି ସମାସତଃ । ଯେନ ସମ୍ଯକ୍କୃତେନାଶୁ ସାର୍ଵଭୌମୋ ନୃପୋ ଭଵେତ୍ ।। ୬୫.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ବ୍ରତ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ଯାହା ଠିକ୍ ଭାବେ କରିଲେ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଶାସନ କରିପାରିବେ।"

କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ଦଶମୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷିକା । ତସ୍ଯାଂ ନକ୍ତାଶନୋ ନିତ୍ଯଂ ଦିକ୍ଷୁ ଶୁଦ୍ଧବଲିଂ ହରେତ୍ ।। ୬୫.

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ଖାଇବା ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଦ୍ଧ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଵିଚିତ୍ରୈଃ କୁସୁମୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍ । ଦିଶାଂ ତୁ ପ୍ରାର୍ଥନାଂ କୁର୍ଯାନ୍ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ସୁଵ୍ରତଃ । ସର୍ଵା ଭଵନ୍ତ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତୁ ମମ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି ।। ୬୫.

ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିସହିତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦିଗମାନେକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ: 'ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ବଲିଂ ତାସୁ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧେନ ଚେତସା । ତତୋ ରାତ୍ରୌ ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ତୁ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍ ।। ୬୫.

ଏଭଳି କହି ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ବଳି ଦେଇ, ପରେ ରାତିରେ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଦହି ଭାତ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଥେଷ୍ଟଂ ତୁ ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ନୃପ । ଯଃ କରୋତି ନରୋ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଦିଗ୍ଵିଜଯୋ ଭଵେତ୍ ।। ୬୫.

ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ, ଇଚ୍ଛାମତେ, ଏଭଳି ପୂରା ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ କରେ, ସେ ଦିଗ୍ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥାଏ।

ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ଯତ୍ନେନ ନରଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଯଥାଵିଧି । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷାଦାରଭ୍ଯାବ୍ଦଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ତଦ୍ ଵ୍ରତ ଧନଦସ୍ଯେଷ୍ଟଂ କୃତଂ ଵିତ୍ତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। ୬୫.

ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସାବଧାନ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂରା ବର୍ଷ ଯାଏଁ। ଏହି ବ୍ରତ ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏହା କରିଲେ ଧନ ମିଳେ।

ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦ୍ଵାଦଶୀଦିନେ । ଶୁକ୍ଲେ ଵାଽପ୍ଯଥଵା କୃଷ୍ଣେ ତଦ୍ ଵ୍ରତଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ମହତ୍ ।। ୬୫.

ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ ରଖି ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଖାଏ, ଶୁକ୍ଳ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଯେଉଁହେଉ, ସେ ବଡ଼ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତ କରିଥାଏ।

ଏଵଂ ଚୀର୍ଣ ସୁଘୋରାଣି ହନ୍ତି ପାପାନି ରପାର୍ଥିଵ । ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ନକ୍ତେନ ଧର୍ମଵ୍ରତମଥୋଚ୍ଯତେ ।। ୬୫.

ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁଠି ନିୟମରେ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ରାତିରେ ଖାଇ ଧର୍ମବ୍ରତ କରାଯାଏ।