ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରାଜା ଵେପମାନଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ସାଧ୍ଵହଂ ଵିପ୍ର କଥଂ ଵାଽସାଧ୍ଵହଂ ମୁନେ । କଥଂ ଚ କୁଷ୍ଠଂ ମେ ଜାତମେତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।। ୬୨.

ଏପରି କହିବା ପରେ ରାଜା କମ୍ପିଥିବା ହସ୍ତେ ଅଞ୍ଜଳି ମାରି ପଚାରିଲେ, 'ହେ ସାଧୁ, ମୁଁ କେମିତି ଭଲ କିମ୍ବା ଭୁଲ କାମ କଲି? ଏହି କୁଷ୍ଠ କିପରି ହେଲା? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ ।'

ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ । ଏତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭଵଂ ନାମ ପଦ୍ମଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରେଣ ଚାନେନ ଦୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ । ଏତସ୍ମିନ୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ଚୈତତ୍ ଷଣ୍ମାସଂ କ୍ଵାପି ପାର୍ଥିଵ ।। ୬୨.

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ: 'ଏହି ପଦ୍ମଟି ବ୍ରହ୍ମାଉତ୍ପନ୍ନ ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ହୁଏ । ଏହି ପଦ୍ମଟି ଛଅ ମାସରେ ଏକଥର ଦେଖାଯାଏ, ହେ ରାଜା ।'

ଏତସ୍ମିନ୍ ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରେ ତୁ ଯୋ ଜଲଂ ଵିଶତେ ନରଃ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମର୍ହତି ।। ୬୨.

ଏହି ପଦ୍ମକୁ ଦେଖି କେହି ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋକ୍ଷ ପାଏ ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରାଗଵସ୍ଥାଯା ମୂର୍ତିରପ୍ସୁ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା । ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଲେ ମଗ୍ନଃ ସଂସାରାଦ୍ ଵିପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୬୨.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବ ରୂପ ଏହି ଜଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ । ଏହାକୁ ଦେଖି ଏବଂ ଜଳରେ ଡୁବିଲେ, ସେ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ଇମଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ସୂତୋ ଜଲେ ମଗ୍ନୋ ନରୋତ୍ତମ । ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ପୁନରିମଂ ହର୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ନରାଧିପ । ପ୍ରାପ୍ତଵାନସି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ କୁଷ୍ଠିତ୍ଵଂ ପାପପୂରୁଷ ।। ୬୨.

ଏହି ପଦ୍ମକୁ ଦେଖି ତୁମ ସାରଥି ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ । ତୁମେ ରାଜା, ପୁନି ଏହାକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲ । ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଇଛ ।

ଦୃଷ୍ଟମେତତ୍ ତ୍ଵଯା ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ସାଧ୍ଵିତି ତତଃ ପ୍ରଭୋ । ମଯୋକ୍ତୋ ମୋହମାପନ୍ନସ୍ତେନାସାଧୁରିତୀରିତଃ ।। ୬୨.

ତୁମେ ଏହାକୁ ଦେଖିଥିଲାବୋଲି ମୁଁ 'ତୁମେ ଭଲ' କହିଥିଲି । କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋହରେ ପଡ଼ିଗଲା, ତେଣୁ ମୁଁ 'ତୁମେ ଭଲ ନୁହଁ' କହିଲି ।

ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯହଂ ଚେମଂ ପଶ୍ଯାମି ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଅହନ୍ଯହନି ଚାଗଚ୍ଛଂସ୍ତଂ ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ।। ୬୨.

ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ଏହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖେ । ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ଏଠିକୁ ଆସେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ଦେଖିଛ ।

ଦେଵା ଅପି ଵଦନ୍ତ୍ଯେତେ ପଦ୍ମଂ କାଞ୍ଚନମୁତ୍ତମମ୍ । ମାନସେ ବ୍ରହ୍ମପଦ୍ମଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାତ୍ର ଗତଂ ହରିମ୍ । ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମସ୍ତତ୍ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯଦ୍ ଗତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ଭଵେତ୍ ।। ୬୨.

ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପଦ୍ମଟି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ। ମାନସ ସରୋବରରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଦ୍ମ ଓ ସେଠାରେ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆମେ ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା; ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଇଦଂ ଚ କାରଣଂ ଚାନ୍ଯତ୍ କୁଷ୍ଠସ୍ଯ ଶ୍ରୃଣୁ ପାର୍ଥିଵ । ଆଦିତ୍ଯଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭେଽସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ।। ୬୨.

ହେ ରାଜା, କୁଷ୍ଠର ଆଉ ଏକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ଏହି ପଦ୍ମ ଗର୍ଭରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସ୍ୱୟଂ ବିରାଜିତ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଭାଵଃ ପରମାତ୍ମୈଷ ଶାଶ୍ଵତଃ । ଧାରଯାମି ଶିରସ୍ଯେନଂ ଲୋକମଧ୍ଯେ ଵିଭୂଷଣମ୍ ।। ୬୨.

ସେଉଁଠି ସତ୍ୟରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଭୂଷଣ ଭାବେ ଧାରଣ କରେ।

ଏଵଂ ତେ ଜଲ୍ପତା ପାପମିଦଂ ଦେଵେନ ଦର୍ଶିତମ୍ । ଇଦାନୀମିମମେଵ ତ୍ଵମାରାଧଯ ମହାମତେ ।। ୬୨.

ଏଭଳି ତୁମେ କହିବା ସମୟରେ, ଏହି ପାପଟି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏବେ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ସେଠିକୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ପୂଜା କର।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ଇମମେଵ ଵ୍ରତଂ ତଦା । ଆଦିତ୍ଯାରାଧନଂ ଦିଵ୍ଯମାରୋଗ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଜଗାଦ ହ ।। ୬୨.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି, ବଶିଷ୍ଠ ତାହା ସମୟରେ ଏହି ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆରୋଗ୍ୟବ୍ରତ ବିବରଣ କଲେ।

ସୋଽପି ରାଜାଽକରୋଚ୍ଚେମଂ ଵ୍ରତଂ ଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ । ସିଦ୍ଧିଂ ଚ ପରମାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିରୋଗଶ୍ଚାଭଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୬୨.

ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଓ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଲେ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅଥାପରଂ ମହାରାଜ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତିଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍ । କଥଯାମି ସମାସେନ ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ ।। ୬୩.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏବେ, ହେ ମହାରାଜ, ପୁଅ ପାଇବା ପାଇଁ ଶୁଭ ବ୍ରତଟି ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି; ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।

ମାସେ ଭାଦ୍ରପଦେ ଯା ତୁ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ନରେଶ୍ଵର । ଅଷ୍ଟମ୍ଯାମୁପଵାସେନ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତିଵ୍ରତଂ ହି ତତ୍ ।। ୬୩.

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ହେ ରାଜା, ଉପବାସ କରିଲେ ଏହି ବ୍ରତ ହେଉଛି ପୁଅ ପାଇବା ପାଇଁ।

ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଚୈଵ ତୁ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍ଚଯେଦ୍ ହରିମ୍ । ଦେଵକ୍ଯୁତ୍ସଙ୍ଗଗଂ ଦେଵଂ ମାତୃଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍ ।। ୬୩.

ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ସଂକଳ୍ପ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦେବକୀଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ ବସିଥିବା ଓ ମାଆମାନେ ଘେରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେଽଷ୍ଟମ୍ଯାମର୍ଚଯେତ୍ ପ୍ରଯତୋ ହରିମ୍ । ପ୍ରାଗ୍ଵିଧାନେନ ଗୋଵିନ୍ଦମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ ।। ୬୩.

ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନର ଶୁଭ ସକାଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ।

ତତୋ ଯଵୈଃ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସଘୃତୈର୍ହୋମଯେଦ୍ ଦଧି । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସଦକ୍ଷିଣାନ୍ ।। ୬୩.

ତାପରେ ଯବ ଓ କଳା ତିଳ ଘିଅ ସହିତ ଦହିର ହୋମ କରିବା; ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା।

ତତଃ ସ୍ଵଯଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀତ ପ୍ରଥମଂ ବିଲ୍ଵମୁତ୍ତମମ୍ । ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସ୍ନେହୈଃ ସର୍ଵରସୈର୍ଯୁତମ୍ ।। ୬୩.

ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତମ ବେଲ ଫଳ ଖାଇବା ଦରକାର; ପରେ ଇଚ୍ଛାମତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରସ ଓ ତେଲ ସହିତ ଖାଇବା।

ପ୍ରତିମାସମନେନୈଵ ଵିଧିନୋପୋଷ୍ଯ ମାନଵଃ । କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀମପୁତ୍ରୋଽପି ଲଭେତ୍ ପୁତ୍ରଂ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୬୩.

ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ଉପବାସ କଲେ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଯେଉଁ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ପାଇବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୂଯତେ ଚ ପୁରା ରାଜା ଶୂରସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ସ ହ୍ଯପୁତ୍ରସ୍ତପସ୍ତେପେ ହିମଵତ୍ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ ।। ୬୩.

ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଶୂରସେନ ନାମକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏକ ରାଜା, ପୁଅ ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ହିମବତ ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯୈଵଂ କୁର୍ଵତୋ ଦେଵୋ ଵ୍ରତମେତଜ୍ଜଗାଦ ହ । ସୋଽପ୍ଯେତତ୍ କୃତଵାନ୍ ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ଚୈଵୋପଲବ୍ଧଵାନ୍ ।। ୬୩.

ସେ ଏଭଳି କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତା ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରି ପୁଅ ପାଇଥିଲେ।

ଵସୁଦେଵଂ ମହାଭାଗମନେକକ୍ରତୁଯାଜିନମ୍ । ତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସୋଽପି ରାଜର୍ଷିଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପତ୍ଵାନ୍ ।। ୬୩.

ସେ ବସୁଦେବ ନାମକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପୁଅ ପାଇଥିଲେ; ଏହିପରି ରାଜା ମହାର୍ଷି ପରମ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଏଵଂ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାଜନ୍ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତା । ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଦାତଵ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଯୁଗ୍ମଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ ।। ୬୩.

ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଲି; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଦୁଇଟି କଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଏତତ୍ ପୁତ୍ରଵ୍ରତଂ ନାମ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଏତତ୍ କୃତ୍ଵା ନରଃ ପାପୈଃ ସର୍ଵୈରେଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୬୩.

ଏହି ପୁଅ ପାଇବା ବ୍ରତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅଥାପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୌର୍ଯଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍ । ଯେନ ଭୀରୋରପି ମହଚ୍ଛୌର୍ଯଂ ଭଵତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୬୪.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୌର୍ୟବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା କରିଲେ ଭୟଭୀତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ମହାଶୌର୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ।"

ମାସି ଚାଶ୍ଵଯୁଜେ ଶୁଦ୍ଧାଂ ନଵମୀଂ ସମୁପୋଷଯେତ୍ । ସପ୍ତମ୍ଯାଂ କୃତସଂକଲ୍ପଃ ସ୍ଥିତ୍ଵାଽଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନିରୋଦନଃ ।। ୬୪.

ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଶୁଦ୍ଧ ନବମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତମୀରେ ସଂକଳ୍ପ କରି, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ନିୟମରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର।

ନଵମ୍ଯାଂ ପାରଯେତ୍ ପିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଥମଂ ଭକ୍ତିତୋ ନୃପ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ଚୈଵ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ । ଦୁର୍ଗାଂ ଦେଵୀଂ ମହାଭାଗାଂ ମହାମାଯାଂ ମହାପ୍ରଭାମ୍ ।। ୬୪.

ନବମୀ ଦିନେ, ରାଜା ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତିସହିତ ପିଠା ଦାନ କରିବେ, ତାପରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ, ଯିଏ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମହାମାୟା ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳି।

ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵଦୁପୋଷ୍ଯେତି ଵିଧାନତଃ । ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଭୋଜଯେଦ୍ ଧୀମାନ୍ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା କୁମାରିକାଃ ।। ୬୪.

ଏଭଳି ନିୟମରେ ପୂରା ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ଜେତେ ସମ୍ଭବ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କୁମାରୀମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର।