କାନ୍ତିମାନପି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ ସୋମରୂପିନ୍ ନାରାଯଣ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୫୭.
ଏହି ଜଗତରେ ସେ କାନ୍ତିମାନ୍, ସବୁଠି ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ମନୋହର ହୁଏ। ତୁମ ଦୟାରେ, ସୋମ ରୂପୀ ନାରାୟଣ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଅନେନ କିଲ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଵାଗ୍ଯତଃ । ଦତ୍ତମାତ୍ରେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ କାନ୍ତିମାନ୍ ଜାଯତେ ନରଃ ।। ୫୭.
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କଲେ, ଦେଇଥିବା ସମୟରୁ ମାନବ କାନ୍ତିମାନ୍ ହୋଇଯାଏ।
ଆତ୍ରେଯେଣାପି ସୋମେନ କୃତମେତତ୍ ପୁରା ନୃପ । ତସ୍ଯ ଵ୍ରତାନ୍ତେ ସଂତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ । ଯକ୍ଷ୍ମାଣମପନୀଯାଶୁ ଅମୃତାଖ୍ଯାଂ କଲାଂ ଦଦୌ ।। ୫୭.
ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବ୍ରତ ଆତ୍ରେୟଙ୍କ ପୁଅ ସୋମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା। ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଖୁସି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଯକ୍ଷ୍ମା ଦୂର କରି, ଅମୃତ ନାମକ କଳା ଦେଇଥିଲେ।
ତାଂ କଲାଂ ସୋମରାଜାଽସୌ ତପସା ଲବ୍ଧଵାନିତି । ସୋମତ୍ଵଂ ଚାଗମତ୍ ସୋଽସ୍ଯ ଓଷଧୀନାଂ ପତିର୍ବଭୌ ।। ୫୭.
ସୋମ ରାଜା ସେଇ କଳାକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ସେ ସୋମ ହେଲେ ଏବଂ ଔଷଧିମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧିନରେ ହେଲେ।
ଦ୍ଵିତୀଯାମଶ୍ଵିନୌ ସୋମଭୁଜୌ କୀର୍ତ୍ଯେତେ ତଦ୍ଦିନେ ନୃପ । ତୌ ଶେଷଵିଷ୍ଣୂ ଵିଖ୍ଯାତୌ ମୁଖ୍ଯପକ୍ଷୌ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୫୭.
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଯେଉଁ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା ସୋମ ପାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦିନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେମାନେ ଶେଷ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ମୁଖ୍ୟ ପକ୍ଷ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଦୈଵତଂ ନୃପସତ୍ତମ । ନାମଭେଦେନ ସର୍ଵତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୫୭.
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜନ୍, ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ଅଲଗା କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ; ସେ ପରମେଶ୍ୱର ସମସ୍ତଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ବ୍ୟାପିଥିବେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅତଃ ପରଂ ମହାରାଜ ସୌଭାଗ୍ଯକରଣଂ ଵ୍ରତମ୍ । ଶ୍ରୃଣୁ ଯେନାଶୁ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସାମୁପଜାଯତେ ।। ୫୮.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏବେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ ଶୀଘ୍ର ସଉଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଫାଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ତୃତୀଯା ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ । ଉପାସିତଵ୍ଯା ନକ୍ତେନ ଶୁଚିନା ସତ୍ଯଵାଦିନା ।। ୫୮.
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ଏହି ବ୍ରତ ଏକାଗ୍ରତା ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ, ରାତିରେ ଉପବାସ ରହି, ସତ୍ୟବାଦୀ ହୋଇ କରିବା ଉଚିତ।
ସଶ୍ରୀକଂ ଚ ହରିଂ ପୂଜ୍ଯ ରୁଦ୍ରଂ ଵା ଚୋମଯା ସହ । ଯା ଶ୍ରୀଃ ସା ଗିରିଜା ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୋ ହରିଃ ସ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ।। ୫୮.
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଉମା ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଯିଏ ଶ୍ରୀ, ସେ ଗିରିଜା; ଯିଏ ହରି, ସେଇ ତିନି ଆଖିଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ସର୍ଵେଷୁ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ପୁରାଣେଷୁ ଚ ପଠ୍ଯତେ । ଏତସ୍ମାଦନ୍ଯଥା ଯସ୍ତୁ ବ୍ରୂତେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୃଥକ୍ତଯା ।। ୫୮.
ଏହିପରି ଉପଦେଶ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣରେ ଥିବାକୁ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ କଥା କୁହାଯାଏ, ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଭୁଲ କୁହାଯାଏ।
ରୁଦ୍ରୋ ଜନାନାଂ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ କାଵ୍ଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ତଦ୍ଭଵେତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଂ ରୁଦ୍ରକୃତଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ ଶ୍ରୀର୍ଗୌରୀ ନ ତୁ ପାର୍ଥିଵ । ତନ୍ନାସ୍ତିକାନାଂ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ କାଵ୍ଯଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ ।। ୫୮.
ଯଦି କେହି କହେ ଯେ ରୁଦ୍ର ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ କବିତା କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରନ୍ତିନାହିଁ, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ରୀ ଗୌରୀ ନୁହଁନ୍ତି, ରାଜା, ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଅନାସ୍ତିକଙ୍କ କଥା ବୋଲି ଜାଣିବେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସଲକ୍ଷ୍ମୀକଂ ହରିଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ । ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତତସ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୫୮.
ଏହିପରି ଜାଣି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭକ୍ତିସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ।
ଗମ୍ଭୀରାଯେତି ପାଦୌ ତୁ ସୁଭଗାଯେତି ଵୈ କଟିମ୍ । ଉଦରଂ ଦେଵଦେଵେତି ତ୍ରିନେତ୍ରାଯେତି ଵୈ ମୁଖମ୍ । ଵାଚସ୍ପତଯେ ଚ ଶିରୋ ରୁଦ୍ରାଯେତି ଚ ସର୍ଵତଃ ।। ୫୮.
ପାଦରେ 'ଗଭୀର' ବୋଲି, କଟିରେ 'ସୁଭଗ' ବୋଲି, ପେଟରେ 'ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବ' ବୋଲି, ମୁହଁରେ 'ତିନି ଆଖିଅଛନ୍ତି' ବୋଲି, ମୁଣ୍ଡରେ 'ବାକ୍ପତି' ବୋଲି, ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରେ 'ରୁଦ୍ର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମେଧାଵୀ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମନ୍ଵିତମ୍ । ହରଂ ଵା ଗୌରିସଂଯୁକ୍ତଂ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍ ।। ୫୮.
ଏଭଳି ଭାବେ ମେଧାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଗୌରୀ ସହିତ ହରାଙ୍କୁ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ହୋମଂ କାରଯେନ୍ମଧୁସର୍ପିଷା । ତିଲୈଃ ସହ ମହାରାଜ ସୌଭାଗ୍ଯପତଯେତି ଚ ।। ୫୮.
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ, ତିଳ ମିଶାଇ, ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା, 'ସଉଭାଗ୍ୟର ସ୍ୱାମୀ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।
ତତସ୍ତ୍ଵକ୍ଷାରଵିରସଂ ନିସ୍ନେହଂ ଧରଣୀତଲେ । ଗୋଧୂମାନ୍ନଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀତ କୃଷ୍ଣେପ୍ଯେଵଂ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ । ଆଷାଢାଦିଦ୍ଵିତୀଯାଂ ତୁ ପାରଣଂ ତତ୍ର ଭୋଜନମ୍ ।। ୫୮.
ତାପରେ ଲୁଣ, ଖାର, ତେଲ ଛଡ଼ି, ମାଟି ଉପରେ ରଖିଥିବା ଗହୁଁ ଚାଉଳର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଆଷାଢ଼ ଆଦି ମାସର ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଵାନ୍ନଂ ତୁ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକାଦିଷୁ ପାର୍ଥିଵ । ଶ୍ଯାମାକଂ ତତ୍ର ଭୁଞ୍ଜୀତ ତ୍ରୀନ୍ ମାସାନ୍ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ ।। ୫୮.
ତାପରେ କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସମାନେ, ରାଜା, ବ୍ୟକ୍ତି ବାର୍ଲି ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଶ୍ୟାମାକ ଧାନ ଖାଇବା ଉଚିତ, ତିନି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ।
ତତୋ ମାଘସିତେ ପକ୍ଷେ ତୃତୀଯାଯାଂ ନରାଧିପ । ସୌଵର୍ଣାଂ କାରଯେଦ୍ ଗୌରୀଂ ରୁଦ୍ରଂ ଚୈକତ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।। ୫୮.
ତାପରେ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ରାଜା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୌରୀ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତି ଏକାଠି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସଲକ୍ଷ୍ମୀକଂ ହରିଂ ଚାପି ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ । ତତସ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପାତ୍ରଭୂତେ ଵିଚକ୍ଷଣେ ।। ୫୮.
ଏବଂ ଯେତେଟିକି ସମ୍ଭବ, ଖୁସି ମନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ହରିଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରି, ପରେ ଏହାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନେନ ହୀନେ ଵେଦାନାଂ ପାରଗେ ସାଧୁଵର୍ତିନି । ସଦାଚାରେତି ଵା ଦଦ୍ଯାଦଲ୍ପଵିତ୍ତେ ଵିଶେଷତଃ ।। ୫୮.
ଯଦି ଅନ୍ନ ନାହିଁ, ତେବେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଭଲ ଆଚରଣ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ନୀତିମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯଦି ଧନ କମ୍ ଥାଏ।
ଷଡ୍ଭିଃ ପାତ୍ରୈରୁପେତଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଏକଂ ମଧୁମଯଂ ପାତ୍ରଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଘୃତପୂରିତମ୍ ।। ୫୮.
ଛଅଟି ପାତ୍ର ନେଇ, ପ୍ରଥମଟିରେ ମଧୁ, ଦ୍ୱିତୀୟଟିରେ ଘିଅ ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତୃତୀଯଂ ତିଲତୈଲସ୍ଯ ଚତୁର୍ଥଂ ଗୁଡସଂଯୁତମ୍ । ପଞ୍ଚମଂ ଲଵଣୈଃ ପୂର୍ଣଂ ଷଷ୍ଠଂ ଗୋକ୍ଷୀରସଂଯୁତମ୍ ।। ୫୮.
ତୃତୀୟ ପାତ୍ରରେ ତିଳ ତେଲ, ଚତୁର୍ଥରେ ଗୁଡ଼, ପଞ୍ଚମରେ ଲୁଣ, ଷଷ୍ଠ ପାତ୍ରରେ ଗାଈ ଦୁଧ ଭରି ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତାନି ଦତ୍ତ୍ଵା ପାତ୍ରାଣି ସପ୍ତଜନ୍ମାନ୍ତରଂ ଭଵେତ୍ । ସୁଭଗୋ ଦର୍ଶନୀଯଶ୍ଚ ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷୋଽପି ଵା ।। ୫୮.
ଏହିପରି ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କଲେ, ସତଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯେ କେହି ହେଉନାହିଁ, ସେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ହୁଏ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅଥାଵିଘ୍ନକରଂ ରାଜନ୍ କଥଯାମି ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ମେ । ଯେନ ସମ୍ଯକ୍ କୃତେନାପି ନ ଵିଘ୍ନମୁପଜାଯତେ ।। ୫୯.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏବେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ କହିବି, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏହିପରି କଲେ, ଯେଉଁ କାମ ଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଏ, ସେଠି କେବେ ବିଘ୍ନ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ।
ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ଗ୍ରହୀତଵ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ତ୍ଵିଦମ୍ । ନକ୍ତାହାରେଣ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତିଲାନ୍ନଂ ପାରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ତଦେଵାଗ୍ନୌ ତୁ ହୋତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଚ ତଦ୍ ଭଵେତ୍ ।। ୫୯.
ରାଜା, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଏହି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତିଳ ଭାତ ଖାଇବାକୁ ନିୟମ। ସେଇ ଭୋଜନ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ଚୈତତ୍ କୃତ୍ଵା ଵୈ ପଞ୍ଚ ମେ ତଥା । ସୌଵର୍ଣଂ ଗଜଵକ୍ତ୍ରଂ ତୁ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଦାପଯେତ୍ ।। ୫୯.
ଏହି ଚାରିମାସ ବ୍ରତ ପାଞ୍ଚଥର ମୋ ପାଇଁ କରି, ଏକ ସୁନାର ହାତୀମୁହଁ ତିଆରି କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପାଯସୈଃ ପଞ୍ଚଭିଃ ପାତ୍ରୈରୁପେତଂ ତୁ ତିଲୈସ୍ତଥା । ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚୈତତ୍ ସର୍ଵଵିଘ୍ନୈର୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୫୯.
ପାଞ୍ଚଟି ପାତ୍ରରେ ପାୟସ ଓ ତିଳ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ହଯମେଧସ୍ଯ ଵିଘ୍ନେ ତୁ ସଂଜାତେ ସଗରଃ ପୁରା । ଏତଦେଵ ଚରିତ୍ଵା ତୁ ହଯମେଧଂ ସମାପ୍ତଵାନ୍ ।। ୫୯.
ପୂର୍ବେ, ସଗରଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ଆସିଥିଲା, ସେ ଏହି ବ୍ରତ କରି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରିଥିଲେ।
ତଥା ରୁଦ୍ରେଣ ଦେଵେନ ତ୍ରିପୁରଂ ନିଘ୍ନତା ପୁରା । ଏତଦେଵ କୃତଂ ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ରିପୁରଂ ତେନ ପାତିତମ୍ । ମଯା ସମୁଦ୍ରଂ ପିବତା ଏତଦେଵ କୃତଂ ଵ୍ରତମ୍ ।। ୫୯.
ଏହିପରି, ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବତା ରୁଦ୍ର ତିନିଟି ପୁର ଧ୍ୱଂସ କରିବାବେଳେ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ତିନିଟି ପୁରକୁ ପତିତ କରିପାରିଥିଲେ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ପିଇଥିଲି, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲି।
ଅନ୍ଯୈରପି ମହୀପାଲୈରେତଦେଵ କୃତଂ ପୁରା । ତପୋଽର୍ଥିଭିର୍ଜ୍ଞାନକୃତୈର୍ନିର୍ଵିଘ୍ନାର୍ଥେ ପରଂତପ ।। ୫୯.
ପୂର୍ବକାଳରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ତପସ୍ୟା ଓ ଜ୍ଞାନ ଆଶା କରୁଥିବାମାନେ, ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।