ରାଜୋଵାଚ । ପୁତ୍ରଂ ମେ ଦେହି ଦେଵେଶ ଵେଦମନ୍ତ୍ରଵିଶାରଦମ୍ । ଯାଜକଂ ଯଜନାସକ୍ତଂ କୀର୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତଂ ଚିରାଯୁଷମ୍ । ଅସଂଖ୍ଯାତଗୁଣଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମକଲ୍ମଷମ୍ ।। ୫୫.
ରାଜା କହିଲେ, 'ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜ୍ଞରେ ଆସକ୍ତ, କୀର୍ତିଶାଳୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଅନେକ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଓ ଦୋଷରହିତ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ପୁନର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ । ମମାପ୍ଯନ୍ତେ ଶୁଭଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ପରମେଶ୍ଵର । ଯତ୍ତନ୍ମୁନିପଦଂ ନାମ ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି ।। ୫୫.
ଏପରି କହି, ରାଜା ପୁଣି କହିଲେ, 'ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ଦିଅ, ଯାହାକୁ ମୁନିପଦ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଦୁଃଖ ନାହିଁ।'
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତ୍ଵା ଚାଦର୍ଶନଂ ଗତଃ । ତସ୍ଯାପି ରାଜ୍ଞଃ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ ଵତ୍ସପ୍ରୀର୍ନାମ ନାମତଃ ।। ୫୫.
ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ', ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନାହିଁ। ତାପରେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ବତ୍ସପ୍ରୀ।
ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗସଂପନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞଯାଜୀ ବହୁଶ୍ରୁତଃ । ତସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିର୍ମହାରାଜ ଵିସ୍ତୃତା ଧରଣୀତଲେ ।। ୫୫.
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ବହୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କୀର୍ତି, ହେ ମହାରାଜ, ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଥିଲା।
ରାଜାଽପି ତଂ ସୁତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତଂ ପ୍ରତାପିନମ୍ । ଜଗାମ ତପସେ ଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାନ୍ ପ୍ରହାଯ ସଃ ।। ୫୫.
ରାଜା, ଏପରି ଏକ ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁଦତ୍ତ ନାମକ ରତ୍ନ ପାଇ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଛାଡ଼ି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ।
ଆରାଧଯାମାସ ହରିଂ ନିରାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ହିମଵତ୍ପର୍ଵତେ ରମ୍ଯେ ସ୍ତୁତିଂ କୁର୍ଵଂସ୍ତଦା ନୃପଃ ।। ୫୫.
ସେ ରାଜା ନିଜେ ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସେଠାରେ ସ୍ତୁତି ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵ ଉଵାଚ । କୀଦୃଶୀ ସା ସ୍ତୁତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯାଂ ଚକାର ସ ପାର୍ଥିଵଃ । କିଂ ଚ ତସ୍ଯାଭଵଦ୍ ଦେଵଂ ସ୍ତୁଵତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ।। ୫୫.
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ରାଜା କେମିତି ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ? ଏବଂ ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାରେ କଣ ଘଟିଲା?'
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ହିମଵନ୍ତଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ରାଜା ତଦ୍ଗତମାନସଃ । ସ୍ତୁତିଂ ଚକାର ଦେଵାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵେ ।। ୫୫.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, 'ହିମବତ୍ ପର୍ବତରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସେଇ ରାଜା ନିଜ ମନକୁ ସେଠାରେ ଲଗାଇ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।'
ରାଜୋଵାଚ । କ୍ଷରାକ୍ଷରଂ କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ରଶାଯିନଂ କ୍ଷିତୀଧରଂ ମୂର୍ତିମତାଂ ପରଂ ପଦମ୍ । ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ ଵିଶ୍ଵଭୁଜାଂ ପୁରଃ କୃତଂ ନିରାକୃତଂ ସ୍ତୌମି ଜନାର୍ଦନଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ।। ୫୫.
ରାଜା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେଁ, ଯିଏ କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷର, ଦୁଧର ସାଗରରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଦେହଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅଗୋଚର, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବାହୁରେ ଧରିଛନ୍ତି, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଦୁହିଁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।'
ତ୍ଵମାଦିଦେଵଃ ପରମାର୍ଥରୂପୀ ଵିଭୁଃ ପୁରାଣଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଶ୍ଚ । ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଵେଦଵିଦାଂ ପ୍ରଧାନଃ ପ୍ରପାହି ମାଂ ଶଙ୍ଖଗଦାସ୍ତ୍ରପାଣେ ।। ୫୫.
ତୁମେ ଆଦିଦେବ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପୁରାତନ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅଗୋଚର, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ; ହେ ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
କୃତଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ସୁରାସୁରାଣାଂ ସଂକୀର୍ତ୍ଯତେଽସୌ ଚ ଅନନ୍ତମୂର୍ତେ । ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥମେତତ୍ ତଵ ଦେଵ ଵିଷ୍ଣୋ ନ ଚେଷ୍ଟିତଂ କୂଟଗତସ୍ଯ ତତ୍ସ୍ଯାତ୍ ।। ୫୫.
ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ସେଗୁଡିକୁ ଅନନ୍ତ ରୂପୀ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଥିବା କେହି କିଛି କରିପାରେ ନାହିଁ।
ତଥୈଵ କୂର୍ମତ୍ଵମୃଗତ୍ଵମୁଚ୍ଚୈ - ସ୍ତ୍ଵଯା କୃତଂ ରୂପମନେକରୂପ । ସର୍ଵଜ୍ଞଭାଵାଦସକୃଚ୍ଚ ଜନ୍ମ ସଂକୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ତେଽଚ୍ଯୁତ ନୈତଦସ୍ତି ।। ୫୫.
ଏଭଳି, କୂର୍ମ ଓ ବରାହ ଆଦି ଅନେକ ରୂପ ତୁମେ ଧାରଣ କରିଛ; ସର୍ବଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପୁନଃପୁନ ଜନ୍ମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି ନାହିଁ।
ନୃସିଂହ ନମୋ ଵାମନ ଜମଦଗ୍ନିନାମ ଦଶାସ୍ଯଗୋତ୍ରାନ୍ତକ ଵାସୁଦେଵ । ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ବୁଦ୍ଧ କଲ୍କିନ୍ ଖଗେଶ ଶଂଭୋ ନମସ୍ତେ ଵିବୁଧାରିନାଶନ ।। ୫୫.
ନରସିଂହ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବାମନ, ଜମଦଗ୍ନି ନାମଧାରୀ, ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କ ଗୋତ୍ରକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ବାସୁଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବୁଦ୍ଧ, କଳ୍କି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ଶମ୍ଭୁ, ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋଽସ୍ତୁ ନାରାଯଣ ପଦ୍ମନାଭ ନମୋ ନମସ୍ତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯ । ନମଃ ସମସ୍ତାମରସଙ୍ଘପୂଜ୍ଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵଵିଦାଂ ପ୍ରଧାନ ।। ୫୫.
ନାରାୟଣ, ପଦ୍ମନାଭ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ କରାଲାସ୍ଯ ନୃସିଂହମୂର୍ତ୍ତେ ନମୋ ଵିଶାଲାଦ୍ରିସମାନ କୂର୍ମ । ନମଃ ସମୁଦ୍ରପ୍ରତିମାନ ମତ୍ସ୍ଯ ନମାମି ତ୍ଵାଂ କ୍ରୋଡରୂପିନନନ୍ତ ।। ୫୫.
ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ନରସିଂହ ରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସମାନ କୂର୍ମ ରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥମେତତ୍ ତଵ ଦେଵ ଚେଷ୍ଟିତଂ ନ ମୁଖ୍ଯପକ୍ଷେ ତଵ ମୂର୍ତ୍ତିତା ଵିଭୋ । ଅଜାନତା ଧ୍ଯାନମିଦଂ ପ୍ରକାଶିତଂ ନୈଭିର୍ଵିନା ଲକ୍ଷ୍ଯସେ ତ୍ଵଂ ପୁରାଣ ।। ୫୫.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ। ତୁମର ରୂପ ମୁଖ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ସର୍ବଶ୍ୱର। ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହା ଛଡ଼ା, ପୁରାତନ, ତୁମେ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଆଦ୍ଯୋ ମଖସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଯମେଵ ଵିଷ୍ଣୋ ମଖାଙ୍ଗଭୂତୋଽସି ହଵିସ୍ତ୍ଵମେଵ । ପଶୁର୍ଭଵାନ୍ ଋତ୍ଵିଗିଜ୍ଯଂ ତ୍ଵମେଵ ତ୍ଵାଂ ଦେଵସଙ୍ଘା ମୁନଯୋ ଯଜନ୍ତି ।। ୫୫.
ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଆଦି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ। ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ଅଂଶ ତୁମେ। ହବି, ପଶୁ, ଋତ୍ୱିଜ୍, ଆରାଧ୍ୟ, ସବୁ ତୁମେ। ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ଯଦେତସ୍ମିନ୍ ଜଗଧ୍ରୁଵଂ ଚଲାଚଲଂ ସୁରାଦିକାଲାନଲସଂସ୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ନ ତ୍ଵଂ ଵିଭକ୍ତୋଽସି ଜନାର୍ଦନେଶ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ସିଦ୍ଧିଂ ହୃଦଯେପ୍ସିତାଂ ମେ ।। ୫୫.
ଏହି ସଂସାରରେ ଯାହା ଅଚଳ କିମ୍ବା ଚଳିତ, ଦେବତା, କାଳ ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ସେ ସବୁ ଉତ୍ତମ। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ କେବେ ଭିନ୍ନ ନୁହଁ। ମୋ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଦିଅ।
ନମଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ମୂର୍ତ୍ତାମୂର୍ତ୍ତ ନମୋ ହରେ । ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋଽସ୍ମି ସଂସାରାନ୍ମାଂ ସମୁଦ୍ଧର ।। ୫୫.
କମଳପତ୍ର ନୟନ, ରୂପୀ ଓ ଅରୂପୀ ହରି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ଏହି ସଂସାରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵସ୍ତେନ ରାଜ୍ଞା ମହାତ୍ମନା । ଵିଶାଲାମ୍ରତଲସ୍ଥେନ ତୁତୋଷ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୫୫.
ଏପରି ଭାବରେ, ଏହି ମହାତ୍ମା ରାଜା ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ଆମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଲେ।
କୁବ୍ଜରୂପୀ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ଆଜଗାମ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ନାଗତମାତ୍ରେ ତୁ ସୀପ୍ଯାମ୍ରଃ କୁବ୍ଜକୋଽଭଵତ୍ ।। ୫୫.
ତାପରେ ହରି ନିଜେ କୁବ୍ଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସିଲେ। ସେଠାକୁ ଆସିବା ସହିତ, ଆମ୍ବ ଗଛଟି କୁବ୍ଜ ହେଇଗଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସ ରାଜା ସଂଶିତଵ୍ରତଃ । ଵିଶାଲସ୍ଯ କଥଂ କୌବ୍ଜ୍ଯମିତି ଚିନ୍ତାପରୋଭଵତ୍ ।। ୫୫.
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ—କିପରି ଏହି ବଡ଼ ଆମ୍ବ ଗଛ କୁବ୍ଜ ହେଲା?
ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯତୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ବଭୌ ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରତି । ଅନେନାଗତମାତ୍ରେଣ କୃତମେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। ୫୫.
ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମନରେ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଆସିଲା—ଏହା ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆସିବା ସହିତ ଘଟିଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦେଷୈଵ ଭଵିତା ଭଗଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ସ ନୃପଃ ।। ୫୫.
ଏହିଠାରୁ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ ସେଇ ଭଗବାନ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ଏପରି କହି, ସେ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଅନୁଗ୍ରହାଯ ଭଗଵନ୍ ନୂନଂ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଆଗତୋଽସି ସ୍ଵରୂପଂ ମେ ଦର୍ଶଯସ୍ଵାଧୁନା ହରେ ।। ୫୫.
ଭଗବାନ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ କୃପା ପାଇଁ ଆସିଛ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ଏବେ ମୋତେ ତୁମର ନିଜସ୍ୱ ରୂପ ଦେଖାଅ, ହେ ହରି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦେଵଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ବଭୌ ତତ୍ପୁରତଃ ସୌମ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ ।। ୫୫.
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଦେବତା ସେଠାରେ ସାନ୍ତ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ଓ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ । ମଯି ପ୍ରସନ୍ନେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯ ତିଲମାତ୍ରମିଦଂ ନୃପ ।। ୫୫.
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ମାଗ। ମୁଁ ଖୁସି ହେଲେ, ତିନି ଲୋକରେ ଏକ ତିଳ ପରିମାଣ ଯାହା ଅଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ତୁମର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜା ହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲିତଲୋଚନଃ । ମୋକ୍ଷଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଦେଵେଶେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନୋଵାଚ କିଂଚନ ।। ୫୫.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଚକଚକାଉଥିବା ଚକ୍ଷୁରେ କହିଲେ—'ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ', ଏବଂ ତା'ପରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ । ମଯ୍ଯାଗତେ ଵିଶାଲୋଽଯମାମ୍ରଃ କୁବ୍ଜତ୍ଵମାଗତଃ । ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତୀର୍ଥମିଦଂ କୁବ୍ଜକାମ୍ରଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୫୫.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ପୁନି କହିଲେ—'ମୁଁ ଆସିବା ସହିତ, ଏହି ଆମ୍ବ ଗଛ କୁବ୍ଜ ହେଲା। ତେଣୁ, ଏହି ସ୍ଥାନ କୁବ୍ଜକାମ୍ର ତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବ।'
ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନ୍ଯାଦଯୋଽପ୍ଯସ୍ମିନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ତା ଯଦି ସ୍ଵକମ୍ । କଲେଵରଂ ତ୍ଯଜିଷ୍ଯନ୍ତି ତେଷାଂ ପଞ୍ଚଶତାନି ଚ । ଵିମାନାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗିନାଂ ମୁକ୍ତିରେଵ ଚ ।। ୫୫.
ଏଠାରେ ଯଦି ପଶୁ ଜନ୍ମର ଲୋକ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଶତ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ମିଳିବ, ଯୋଗୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ।