ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଭାଵନାଂ ତୁ ଦୃଢାଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଯଥା ସର୍ଵଗତୋ ହରିଃ । ନାନ୍ଯତ୍ ତତ୍ ସଦୃଶଂ ଭୂତମିତି ଭାଵେନ ସେଵ୍ଯତେ ।। ୪.

ମନେ ଦୃଢ଼ ଭାବନା ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଯେ ହରି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି; ସେଠିପାଇଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି—ଏହି ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।

ଏଷ ତେ ଜ୍ଞାନସଦ୍ଭାଵସ୍ତଵ ରାଜନ୍ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ପରିପୂର୍ଣେନ ଭାଵେନ ସ୍ମରନ୍ ନାରାଯଣଂ ହରିମ୍ ।। ୪.

ଏହାହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ, ହେ ରାଜା, ଯାହା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର।

ପରିପୂର୍ଣେନ ବାଵେନ ସ୍ମର ନାରାଯଣଂ ଗୁରୁମ୍ । ପୁଷ୍ପୋପହାରୈର୍ଧୂପୈଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ତର୍ପଣୈଃ । ଧ୍ଯାନେନ ସୁସ୍ଥିତେନାଶୁ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୪.

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗୁରୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର; ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି କରାଇବା ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।

ଅଶ୍ଵଶିରା ଉଵାଚ । ଭଵନ୍ତୌ ମମ ସଂଦେହମେକଂ ଛେତ୍ତୁମିହାର୍ହତଃ । ଯେନ ଛିନ୍ନେନ ଜାଯେତ ମମ ସଂସାରଵିଚ୍ଯୁତିଃ ।। ୫.

ଅଶ୍ୱଶିରା କହିଲେ: "ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ମୋର ଗୋଟିଏ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଯାହା ଦୂର ହେଲେ ମୋର ସଂସାର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ହେବ।"

ଏଵମୁକ୍ତେ ନୃପତିନା ତଦା ଯୋଗିଵରୋ ମୁନିଃ । କପିଲଃ ପ୍ରାହ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜାନଂ ଯଜତାଂ ଵରମ୍ ।। ୫.

ରାଜା ଏପରି କହିବା ପରେ, ତାହାବେଳେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କପିଳ ମୁନି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।

କପିଲ ଉଵାଚ । କସ୍ତେ ମନସି ସଂଦେହୋ ରାଜନ୍ ପରମଧାର୍ମିକ । ଛିନ୍ଦାମି ଯେନ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେଽଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍ ।। ୫.

କପିଳ କହିଲେ: "ତୁମ ମନରେ କଣ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ହେ ରାଜା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମିକ? ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, କୁହ; ଶୁଣି ମୁଁ ସେହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିଦେବି।"

ରାଜୋଵାଚ । କର୍ମଣା ପ୍ରାପ୍ଯତେ ମୋକ୍ଷ ଉତାହୋ ଜ୍ଞାନିନା ମୁନେ । ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଧି ଯଦି ମେଽନୁଗ୍ରହଃ କୃତଃ ।। ୫.

ରାଜା କହିଲେ: "ମୁକ୍ତି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ କି, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ମୁନି? ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ କୃପା କରିଛନ୍ତି।"

କପିଲ ଉଵାଚ । ଇମଂ ପ୍ରଶ୍ନଂ ମହାରାଜ ପୁରା ପୃଷ୍ଟୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ରୈଭ୍ଯେଣ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରେଣ ରାଜ୍ଞା ଚ ଵସୁନା ପୁରା । ଵସୁରାସୀନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଦାନପତିଃ ପୁରା ।। ୫.

କପିଳ କହିଲେ: "ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୈଭ୍ୟ ଓ ରାଜା ବସୁ ପଚାରିଥିଲେ। ବସୁ ପୂର୍ବକାଳରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦାନଶୀଳ ରାଜା ଥିଲେ।"

ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯ ମନୋଃ କାଲେ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽନ୍ଵଯଵର୍ଦ୍ଧନଃ । ଵସୁଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଦ୍ମ ଗତଵାଂସ୍ତଦ୍ଦିଦୃକ୍ଷଯା ।। ୫.

ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଯୁଗରେ, ବସୁ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।

ପଥି ଚୈତ୍ରରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦ୍ଯାଧରଵରଂ ନୃପ । ଅପୃଚ୍ଛଚ୍ଚ ଵସୁଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣୋଽଵସରଂ ପ୍ରଭୋ ।। ୫.

ରାଜା, ପଥରେ ଚୈତ୍ରରଥ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କୁ ଦେଖି, ବସୁ ଭଲପାଇ ସମ୍ବେଦନା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।

ସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଦେଵସମିତିର୍ଵର୍ତତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଗୃହେ । ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସୁସ୍ତସ୍ଥୌ ଦ୍ଵାରି ବ୍ରହ୍ମୌକସସ୍ତଦା । ତାଵତ୍ ତତ୍ରୈଵ ରୈଭ୍ଯସ୍ତୁ ଆଜଗାମ ମହାତପାଃ ।। ୫.

ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘରେ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହେଉଛନ୍ତି ।' ଏହା ଶୁଣି ବସୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘରର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମହାତପସ୍ବୀ ରୈଭ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ ।

ସ ରାଜା ପ୍ରୀତମନସା ଵସୁଃ ସଂପୂର୍ଣମାନସଃ । ଉଵାଚ ପୂଜଯିତ୍ଵାଗ୍ରେ କ୍ଵ ପ୍ରଯାତୋଽସି ଵୈ ମୁନେ ।। ୫.

ରାଜା ବସୁ, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ରୈଭ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ — 'ମୁନି, ଆପଣ କେଉଁଠୁ ଆସୁଛନ୍ତି?'

ରୈଭ୍ଯ ଉଵାଚ । ଅହଂ ବୃହସ୍ପତେଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଆଗତୋଽସ୍ମି ମହାନୃପ । କିଞ୍ଚିତ୍କାର୍ଯାନ୍ତରଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମହଂ ଦେଵପୁରୋହିତମ୍ ।। ୫.

ରୈଭ୍ୟ କହିଲେ — 'ମୁଁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖରୁ ଆସିଛି, ମହାରାଜ । ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ।'

ଏଵଂ ଵଦତି ରୈଭ୍ଯେ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତନ୍ମହତ୍ସଦଃ । ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ଵାନି ଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ଗତା ଦେଵଗଣାଃ ପ୍ରଭୋ ।। ୫.

ଏପରି ରୈଭ୍ୟ କହୁଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମହାସଭାରେ ଦେବଗଣମାନେ ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ ।

ତାଵଦ୍ ବୃହସ୍ପତିସ୍ତତ୍ର ରୈଭ୍ଯେଣ ସହ ସଂଵିଦମ୍ । କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯମଗମଦ୍ ଵସୁନା ଚ ସୁପୂଜିତଃ ।। ୫.

ତାପରେ, ବୃହସ୍ପତି ରୈଭ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ବସୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନିଜ ଆସନକୁ ଗଲେ ।

ରୈଭ୍ଯ ଆଙ୍ଗିରସୋ ରାଜା ଵସୁଶ୍ଚୋପଵିଵେଶ ହ । ଉପଵିଷ୍ଟେଷୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତେଷୁ ତେଷ୍ଵପି ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୫.

ରୈଭ୍ୟ, ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀ, ଏବଂ ରାଜା ବସୁ ବସିଗଲେ । ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି ବସିଥିବା ବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।

ବୃହସ୍ପତିର୍ଦେଵଗୁରୂ ରୈଭ୍ଯଂ ଵଚନମନ୍ତିକେ । କିଂ କରୋମି ମହାଭାଗ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗ ।। ୫.

ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି, ରୈଭ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ — 'ମହାଭାଗ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣ ପାଇଁ କଣ କରିବି?'

ରୈଭ୍ଯ ଉଵାଚ । ବୃହସ୍ପତେ କର୍ମଣା କିଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଜ୍ଞାନିନାଽଥଵା । ମୋକ୍ଷ ଏତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ ସଂଶଯଂ ପ୍ରଭୋ ।। ୫.

ରୈଭ୍ୟ କହିଲେ — 'ବୃହସ୍ପତି, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କି ଲାଭ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କି ଲାଭ ହୁଏ? ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ, ମୋର ସନ୍ଦେହ ଅଟେ, ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ ।'

ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ । ଯତ୍କିଂଚିତ୍ କୁରୁତେ କର୍ମ ପୁରୁଷଃ ସାଧ୍ଵସାଧୁ ଵା । ସର୍ଵଂ ନାରାଯଣେ ନ୍ଯସ୍ଯ କୁର୍ଵନ୍ ନୈଵ ଚ ଲିପ୍ଯତେ ।। ୫.

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ — 'ମଣିଷ କିଛି କର୍ମ କରୁଥିବା, ଭଲ କି ମନ୍ଦ, ସମସ୍ତ କର୍ମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି କାମ କଲେ, ସେ କର୍ମରେ ଅଲିପ୍ତ ରହିଥାଏ ।'

ଶ୍ରୂଯତେ ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଵାଦୋ ଵିପ୍ରଲୁବ୍ଧଯୋଃ । ଆତ୍ରେଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଵେଦାଭ୍ଯାସରତୋ ମୁନିଃ ।। ୫.

'ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଏକ ଆଲୋଚନା ଦୁଇ ମନ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା । ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାମ ଆତ୍ରେୟ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ ।'

ଵସତ୍ଯଵିରତଂ ପ୍ରାତଃସ୍ନାଯୀ ତ୍ରିଷଵଣେ ରତଃ । ନାମ୍ନା ସଂଯମନଃ ପୂର୍ଵମେକସ୍ମିନ୍ ଦିଵସେ ନଦୀମ୍ । ଧର୍ମାରଣ୍ଯେ ଗତଃ ସ୍ନାତୁଂ ଧନ୍ଯାଂ ଭାଗୀରଥୀଂ ଶୁଭାମ୍ ।। ୫.

ସେ ସଦା ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ତିନିବେଳା କ୍ରିୟାରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ । ପୂର୍ବରୁ, ସଂୟମନ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏକ ଦିନ ଧର୍ମ ଅରଣ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ ।

ତତ୍ରାସୀନଂ ମହାଯୂଥଂ ହରିଣାନାଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ଲୁବ୍ଧୋ ନିଷ୍ଠୁରକୋ ନାମ ଧନୁଃପାଣିଃ କୃତାନ୍ତଵତ୍ । ଆଯଯୌ ତଂ ଜିଘାଂସୁଃ ସ ଧନୁଷ୍ଯାଯୋଜ୍ଯ ସାଯକମ୍ ।। ୫.

ସେଠାରେ, ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଏକ ଶିକାରୀ, ନାମ ନିଷ୍ଠୁରକ, ଧନୁଷ ହାତରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ହରିଣ ଦଳକୁ ଦେଖି, ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଧନୁଷରେ ତୀର ଲଗାଇ ଆସିଲେ ।

ତତଃ ସଂଯମନୋ ଵିପ୍ରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମୃଗଯାରତମ୍ । ଵାରଯାମାସ ମା ଭଦ୍ର ଜୀଵଘାତମିମଂ କୁରୁ ।। ୫.

ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଂୟମନ, ତାଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାରେ ଲଗ୍ନ ଦେଖି, ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ — 'ଭଲ ମଣିଷ, ଏହି ପ୍ରାଣ ହତ୍ୟା କରିବେନି ।'

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଵ୍ଯାଧଃ ସ୍ମିତପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ । ଉଵାଚ ନାହଂ ହିଂସାମି ପୃଥଗ୍ଜୀଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ।। ୫.

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିକାରୀ ହସି ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ — 'ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଅଲଗା ପ୍ରାଣୀକୁ ହାନି କରୁନାହିଁ ।'

ପରମାତ୍ମା ତ୍ଵଯଂ ଭୂତୈଃ କ୍ରୀଡତେ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍ । କୃତା ମୃଦା ବଲୀଵର୍ଦ୍ଦାସ୍ତଦ୍ଵଦେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। ୫.

'ଭଗବାନ ପରମାତ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଖେଳ କରନ୍ତି । ବଳିବର୍ଦ୍ଧ ଓ ମାଟି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି — ଏହିପରି କହାଯାଇଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।'

ଅହେ ଭାଵଃ ସଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ନଵିଦ୍ଯେଯଂ ମୁମୁକ୍ଷୁଣାମ୍ । ଯାତ୍ରାପ୍ରାଣରତଂ ସର୍ଵଂ ଜଗଦେତଦ୍ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ତତ୍ରାହମିତି ଯଃ ଶବ୍ଦଃ ସ ସାଧୁତ୍ଵଂ ନ ଗଚ୍ଛତି ।। ୫.

'ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଭାବ ସଦା ଉପସ୍ଥିତ ରହେ — ଏହା ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅଜ୍ଞାନ । ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରାଣ ଯାତ୍ରାରେ ଲଗ୍ନ ଅଛି । "ମୁଁ" ଏହି ଶବ୍ଦ ଏଠାରେ ନିଜର ଭଲ ଲାଭ କରିପାରେନାହିଁ ।'

ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ଦ୍ଵିଜଃ ସଂଯମନସ୍ତଦା । ଵିସ୍ମଯେନାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଲୁବ୍ଧଂ ନିଷ୍ଠୁରକଂ ଦ୍ଵିଜଃ ।। ୫.

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଂୟମନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଶିକାରୀ ନିଷ୍ଠୁରକଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।

କିମେତଦୁଚ୍ଯତେ ଭଦ୍ର ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ହେତୁମଦ୍ଵଚଃ । ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନେର୍ଵିପ୍ରଂ ଲୁବ୍ଧକଃ ପ୍ରାହ ଧର୍ମଵିତ୍ । କୁତ୍ଵା ଲୋହମଯଂ ଜାଲଂ ତସ୍ଯାଧୋ ଜ୍ଵଲନଂ ଦଦୌ ।। ୫.

ଏହି କଥା ଆପଣ କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି, ଭଦ୍ର? ଆପଣଙ୍କର କଥା ସିଧାସଳଖ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିସହିତ। ଏପରି ମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶିକାରୀ ପଚାରିଲେ— 'ଆପଣ କାହିଁକି ଏହି ଲୋହାର ଜାଲ ଓ ତାହା ତଳେ ଅଗ୍ନି ରଖିଥିଲେ?'

ଦତ୍ତ୍ଵା ଵହ୍ନିଂ ଦ୍ଵିଜଂ ପ୍ରାହ ଜ୍ଵାଲ୍ଯତାଂ କାଷ୍ଠସଚଯଃ । ତତୋ ଵିପ୍ରୋ ମୁଖେନାଗ୍ନିଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ଵିରରାମ ହ ।। ୫.

ଅଗ୍ନି ଜଳାଇଦେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ— 'କାଠ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳାଇଦିଅ।' ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ମୁଁହରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଗଲେ।