ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜା ହର୍ଷିତୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । କତରେଣ ପ୍ରକାରେଣ ସ ମେ ଦେଵଃ ପ୍ରସୀଦତି । ପ୍ରସନ୍ନେ ଚାଶୁଭଂ ସର୍ଵଂ ଯେନ ନଶ୍ଯତି ସତ୍ତମ ।। ୪୧.
ଏପରି ଶୁଣି ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ପଚାରିଲେ, 'କେଉଁଠି ଭଳି ଉପାୟରେ ସେଇ ଦେବତା ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତି? ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ କିପରି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଦୂରିଯାଏ, ହେ ଉତ୍ତମ?'
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଏଵମୁକ୍ତୋ ମୁନିସ୍ତେନ ଦେଵରାତ ଇମଂ ଵ୍ରତମ୍ । ଆଚଖ୍ଯୌ ସୋଽପି ତଂ କୃତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ସୁପୁଷ୍କଲାନ୍ ।। ୪୧.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ— ଏପରି ପଚାରିଲେ, ଦେବରାତ ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଦେଲେ; ସେ ଏହା କରି, ବହୁ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ମୁତ୍ଯୁକାଲେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌଵର୍ଣେନ ଵିରାଜତା । ଵିମାନେନାଗମତ୍ ସ୍ଵର୍ଗମିନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ସ ପାର୍ଥିଵଃ ।। ୪୧.
ମୃତ୍ୟୁବେଳେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ରାଜା ସୁନାର ଚମକୁଥିବା ବିମାନରେ ବସି ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ।
ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵର୍ଘ୍ଯମାଦାଯ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାନେନ ନିର୍ଯଯୌ । ଆଯାନ୍ତମିନ୍ଦ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତମୂଚୁର୍ଵିଷ୍ଣୁକିଂକରାଃ । ନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଦେଵରାଜସ୍ତ୍ଵଦ୍ଧୀନସ୍ତପସା ଇତି ।। ୪୧.
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ସ୍ବାଗତ କରିବାକୁ ଆସିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକମାନେ କହିଲେ: 'ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଦେବରାଜକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଏଵଂ ସର୍ଵେ ଲୋକପାଲା ନିର୍ଯଯୁସ୍ତସ୍ଯ ତେଜସା । ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତାଶ୍ଚ ତୈର୍ଵିଷ୍ଣୁକିଂକରୈର୍ହୀନକର୍ମଣଃ । ଏଵଂ ସ ସତ୍ଯଲୋକାନ୍ତଂ ଗତୋ ରାଜା ମହାମୁନେ ।। ୪୧.
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ; କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକମାନେ କମ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ନାମାନିଲେ। ଏଭଳି ରାଜା ସତ୍ୟଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହେ ମହାମୁନି।
ଅପୁନର୍ମାରକେ ଲୋକେ ଦାହପ୍ରଲଯଵର୍ଜ୍ଜିତେ । ଅଦ୍ଯାପି ତିଷ୍ଠତେ ଦେଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହାନୃପଃ । ପ୍ରସନ୍ନେ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷେ କିଂ ଚିତ୍ରଂ ଯେନ ତଦ୍ଭଵେତ୍ ।। ୪୧.
ଯେଉଁ ଲୋକରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଦାହ ଓ ବିନାଶ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ମହାରାଜା ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଇହ ଜନ୍ମନି ସୌଭାଗ୍ଯମାଯୁରାରୋଗ୍ଯସମ୍ପଦଃ । ଏକୈକା ଵିଧିନୋପାସ୍ତା ଦଦାତ୍ଯମୃତମୁତ୍ତମମ୍ ।। ୪୧.
ଏହି ଜନ୍ମରେ, ଭାଗ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଧନ— ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ ମିଳେ, ଏହା ଉତ୍ତମ ଅମୃତତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ।
କିଂ ପୁନର୍ଵର୍ଷସଂପୂର୍ଣେ ସ ଦଦାତି ସ୍ଵକଂ ପଦମ୍ । ନାରାଯଣଶ୍ଚତୁର୍ମୂର୍ତ୍ତିଃ ପରାର୍ଧ୍ଯଂ ଚ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୪୧.
ତେବେ, ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ କଣ ହୁଏ? ସେ ନିଜର ଧାମ ଦେଇଥାନ୍ତି— ଚତୁର୍ମୂର୍ତ୍ତି ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଥୈଵୋଦ୍ଧୃତଵାନ୍ ଵେଦାନ୍ ମତ୍ସ୍ଯରୂପେଣ କେଶଵଃ । କ୍ଷୀରାମ୍ବୁଧୌ ମଥ୍ଯମାନେ ମନ୍ଦରଂ ଧୃତଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ । ତଦ୍ଵଚ୍ଚ କୂର୍ମରୂପାଖ୍ଯା ଦ୍ଵିତୀଯା ପଶ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ।। ୪୧.
ଯେପରି କେଶବ ମାଛ ଆକାର ଧରି ବେଦକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ; ଦୁଧ ସାଗର ମଥନ ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଧରିଥିଲେ; ସେପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ରୂପ କୂର୍ମକୁ ଦେଖ।
ଯଥା ରସାତଲାତ୍ କ୍ଷ୍ମାଂ ଚ ଧୃତଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଵରାହରୂପୀ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ତୃତୀଯା ପଶ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ।। ୪୧.
ଯେପରି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବରାହ ଆକାର ଧରି ଧରିତ୍ରୀକୁ ରସାତଳରୁ ଉଠାଇଥିଲେ, ସେପରି ତୃତୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ରୂପକୁ ଦେଖ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ତଦ୍ଵତ୍ ଫାଲ୍ଗୁନମାସେ ତୁ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀମ୍ । ଉପୋଷ୍ଯ ପ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନା ହରିମାରାଧଯେତ୍ ସୁଧୀଃ ।। ୪୨.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ— ଏଭଳି, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ନରସିଂହାଯ ପାଦୌ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦାଯେତ୍ଯୁରୂ ତଥା । କଟିଂ ଵିଶ୍ଵଭୁଜେ ପୂଜ୍ଯ ଅନିରୁଦ୍ଧେତ୍ଯୁରସ୍ତଥା ।। ୪୨.
ନରସିଂହଙ୍କୁ ପାଦ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଉରୁ, ବିଶ୍ୱଭୁଜଙ୍କୁ କଟି, ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ବାହୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।
କଣ୍ଠଂ ତୁ ଶିତିକଣ୍ଠାଯ ପିଙ୍ଗକେଶାଯ ଵୈ ଶିରଃ । ଅସୁରଧ୍ଵଂସନାଯେତି ଚକ୍ରଂ ତୋଯାତ୍ମନେ ତଥା । ଶଙ୍ଖମିତ୍ଯେଵ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପଫଲୈସ୍ତଥା ।। ୪୨.
ଶିତିକଣ୍ଠଙ୍କୁ କଣ୍ଠ, ପିଙ୍ଗକେଶଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ଅସୁର ନାଶକଙ୍କୁ ଚକ୍ର, ଜଳରୂପୀଙ୍କୁ ଶଂଖ— ଏପରି ପ୍ରତ୍ୟେକଠାରେ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ତଦଗ୍ରେ ଘଟମାଦାଯ ସିତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାନ୍ଵିତମ୍ । ତସ୍ଯୋପରି ନୃସିହଂ ତୁ ସୌଵର୍ଣଂ ତାମ୍ରଭାଜନେ । ସୌଵର୍ଣ ଶକ୍ତିତଃ କୃତ୍ଵା ଦାରୁଵଂଶମଯେଽପି ଵା ।। ୪୨.
ସାମ୍ନାରେ ଦୁଇଟି ସଫେଦ ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିବା ଘଟ ରଖ; ତା'ଉପରେ ସୁନାର ନରସିଂହ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ତାମ୍ବା ବାତିଲାରେ ରଖ; ସୁନା ନ ମିଳିଲେ କାଠ ବା ବାଁସରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବ।
ରତ୍ନଗର୍ଭଘଟେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଚ ମାନଵଃ । ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵେଦଵିଦୁଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ।। ୪୨.
ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଲଗା ଘଟରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ କୃତେ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଯତ୍ ପୁରା ପାର୍ଥିଵେନ ତୁ । ତସ୍ଯାହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵତ୍ସନାମ୍ନା ମହାମୁନେ ।। ୪୨.
ଏଭଳି କଲେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରାଜା ଯେଉଁ ଫଳ ପାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ବତ୍ସ ନାମରେ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ମହାମୁନି।
ଆସୀତ୍ କିଂପୁରୁଷେ ଵର୍ଷେ ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ । ଭାରତେତି ଚ ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯ ଵତ୍ସଃ ସୁତୋଽଭଵତ୍ ।। ୪୨.
କିମ୍ପୁରୁଷ ଭୂମିରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ 'ଭାରତ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ 'ବତ୍ସ' ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ ଶତ୍ରୁଭିର୍ଜିତଃ ସଂଖ୍ଯେ ହୃତକୋଶୋ ଦ୍ଵିପାଦଵାନ୍ । ଵନଂ ପ୍ରାଯାତ୍ ସପତ୍ନୀକୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମେଽଵସତ୍ ।। ୪୨.
ସେ ରାଜା ଶତ୍ରୁମାନେ ଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ହାତୀମାନେ ହରାଗଲା। ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଲେ।
କାଲେନ ଗଚ୍ଛତା ସୋଽଥ ଵସିଷ୍ଠେନ ମହର୍ଷିଣା । କିଂ କାର୍ଯମିତି ସ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵସସ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମହାଶ୍ରମେ ।। ୪୨.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ମହାର୍ଷି ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— 'ଏହି ମହାଶ୍ରମରେ ତୁମେ କଣ କାମ ପାଇଁ ଆସିଛ?'
ରାଜୋଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ହୃତକୋଶୋଽହଂ ହୃତରାଜ୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ । ଶତ୍ରୁଭିର୍ହତସଂକଲ୍ପୋ ଭଵନ୍ତଂ ଶରଣଂ ଗତଃ । ଉପଦେଶପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି ।। ୪୨.
ରାଜା କହିଲେ— 'ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ହରିନେଲେ, ମୋର ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି। ଦୟାକରି ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୋର ଉପକାର କରନ୍ତୁ।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ତସ୍ଯେମାଂ ଦ୍ଵାଦଶୀଂ ମୁନେ । ଵିଧିନା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ସୋଽପି ସର୍ଵଂ ତଥାଽକରୋତ୍ ।। ୪୨.
ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ ପାଇଁ, ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ କହିଦେଲେ। ରାଜା ସମସ୍ତ କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ ନାରସିଂହସ୍ତୁତୋଷ ହ । ଚକ୍ରଂ ପ୍ରାଦାଚ୍ଚ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵିଧ୍ଵଂସନକରଂ ପରମ୍ ।। ୪୨.
ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ଭଗବାନ ନୃସିଂହ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚକ୍ର ଦେଲେ, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନେ ନାଶ କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତେନାସ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ଵକଂ ରାଜ୍ଯଂ ଜିତଵାନ୍ ସ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥିତ୍ଵାଽଶ୍ଵମେଧାନାଂ ସହସ୍ତ୍ରମକରୋଦ୍ ଵିଭୁଃ । ଅନ୍ତେ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଖ୍ଯଂ ପଦମାପ ଚ ସତ୍ତମ ।। ୪୨.
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଉତ୍ତମ ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପୁନି ଜିତିଲେ। ରାଜ୍ୟରେ ରହି ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ନାମକ ପଦ ଲାଗିଲେ।
ଏଷା ଧନ୍ଯା ପାପହରା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଭଵତୋ ମୁନେ । କଥିତା ଯା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ।। ୪୨.
ମୁନି, ଏହି ଧନ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ତୁମ ପାଇଁ କହିଦେଲି। ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଣି, ଯେଉଁପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେଉଁପରି କର।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଏଵମେଵ ମୁନେ ମାସି ଚୈତ୍ରେ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶୀମ୍ । ଉପୋଷ୍ଯାରାଧଯେତ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୪୩.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ— 'ଏହିପରି ଭାବରେ, ମୁନି, ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ନେଇ, ଉପବାସ କରି, ପରେ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।'
ଵାମନାଯେତି ପାଦୌ ତୁ ଵିଷ୍ଣଵେ କଟିମର୍ଚଯେତ୍ । ଵାସୁଦେଵେତି ଜଠରମୁରଃ ସଂପୂର୍ଣକାଯ ଚ ।। ୪୩.
ପାଦକୁ ବାମନ ଭାବେ, କଟିକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ, ଓ ଜଠର, ଛାତି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦେହକୁ ବାସୁଦେବ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
କଣ୍ଠଂ ଵିଶ୍ଵକୃତେ ପୂଜ୍ଯ ଶିରୋ ଵୈ ଵ୍ଯୋମରୂପିଣେ । ବାହୂ ଵିଶ୍ଵଜିତେ ପୂଜ୍ଯ ସ୍ଵନାମ୍ନା ଶଂଖଚକ୍ରକୌ ।। ୪୩.
ଗଳାକୁ ବିଶ୍ୱକୃତ୍ ଭାବେ, ମୁଣ୍ଡକୁ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ବାହୁକୁ ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ନାମରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦେଵଦେଵଂ ସନାତନମ୍ । ପ୍ରାଗ୍ଵଦେଵୋତ୍ତରଂ କୁମ୍ଭଂ ସଯୁଗ୍ମଂ ପୁରତୋ ନ୍ଯସେତ୍ ।। ୪୩.
ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସନାତନ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଲା ପରେ, ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦୁଇଟି କୁମ୍ଭ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଗୁକ୍ତପାତ୍ରେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵାମନଂ କାଞ୍ଚନଂ ବୁଧଃ । ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା କୃତଂ ହ୍ରସ୍ଵଂ ସିତଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନମ୍ ।। ୪୩.
ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ପାତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ଭବ, ଛୋଟ ଏବଂ ଧଳା ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା ସୁନାର ବାମନ ପ୍ରତିମା ରଖିବା ଉଚିତ।
କୁଣ୍ଡିକାଂ ସ୍ଥାପଯେତ୍ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଛତ୍ରିକାଂ ପାଦୁକେ ତଥା । ଅକ୍ଷମାଲାଂ ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୃସିକାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ ।। ୪୩.
ପାଖରେ ଏକ କୁଣ୍ଡିକା, ଏକ ଛତା, ଜୁତା, ଏକ ଅକ୍ଷମାଳା ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଏକ ଦଣ୍ଡ ରଖିବା ଉଚିତ।