ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ଯେନ କୃତଂ ଜାନାତି ମାନଵଃ । ସ ଇମଂ ଵିଧିମାସାଦ୍ଯ ତସ୍ମାତ୍ ପାପାଦ୍ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୩୯.

ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଷିଦ୍ଧା ନାରୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିବା କଥା ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ଏହି ବିଧିକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ବ୍ରହ୍ମକ୍ରିଯାଯା ଲୋପେନ ବହୁଵର୍ଷକୃତେନ ଚ । ଉପୋଷ୍ଯେମାଂ ସକୃଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵେଦସଂସ୍କାରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୩୯.

ଯଦି ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦିଅଯାଇଥାଏ, ତଥାପି ଏହି ବ୍ରତକୁ ଏକଥର ଭକ୍ତି ସହ କରିଲେ, ବେଦ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରିବେ।

କିମତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ନ ତଦସ୍ତି ମହାମୁନେ । ଅପ୍ରାପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନୈଵ ପାପଂ ଵା ଯନ୍ନ ନଶ୍ଯତି ।। ୩୯.

ଏଠିରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ପାପ ଅଛି ଯାହା ନଶ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଅନେନ ଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ହ୍ଯୁପୋଷିତା । ଧରଣ୍ଯା ମଗ୍ନଯା ତାତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ।। ୩୯.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ପ୍ରକାର ନିୟମ ମାନିଲେ ଧରିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଡୁବିଥିଲେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ। ଏଠିରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ପୁଆ।

ଅଦୀକ୍ଷିତାଯ ନୋ ଦେଯଂ ଵିଧାନଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଚ । ଦେଵବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷେ ଵାଽପି ନ ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ତୁ କଦାଚନ । ଗୁରୁଭକ୍ତାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ସଦ୍ଯଃ ପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ।। ୩୯.

ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି, ନାସ୍ତିକ, କିମ୍ବା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ନିୟମ କେବେ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଗୁରୁଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ନିୟମ ଦେବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ସତ୍ମାନେ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।

ଇହ ଜନ୍ମନି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଭଵନ୍ତି ଵିଵିଧା ଯସ୍ତୁ ଉପୋଷ୍ଯ ଵିଧିନା ତତଃ ।। ୩୯.

ଏହି ଜନ୍ମରେ ଯିଏ ନିୟମ ମାନି ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଭଲ ଘରେ ଜନ୍ମିଥିବା ନାରୀମାନେ ପାଇଥାଏ।

ଯ ଇମଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୀକଲ୍ପମୁତ୍ତମମ୍ । ଶ୍ରୃଣୋତି ଵା ସ ପାପୈସ୍ତୁ ସର୍ଵୈରେଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୩୯.

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ନିୟମକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।

ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ତଥୈଵ ପୌଷମାସେ ତୁ ଅମୃତଂ ମଥିତଂ ସୁରୈଃ । ତତ୍ର କୂର୍ମୋ ଭଵେଦ୍ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ।। ୪୦.

ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବେ ପୌଷ ମାସରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ମଥନ କରିଥିଲେ; ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯେଯଂ ତିଥିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ହରେର୍ଵୈ କୂର୍ମରୂପିଣଃ । ପୁଷ୍ଯମାସସ୍ଯ ଯା ଶୁଦ୍ଧା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ ।। ୪୦.

ଏହି ତିଥି ହରିଙ୍କ କୂର୍ମ ରୂପ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ପୁଷ୍ୟ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନ।

ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରାଗେଵ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ପ୍ରାଗ୍ଵତ୍ ସ୍ନାନ୍ନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ । ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯାରାଧଯେଦ୍ ରାତ୍ର୍ଯାମେକାଦଶ୍ଯାଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପୃଥଙ୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୪୦.

ସେହି ଦିନରେ, ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରି, ଏକାଦଶୀ ରାତି ସାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଅଲଗା ମନ୍ତ୍ରରେ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଓଁକୂର୍ମାଯ ପାଦୌ ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ନାରାଯଣେତି ହରେଃ କଟିଂ ଚ । ସଂକର୍ଷଣାଯେତ୍ଯୁଦରଂ ଵିଶୋକେ- ତ୍ଯୁରୋଭଵାଯେତି ତଥୈଵ କଣ୍ଠମ୍ । ସୁବାହଵେତ୍ଯେଵ ଭୁଜୌ ଶିରଶ୍ଚ ନମୋ ଵିଶାଲାଯ ରଥାଙ୍ଗସାରମ୍ ।। ୪୦.

ପ୍ରଥମେ 'ଓଁ କୂର୍ମାୟ' ମନ୍ତ୍ରରେ ପାଦ ଉପରେ ପୂଜା କରିବା, 'ନାରାୟଣ' ମନ୍ତ୍ରରେ ହରିଙ୍କ କଟିରେ, 'ସଙ୍କର୍ଷଣ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଦରରେ, 'ବିଶୋକ' ମନ୍ତ୍ରରେ କଣ୍ଠରେ, 'ସୁବାହୁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଭୁଜାରେ, ଏବଂ 'ବିଶାଳ ରଥାଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵନାମମନ୍ତ୍ରେଣ ସୁଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈ- ର୍ନାନାନିଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ । ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦେଵଂ କଲଶଂ ତଦଗ୍ରେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ମାଲ୍ଯୈଃ ସିତକଣ୍ଠଦାମ ।। ୪୦.

ନିଜ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗନ୍ଧ ମାଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ନାନା ପ୍ରକାର ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ଘଟର ସାମ୍ନାରେ ମାଳା ଓ ଧଳା କଣ୍ଠୀ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କର।

ତଂ ରତ୍ନଗର୍ଭଂ ତୁ ପୁରେଵ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଶକ୍ତିତୋ ହେମମଯଂ ତୁ ଦେଵମ୍ । ସମନ୍ଦରଂ କୂର୍ମରୂପେଣ କୃତ୍ଵା ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରେ ଘୃତପୂର୍ଣପାତ୍ରେ । ପୂର୍ଣଘଟସ୍ଯୋପରି ସଂନିଵେଶ୍ଯ ଶ୍ଵୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୈଵମେଵଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ ।। ୪୦.

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ରତ୍ନମୟ କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା, ସମୁଦ୍ର ସହିତ କୂର୍ମ ଆକୃତି ତିଆରି କରି ଘୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ଉପରେ ରଖି, ପରଦିନ ସେହିପରି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କର।

ଶ୍ଵୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜ୍ଯ ସଦକ୍ଷିଣାଂଶ୍ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀଣଯେଦ୍ ଦେଵଦେଵମ୍ । ନାରାଯଣଂ କୂର୍ମରୂପେଣ ପଶ୍ଚାଦ୍ ତଥା ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସଭୃତ୍ଯଵର୍ଗଃ ।। ୪୦.

ପରଦିନ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, ଏବଂ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ଖୁସି କର। ପରେ, କୂର୍ମ ରୂପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜି, ତୁମେ ନିଜେ ଓ ତୁମ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କର।

ଏଵଂ କୃତେ ଵିପ୍ର ସମସ୍ତପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତେ ନାତ୍ର କୁର୍ଯାଦ୍ ଵିଚାରମ୍ । ସଂସାରଚକ୍ରଂ ତୁ ଵିହାଯ ଶୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଲୋକଂ ଚ ହରେଃ ପୁରାଣମ୍ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ପାପାନି ଵିନାଶମାଶୁ ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତଥା ଜାଯତେ ସତ୍ଯଧର୍ମଃ ।। ୪୦.

ଏଭଳି କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସଂସାର ଚକ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୁରାତନ ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଲୋକ ଧନୀ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ହୁଏ।

ଅନେକଜନ୍ମାନ୍ତରସଂଚିତାନି ନଶ୍ଯନ୍ତି ପାପାନି ନରସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା । ପ୍ରାଗୁକ୍ତରୂପଂ ତୁ ଫଲଂ ଭଵେତ ନାରାଯଣସ୍ତୁଷ୍ଟିମାଯାତି ସଦ୍ଯଃ ।। ୪୦.

ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଫଳ କୁହାଯାଇଛି, ସେହି ମିଳେ ଏବଂ ନାରାୟଣ ତୁରନ୍ତ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।

ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଏଵଂ ମାଘେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶୀଂ ଧରଣୀଭୃତଃ । ଵରାହସ୍ଯ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵାଦ୍ଯାଂ ମୁନେ ପରମଧାର୍ମିକ ।। ୪୧.

ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଧରଣୀଧର, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବରାହଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ମହାଧାର୍ମିକ ଋଷି, ଶୁଣ।

ପ୍ରାଗୁକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ସଂକଲ୍ପସ୍ନାନମେଵ ଚ । କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୪୧.

ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ସଂକଳ୍ପ ଓ ସ୍ନାନ କରି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଧୂପନୈଵେଦ୍ଯଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଅର୍ଚଯିତ୍ଵାଽଚ୍ଯୁତଂ ନରଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ ତସ୍ଯାଗ୍ରତଃ କୁମ୍ଭଂ ଜଲପୂର୍ଣଂ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ ।। ୪୧.

ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜି, ପରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଓଁ ଵାରାହାଯେତି ପାଦୌ ତୁ ମାଧଵାଯେତି ଵୈ କଟିମ୍ । କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଯେତି ଜଠରଂ ଵିଶ୍ଵରୂପେତ୍ଯୁରୋ ହରେଃ ।। ୪୧.

ପାଦରେ 'ଓଁ ବରାହାୟ', କଟିରେ 'ମାଧବାୟ', ଜଠରରେ 'କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାୟ', ଓ ଛାତିରେ 'ବିଶ୍ୱରୂପ' ଉଚ୍ଚାରଣ କର।

ସର୍ଵଜ୍ଞାଯେତି କଣ୍ଠଂ ତୁ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯେ ଶିରଃ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯେତି ଚ ଭୁଜୌ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରାଯ ସୁଦର୍ଶନମ୍ । ଅମୃତୋଦ୍ଭଵାଯ ଶଙ୍ଖଂ ତୁ ଏଷ ଦେଵାର୍ଚନେ ଵିଧିଃ ।। ୪୧.

କଣ୍ଠରେ 'ସର୍ବଜ୍ଞାୟ', ମୁଣ୍ଡରେ 'ପ୍ରଜାନାଂ ପତୟେ', ବାହୁରେ 'ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନାୟ', ଚକ୍ରରେ 'ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର', ଓ ଶଂଖରେ 'ଅମୃତୋଦ୍ଭବାୟ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା—ଏହି ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ।

ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମେଧାଵୀ ତସ୍ମିନ୍ କୁମ୍ଭେ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ । ସୌଵର୍ଣଂ ରୌପ୍ଯତାମ୍ରଂ ଵା ପାତ୍ରଂ ଵିଭଵଶକ୍ତିତଃ ।। ୪୧.

ଏଭଳି ପୂଜା କରି, ସେଇ ଘଟରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ସର୍ଵବୀଜୈସ୍ତୁ ସଂପୂର୍ଣଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ତତ୍ର ଶକ୍ତ୍ଯା ତୁ ସୌଵର୍ଣଂ ଵାରାହଂ କାରଯେଦ୍ ବୁଧଃ ।। ୪୧.

ସମସ୍ତ ବିଜ ଦେଇ ପାତ୍ରକୁ ପୂରଣ କରି, ତାହାରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନାର ବରାହ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରେଣୋଦ୍ଧୃତାଂ ପୃଥ୍ଵୀଂ ସପର୍ଵତଵନଦ୍ରୁମାମ୍ । ମାଧଵଂ ମଧୁହନ୍ତାରଂ ଵାରାହଂ ରୂପମାସ୍ଥିତମ୍ ।। ୪୧.

ଦାଂତର ଆଗରେ ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼, ବନ, ଗଛ ଉଠାଇଥିବା, ମଧୁ ନାଶକ ମାଧବ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵବୀଜଭୃତେ ପାତ୍ରେ ରତ୍ନଗର୍ଭଂ ଘଟୋପରି । ସ୍ଥାପଯେତ୍ ପରମଂ ଦେଵଂ ଜାତରୂପମଯଂ ହରିମ୍ ।। ୪୧.

ସମସ୍ତ ବିଜ ଭରା ପାତ୍ର ଉପରେ ରତ୍ନମୟ ମୂର୍ତ୍ତି ଘଟ ଉପରେ ରଖି, ସୁନାରେ ତିଆରି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର।

ସିତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ତାମ୍ରପାତ୍ରଂ ତୁ ଵୈ ମୁନେ । ସ୍ଥାପ୍ଯାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈର୍ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଶୁଭୈଃ ।। ୪୧.

ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦେଇ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରକୁ ଢାକି, ଗନ୍ଧ ଫୁଲ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର।

ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡଲିକାଂ କୃତ୍ଵା ଜାଗରଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ । ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵାନ୍ ହରେସ୍ତତ୍ର ଵାଚଯେଦ୍ ଭାଵଯେଦ୍ ବୁଧଃ ।। ୪୧.

ଫୁଲର ମଣ୍ଡଳିକା ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ଜାଗରଣ କର। ହରିଙ୍କ ଅବତାର ଏଠାରେ ପଢ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଏଵଂ ସନ୍ନିଯମସ୍ଯାନ୍ତଂ ପ୍ରଭାତେ ଉଦିତେ ରଵୌ । ଶୁଚିଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ହରିଂ ପୂଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ।। ୪୧.

ଏହି ଉପବାସ ଶେଷ ହେଲେ, ପ୍ରଭାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରି, ହରିଙ୍କୁ ପୂଜି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କର।

ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗଵିଦୁଷେ ସାଧୁଵୃତ୍ତାଯ ଧୀମତେ । ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଯ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଵିଶେଷେଣ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ।। ୪୧.

ଯିଏ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମତି, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ୍, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ।