ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଯଦି ଵକ୍ତ୍ରସହସ୍ତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତି ମମ ସୁଵ୍ରତ । ଆଯୁଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଭଵେଦ୍ ଯଦି ମହାଵ୍ରତ ।। ୩୯.

ହେ ସୁବ୍ରତ, ଯଦି ମୋର ହଜାରଟି ମୁହଁ ଥାଏ ଓ ମୋର ଆୟୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ, ହେ ମହାବ୍ରତୀ,

ତଦାନୀମସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ଫଲଂ କଥଯିତୁଂ ଭଵେତ୍ । ତଥାପ୍ଯୁଦ୍ଦେଶତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଥଯାମି ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ ।। ୩୯.

ତଥାପି ଏହି ବ୍ରତର ଫଳ ପୂରା ଭାବେ କହିପାରିବି ନାହିଁ; ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାହାର ସାରଂଶ କୁହେଉଛି—ଶୁଣ।

ଦଶ ସପ୍ତ ଦଶ ଦ୍ଵେ ଚ ଅଷ୍ଟୌ ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ । ଲକ୍ଷାଯୁତାନି ଚତ୍ଵାରି ଏକସ୍ଥଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍ ।। ୩୯.

ଦଶ, ସାତ, ଦଶ, ଦୁଇ, ଆଠ, ଚାରି—ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ; ଚାରି ଲକ୍ଷ ଓ ଦଶ ହଜାର ଏକ ଚତୁର୍ଯୁଗ ହୁଏ।

ତୈରେକସପ୍ତତିଯୁଗଂ ଭଵେନ୍ମନ୍ଵନ୍ତରଂ ମୁନେ । ଚତୁର୍ଦଶାହୋ ବ୍ରାହ୍ମସ୍ତୁ ତାଵତୀ ରାତ୍ରିରିଷ୍ଯତେ ।। ୩୯.

ହେ ମୁନି, ଏକାଉଁସି ଯୁଗ ମିଶି ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ହୁଏ; ଏମିତି ଚୌଦ ମନ୍ବନ୍ତର ମିଶି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକ ଦିନ ହୁଏ, ଏବଂ ସେତେ ସମୟର ରାତି ମଧ୍ୟ ଥାଏ।

ଏଵଂ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦିନୋ ମାସସ୍ତେ ଦ୍ଵାଦଶ ସମା ସ୍ମୃତା । ତେଷାଂ ଶତଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ଆଯୁର୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୩୯.

ଏଭଳି, ତିରିଶି ଦିନ ମିଶି ଏକ ମାସ ହୁଏ, ଏବଂ ବାରମାସ ମିଶି ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ; ଏପରି ଶତବର୍ଷ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଯଃ ସକୃଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶୀମେତାମନେନ ଵିଧିନା କ୍ଷିପେତ୍ । ସ ବ୍ରହ୍ମଲୋକମାପ୍ନୋତି ତତ୍କାଲଂ ଚୈଵ ତିଷ୍ଠତି ।। ୩୯.

ଯେଉଁଠି ଏହି ନିୟମରେ ଏକଥର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେତେ ସମୟ ରହିଥାଏ।

ତତୋ ବ୍ରହ୍ମୋପସଂହାରେ ତଲ୍ଲଯଂ ତିଷ୍ଠତେ ଚିରମ୍ । ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟୌ ଭଵେଦ୍ ଦେଵୋ ଵୈରାଜାନାଂ ମହାତପାଃ ।। ୩୯.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୟ ସମୟରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ପୁନି ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ସେ ବୈରାଜ ନାମକ ମହାତପସ୍ବୀ ଦେବତା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ଇହ ଲୋକକୃତାନ୍ଯପି । ଅକାମେ କାମତୋ ଵାପି ତାନି ନଶ୍ଯନ୍ତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।। ୩୯.

ଏଠାରେ ଏହି ଲୋକରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପାପ, ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ କରିଥାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଉପାୟରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଇହ ଲୋକେ ଦରିଦ୍ରୋ ଯୋ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯୋଽଥ ଵା ନୃପଃ । ଉପୋଷ୍ଯ ତାଂ ଵିଧାନେନ ସ ରାଜା ଜାଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। ୩୯.

ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ରାଜା, ସେ ଏହି ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ମତାବକ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁନି ରାଜା ହୁଏ।

ଵନ୍ଧ୍ଯା ନାରୀ ଭଵେଦ୍ ଯା ତୁ ଅନେନ ଵିଧିନା ଶୁଭା । ଉପୋଷ୍ଯତି ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ ।। ୩୯.

ଯେଉଁ ଜଣେ ବନ୍ଧ୍ୟା ଜନନୀ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରନ୍ତି, ସେଠିଏ ତାଙ୍କର ଏକ ଅତି ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ଯେନ କୃତଂ ଜାନାତି ମାନଵଃ । ସ ଇମଂ ଵିଧିମାସାଦ୍ଯ ତସ୍ମାତ୍ ପାପାଦ୍ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୩୯.

ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଷିଦ୍ଧା ନାରୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିବା କଥା ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ଏହି ବିଧିକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ବ୍ରହ୍ମକ୍ରିଯାଯା ଲୋପେନ ବହୁଵର୍ଷକୃତେନ ଚ । ଉପୋଷ୍ଯେମାଂ ସକୃଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵେଦସଂସ୍କାରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୩୯.

ଯଦି ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦିଅଯାଇଥାଏ, ତଥାପି ଏହି ବ୍ରତକୁ ଏକଥର ଭକ୍ତି ସହ କରିଲେ, ବେଦ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରିବେ।

କିମତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ନ ତଦସ୍ତି ମହାମୁନେ । ଅପ୍ରାପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନୈଵ ପାପଂ ଵା ଯନ୍ନ ନଶ୍ଯତି ।। ୩୯.

ଏଠିରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ପାପ ଅଛି ଯାହା ନଶ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଅନେନ ଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ହ୍ଯୁପୋଷିତା । ଧରଣ୍ଯା ମଗ୍ନଯା ତାତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ।। ୩୯.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ପ୍ରକାର ନିୟମ ମାନିଲେ ଧରିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଡୁବିଥିଲେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ। ଏଠିରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ପୁଆ।

ଅଦୀକ୍ଷିତାଯ ନୋ ଦେଯଂ ଵିଧାନଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଚ । ଦେଵବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷେ ଵାଽପି ନ ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ତୁ କଦାଚନ । ଗୁରୁଭକ୍ତାଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ସଦ୍ଯଃ ପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ।। ୩୯.

ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି, ନାସ୍ତିକ, କିମ୍ବା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ନିୟମ କେବେ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଗୁରୁଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ନିୟମ ଦେବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ସତ୍ମାନେ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।

ଇହ ଜନ୍ମନି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଭଵନ୍ତି ଵିଵିଧା ଯସ୍ତୁ ଉପୋଷ୍ଯ ଵିଧିନା ତତଃ ।। ୩୯.

ଏହି ଜନ୍ମରେ ଯିଏ ନିୟମ ମାନି ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଭଲ ଘରେ ଜନ୍ମିଥିବା ନାରୀମାନେ ପାଇଥାଏ।

ଯ ଇମଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୀକଲ୍ପମୁତ୍ତମମ୍ । ଶ୍ରୃଣୋତି ଵା ସ ପାପୈସ୍ତୁ ସର୍ଵୈରେଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୩୯.

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ନିୟମକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।

ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ତଥୈଵ ପୌଷମାସେ ତୁ ଅମୃତଂ ମଥିତଂ ସୁରୈଃ । ତତ୍ର କୂର୍ମୋ ଭଵେଦ୍ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ।। ୪୦.

ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବେ ପୌଷ ମାସରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ମଥନ କରିଥିଲେ; ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯେଯଂ ତିଥିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ହରେର୍ଵୈ କୂର୍ମରୂପିଣଃ । ପୁଷ୍ଯମାସସ୍ଯ ଯା ଶୁଦ୍ଧା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ ।। ୪୦.

ଏହି ତିଥି ହରିଙ୍କ କୂର୍ମ ରୂପ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ପୁଷ୍ୟ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନ।

ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରାଗେଵ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ପ୍ରାଗ୍ଵତ୍ ସ୍ନାନ୍ନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ । ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯାରାଧଯେଦ୍ ରାତ୍ର୍ଯାମେକାଦଶ୍ଯାଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ପୃଥଙ୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୪୦.

ସେହି ଦିନରେ, ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରି, ଏକାଦଶୀ ରାତି ସାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଅଲଗା ମନ୍ତ୍ରରେ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଓଁକୂର୍ମାଯ ପାଦୌ ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ନାରାଯଣେତି ହରେଃ କଟିଂ ଚ । ସଂକର୍ଷଣାଯେତ୍ଯୁଦରଂ ଵିଶୋକେ- ତ୍ଯୁରୋଭଵାଯେତି ତଥୈଵ କଣ୍ଠମ୍ । ସୁବାହଵେତ୍ଯେଵ ଭୁଜୌ ଶିରଶ୍ଚ ନମୋ ଵିଶାଲାଯ ରଥାଙ୍ଗସାରମ୍ ।। ୪୦.

ପ୍ରଥମେ 'ଓଁ କୂର୍ମାୟ' ମନ୍ତ୍ରରେ ପାଦ ଉପରେ ପୂଜା କରିବା, 'ନାରାୟଣ' ମନ୍ତ୍ରରେ ହରିଙ୍କ କଟିରେ, 'ସଙ୍କର୍ଷଣ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଦରରେ, 'ବିଶୋକ' ମନ୍ତ୍ରରେ କଣ୍ଠରେ, 'ସୁବାହୁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଭୁଜାରେ, ଏବଂ 'ବିଶାଳ ରଥାଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵନାମମନ୍ତ୍ରେଣ ସୁଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈ- ର୍ନାନାନିଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ । ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦେଵଂ କଲଶଂ ତଦଗ୍ରେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ମାଲ୍ଯୈଃ ସିତକଣ୍ଠଦାମ ।। ୪୦.

ନିଜ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗନ୍ଧ ମାଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ନାନା ପ୍ରକାର ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ଘଟର ସାମ୍ନାରେ ମାଳା ଓ ଧଳା କଣ୍ଠୀ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କର।

ତଂ ରତ୍ନଗର୍ଭଂ ତୁ ପୁରେଵ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଶକ୍ତିତୋ ହେମମଯଂ ତୁ ଦେଵମ୍ । ସମନ୍ଦରଂ କୂର୍ମରୂପେଣ କୃତ୍ଵା ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରେ ଘୃତପୂର୍ଣପାତ୍ରେ । ପୂର୍ଣଘଟସ୍ଯୋପରି ସଂନିଵେଶ୍ଯ ଶ୍ଵୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୈଵମେଵଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ ।। ୪୦.

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ରତ୍ନମୟ କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା, ସମୁଦ୍ର ସହିତ କୂର୍ମ ଆକୃତି ତିଆରି କରି ଘୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ଉପରେ ରଖି, ପରଦିନ ସେହିପରି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କର।

ଶ୍ଵୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜ୍ଯ ସଦକ୍ଷିଣାଂଶ୍ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀଣଯେଦ୍ ଦେଵଦେଵମ୍ । ନାରାଯଣଂ କୂର୍ମରୂପେଣ ପଶ୍ଚାଦ୍ ତଥା ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସଭୃତ୍ଯଵର୍ଗଃ ।। ୪୦.

ପରଦିନ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, ଏବଂ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ଖୁସି କର। ପରେ, କୂର୍ମ ରୂପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜି, ତୁମେ ନିଜେ ଓ ତୁମ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କର।

ଏଵଂ କୃତେ ଵିପ୍ର ସମସ୍ତପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତେ ନାତ୍ର କୁର୍ଯାଦ୍ ଵିଚାରମ୍ । ସଂସାରଚକ୍ରଂ ତୁ ଵିହାଯ ଶୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଲୋକଂ ଚ ହରେଃ ପୁରାଣମ୍ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ପାପାନି ଵିନାଶମାଶୁ ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତଥା ଜାଯତେ ସତ୍ଯଧର୍ମଃ ।। ୪୦.

ଏଭଳି କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସଂସାର ଚକ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୁରାତନ ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଲୋକ ଧନୀ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ହୁଏ।

ଅନେକଜନ୍ମାନ୍ତରସଂଚିତାନି ନଶ୍ଯନ୍ତି ପାପାନି ନରସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା । ପ୍ରାଗୁକ୍ତରୂପଂ ତୁ ଫଲଂ ଭଵେତ ନାରାଯଣସ୍ତୁଷ୍ଟିମାଯାତି ସଦ୍ଯଃ ।। ୪୦.

ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଫଳ କୁହାଯାଇଛି, ସେହି ମିଳେ ଏବଂ ନାରାୟଣ ତୁରନ୍ତ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।

ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଏଵଂ ମାଘେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶୀଂ ଧରଣୀଭୃତଃ । ଵରାହସ୍ଯ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵାଦ୍ଯାଂ ମୁନେ ପରମଧାର୍ମିକ ।। ୪୧.

ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଧରଣୀଧର, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବରାହଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ମହାଧାର୍ମିକ ଋଷି, ଶୁଣ।

ପ୍ରାଗୁକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ସଂକଲ୍ପସ୍ନାନମେଵ ଚ । କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।। ୪୧.

ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ସଂକଳ୍ପ ଓ ସ୍ନାନ କରି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଧୂପନୈଵେଦ୍ଯଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଅର୍ଚଯିତ୍ଵାଽଚ୍ଯୁତଂ ନରଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ ତସ୍ଯାଗ୍ରତଃ କୁମ୍ଭଂ ଜଲପୂର୍ଣଂ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ ।। ୪୧.

ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜି, ପରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ରଖିବା ଉଚିତ୍।