ସତ୍ଯତପା ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ଯଦି ଵିଜ୍ଞାନଂ ଶରୀରଂ ନୋପଜାଯତେ । ତଦା କେନ ପ୍ରକାରେଣ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମୋପଲଭ୍ଯତେ ।। ୩୯.
ସତ୍ୟତପା କହିଲେ, "ଭଗବନ୍ତ, ଯଦି ଶରୀରରେ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ତେବେ ସେଇ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ କେମିତି ଜଣାଯିବ?"
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । କର୍ମକାଣ୍ଡଂ ଜ୍ଞାନମୂଲଂ ଜ୍ଞାନଂ କର୍ମାଦିକଂ ତଥା । ଏତଯୋରନ୍ତରଂ ନାସ୍ତି ଯଥାଽଶ୍ମମୃଦଯୋର୍ମୁନେ ।। ୩୯.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, "କର୍ମକାଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନରେ ଭିତ୍ତି ରହିଛି, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୁଇଟି ପାଥର ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।"
କର୍ମକାଣ୍ଡଂ ଚତୁର୍ଭେଦଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିଷୁ କୀର୍ତିତମ୍ । ତତ୍ର ଵେଦୋକ୍ତକର୍ମାଣି ତ୍ରଯଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଶଃ । ତ୍ରିଶୁଶ୍ରୂଷାମଥୈକସ୍ତୁ ଏଷା ଵେଦୋଦିତା କ୍ରିଯା ।। ୩୯.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଚାରିପ୍ରକାର ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏଥିରେ ତିନିଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ନିୟମିତ ଭାବେ ବେଦ ଉଲ୍ଲିଖିତ କର୍ମ କରନ୍ତି, ଚତୁର୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରେ—ଏହି ହେଉଛି ବେଦରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ କ୍ରିୟା।
ଏତାନ୍ ଧର୍ମାନଵସ୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋପାସ୍ତିଂ ରୋଚତେ । ତସ୍ଯ ମୁକ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ନୂନଂ ଵେଦଵାଦରତସ୍ଯ ଚ ।। ୩୯.
ଏହି ଧର୍ମଗୁଡିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅନୁସରିଲେ, ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଭଲ ଲାଗେ; ବେଦ ଶିକ୍ଷାରେ ଲାଗିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।
ସତ୍ଯତପା ଉଵାଚ । ଯଦେତତ୍ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହାମୁନେ । ତସ୍ଯ ରୂପଂ ନ ଜାନନ୍ତି ଯୋଗିନୋଽପି ମହାତ୍ମନଃ ।। ୩୯.
ସତ୍ୟତପା କହିଲେ, "ମହାମୁନି, ଆପଣ କହିଥିବା ଏହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ରୂପକୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନଥାନ୍ତି।"
ଅନାମମସଗୋତ୍ରଂ ଚ ଅମୂର୍ତ୍ତଂ ମୂର୍ତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍ । କଥଂ ସ ଜ୍ଞାଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ସଂଜ୍ଞାନାମଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ତସ୍ଯ ସଂଜ୍ଞାଂ କଥଯ ମେ ଵେଦମାର୍ଗଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାମ୍ ।। ୩୯.
ଏହାର କୌଣସି ନାମ ନାହିଁ, କୌଣସି ବଂଶ ନାହିଁ, ଏହା ନିରାକାର ଓ ଆକାରହୀନ; ସମସ୍ତ ପରିଚୟରୁ ପରେ—ଏମିତି ବ୍ରହ୍ମ କେମିତି ଜଣାଯିବ? ବେଦ ମାର୍ଗରେ ଯେଉଁ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି, ମୋତେ ସେଇ ନାମ କହନ୍ତୁ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଯଦେତତ୍ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦଵ୍ଯାସେଷୁ ପଠ୍ଯତେ । ସ ଦେଵଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ ।। ୩୯.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, "ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଯେଉଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି, ସେହି ହେଉଛନ୍ତି କମଳନୟନ ଦେବ, ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ।"
ସ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଵିଧୈରିଷ୍ଟୈର୍ଦାନୈର୍ଦତ୍ତୈଶ୍ଚ ସତ୍ତମ । ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପରମୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ନାରାଯଣୋ ହରିଃ ।। ୩୯.
ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା, ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ପରମ ଦେବ ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ସତ୍ଯତପା ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ବହୁଵିତ୍ତେନ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଵେଦପାରଗୈଃ । ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଭିର୍ହି କ୍ଵଚିଦ୍ ଯଜ୍ଞଃ କଥଂଚନ । ତେନ ପ୍ରାପ୍ତେନ ଭଗଵାନ୍ ଲଭ୍ଯତେ ଦୁଃଖତୋ ହରିଃ ।। ୩୯.
ସତ୍ୟତପା କହିଲେ, "ଭଗବନ୍ତ, ବହୁ ଧନ ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତମାନେ ଓ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ କେବେ କେବେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; ତଥାପି, ଏଭଳି ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ପାଇଯାଏ।"
ଵିତ୍ତେନ ଚ ଵିନା ଦାନଂ ଦାତୁଂ ଵିପ୍ର ନ ଶକ୍ଯତେ । ଵିଦ୍ଯମାନେଽପି ନ ମତିଃ କୁଟୁମ୍ବାସକ୍ତଚେତସଃ । ତସ୍ଯ ମୋକ୍ଷଃ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵଥା ଦୁର୍ଲଭୋ ହରିଃ ।। ୩୯.
ଧନ ଛାଡ଼ି ଦାନ ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ପରିବାରରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ। ଏମିତି ଲୋକ କେମିତି ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ? ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହରିଙ୍କୁ ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ।
ଅଲ୍ପାଯାସେନ ଲଭ୍ଯେତ ଯେନ ଦେଵଃ ସନାତନଃ । ତନ୍ମେ ସାମାନ୍ଯତୋ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଵର୍ଣେଷୁ ଯଦ୍ ଭଵେତ୍ ।। ୩୯.
କମ୍ ଚେଷ୍ଟାରେ କେମିତି ସନାତନ ଦେବଙ୍କୁ ପାଇଯିବ? ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଥିରେ ସାଧାରଣ ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । କଥଯାମି ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ରହସ୍ଯଂ ଦେଵନିର୍ମିତମ୍ । ଧରଣ୍ଯା ଯତ୍କୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ମଜ୍ଜନ୍ତ୍ଯା ତୁ ରସାତଲେ ।। ୩୯.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଦେବମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଧରଣୀ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଡୁବିଯିବାବେଳେ କରିଥିଲେ।"
ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପାର୍ଥିଵୋ ଭାଵଃ ସଲିଲେ ନାତିରେଚିତଃ । ତସ୍ମିନ୍ ସଲିଲମଗ୍ନେ ତୁ ପୃଥ୍ଵୀ ପ୍ରାଯାଦ୍ ରସାତଲମ୍ ।। ୩୯.
ପୃଥିବୀର ଭୌତିକ ଗୁଣ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ହେଉନଥିଲା; ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଜଳରେ ଡୁବିଗଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ରସାତଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସା ଭୂତଧାରିଣୀ ଦେଵୀ ରସାତଲଗତା ଶୁଭା । ଆରାଧଯାମାସ ଵିଭୁଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପରମ୍ । ଉପଵାସଵ୍ରତୈର୍ଦେଵୀ ନିଯମୈଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ ।। ୩୯.
ସେଇ ଭଲ ଧରଣୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ରସାତଳକୁ ଯାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଉପବାସ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରମ ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ।
କାଲେନ ମହତା ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ । ଉଜ୍ଜହାର ସ୍ଥିତୌ ଚେମାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ସୋଽଵ୍ଯଯଃ ।। ୩୯.
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ବସାଇଲେ; ସେଇ ଅବିନାଶୀ ଏହି କାମ କଲେ।
ସତ୍ଯତପା ଉଵାଚ । କୋଽସୌ ଧରଣ୍ଯା ସଂଚୀର୍ଣ ଉପଵାସୋ ମହାମୁନେ । କାନି ଵ୍ରତାନି ଚ ତଥା ଏତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।। ୩୯.
ସତ୍ୟତପା କହିଲେ, "ମହାମୁନି, ଧରଣୀ କେଉଁ ଉପବାସ କରିଥିଲେ? କେଉଁ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।"
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଯଦା ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ଦଶମ୍ଯାଂ ନିଯତାତ୍ମଵାନ୍ । କୃତ୍ଵା ଦେଵାର୍ଚନଂ ଧୀମାନଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଯଥାଵିଧି ।। ୩୯.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, "ଯେତେବେଳେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଦଶମୀ ତାରିଖରେ, ଏକ ନିୟମିତ ମନବଳିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରେ—"
ଶୁଚିଵାସାଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ହଵ୍ଯମନ୍ନଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚପଦଂ ଗତ୍ଵା ପୁନଃ ଶୌଚଂ ତୁ ପାଦଯୋଃ ।। ୩୯.
ପରିଷ୍କାର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶାନ୍ତ ମନେ, ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ହବ୍ୟ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି, ପାଞ୍ଚଟି ପଦ ଚାଲି, ପୁନି ପାଦ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵାଽଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଲମାତ୍ରଂ ତୁ କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷସମୁଦ୍ଭଵମ୍ । ଭକ୍ଷଯେଦ୍ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ତୁ ତତ ଆଚମ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ ।। ୩୯.
ଏକ ଦୁଇ ଅଂଗୁଳ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗଛର ଡାଳି ନେଇ, ଏହାକୁ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ସାବଧାନରେ ଆଚମନ କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵାଣି ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଂ କିରୀଟିଂ ପୀତଵାସସମ୍ ।। ୩୯.
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକୁ ଛୁଇଁ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଏଁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପୁନର୍ଜଲଂ ହସ୍ତେ ଗୃହ୍ଯ ଭାନୁଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୩୯.
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଦୟାଳୁ ମୁହଁ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୁଣିଥରେ ହାତରେ ପାଣି ଧରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଧ୍ଯାତ୍ଵାଽର୍ଧ୍ଯଂ ଦାପଯେତ୍ ତସ୍ଯ କରତୋଯେନ ମାନଵଃ । ଏଵମୁଚ୍ଚାରଯେଦ୍ ଵାଚଂ ତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ମହାମୁନେ ।। ୩୯.
ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ମଣିଷ ନିଜ ହାତରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମୟରେ, ମହାମୁନି, ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରଃ ସ୍ଥିତ୍ଵାଽହମପରେଽହନି । ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଶରଣଂ ମେ ଭଵାଚ୍ଯୁତ ।। ୩୯.
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ମୁଁ ଉପବାସ ରହିବି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଭୋଜନ କରିବି, ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋର ଶରଣ ହେଉ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାତ୍ରୌ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ । ଜପନ୍ନାରାଯଣାଯେତି ସ୍ଵପେତ୍ ତତ୍ର ଵିଧାନତଃ ।। ୩୯.
ଏପରି କହି, ରାତିରେ ଦେବଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ 'ନାରାୟଣାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ସେଠି ଶୋଇବା ଉଚିତ୍।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ସମୁଦ୍ରଗାମ୍ । ଇତରାଂ ଵା ତଡାଗଂ ଵା ଗୃହେ ଵା ନିଯତାତ୍ମଵାନ୍ ।। ୩୯.
ପରେ, ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀକୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୋଖରୀକୁ କିମ୍ବା ଘରେ, ନିୟମିତ ମନସ୍କୁ ନେଇ ଯିବା ଉଚିତ୍।
ଆନୀଯ ମୃତ୍ତିକାଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ମାନଵଃ । ଧାରଣଂ ପୋଷଣଂ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୂତାନାଂ ଦେଵି ସର୍ଵଦା । ତେନ ସତ୍ଯେନ ମେ ପାପଂ ଯାଵନ୍ମୋଚଯ ସୁଵ୍ରତେ ।। ୩୯.
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶୁଧ୍ଧ ମାଟି ଆଣିବା ଉଚିତ୍— 'ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଧାରଣ ଓ ପୋଷଣ ତୁମଠାରୁ ହୁଏ; ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁବ୍ରତେ, ମୋ ପାପ ମୁକ୍ତ କର।'
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୋଦରତୀର୍ଥାନି କରୈଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟାନି ଦେଵ ତେ । ତେନେମାଂ ମୃତ୍ତିକାଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ମା ଲଭାମି ତ୍ଵଯୋଦିତାମ୍ ।। ୩୯.
'ହେ ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ତୁମ ହାତ ଛୁଇଛି; ଏହି ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠାରୁ ମୁଁ ଅଲଭ୍ୟ ହେଉନାହିଁ।'
ତ୍ଵଯି ସର୍ଵେ ରସା ନିତ୍ଯାଃ ସ୍ଥିତା ଵରୁଣ ସର୍ଵଦା । ତେନେମାଂ ମୃତ୍ତିକାଂ ପ୍ଲାଵ୍ଯ ପୂତାଂ କୁରୁ ମମାଚିରମ୍ ।। ୩୯.
'ହେ ବରୁଣ, ସମସ୍ତ ଜଳ ନିତ୍ୟ ତୁମ ଭିତରେ ଅଛି; ଏହି ଦ୍ୱାରା, ଏହି ମାଟିକୁ ଧୋଇ, ମୋ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ପବିତ୍ର କର।'
ଏଵଂ ମୃଦଂ ତଥା ତୋଯଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯାତ୍ମାନମାଲଭେତ୍ । ତ୍ରିଃ କୃତ୍ଵା ଶେଷମୃଦଯା କୁଣ୍ଡମାଲିଖ୍ଯ ଵୈ ଜଲେ ।। ୩୯.
ଏଭଳି ମାଟି ଓ ପାଣି ସହିତ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଶରୀର ଶୁଧି କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ତିନିଥର କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପାଣିରେ ଏକ ବୃତ୍ତ ଆଙ୍କିବା ଦରକାର।
ତତସ୍ତତ୍ର ନରଃ ସମ୍ଯକ୍ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ଯୁପଚାରତଃ । ସ୍ନାତ୍ଵା ଚାଵଶ୍ଯକଂ କୃତ୍ଵା ପୁନର୍ଦେଵଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ।। ୩୯.
ତାପରେ, ସେଠି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ନାନ କରି ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୁଣି ଦେବମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ୍।