ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଯଵାନ୍ନହାରଶ୍ଚ ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯ ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । କାନ୍ତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ଚ କେଵଲମ୍ ।। ୩୫.

ଯବ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଜ୍ଞାନ, ରୂପ, ପୁଷ୍ଟି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଆଦିତ୍ରେତାସୁ ରାଜାନୋ ମଣିଜା ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ । କଥଯିଷ୍ଯାମି ତାନ୍ ରାଜନ୍ ଯତ୍ର ଜାତୋଽପି ପାର୍ଥିଵ ।। ୩୬.

ମହାତପସ୍ବୀ କହିଲେ, ରାଜା, କୃତ ଓ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଯେଉଁ ରତ୍ନସମ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ତୁମେ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

ଯୋଽସୌ ସୁପ୍ରଭନାମାସୀତ୍ ସ ତ୍ଵଂ ରାଜନ୍ କୃତେ ଯୁଗେ । ଜାତୋଽସି ନାମ୍ନା ଵିଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରଜାପାଲେତି ଶୋଭନଃ ।। ୩୬.

ଯିଏ ସୁପ୍ରଭ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ସେଇ ତୁମେ କୃତ ଯୁଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲ। ସେଠାରେ ତୁମ ନାମ ପ୍ରଜାପାଳ ଥିଲା, ଏବଂ ତୁମେ ମହାନ ମାନ୍ୟତା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଧିକାରୀ ଥିଲ।

ଶେଷାସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ରାଜନ୍ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାବଲାଃ । ଯୋ ଦୀପ୍ତତେଜା ମଣିଜଃ ସ ଶନ୍ତେତି ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ।। ୩୬.

ଅନ୍ୟମାନେ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ରାଜା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରତ୍ନସମ ରାଜାଙ୍କୁ 'ଶାନ୍ତି' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ।

ସୁରଶ୍ମିର୍ଭଵିତା ରାଜା ଶଶକର୍ଣୋ ମହାବଲଃ । ଶୁଭଦର୍ଶନଃ ପାଞ୍ଚାଲୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନରାଧିପଃ ।। ୩୬.

ସୁରଶ୍ମି ଏକ ରାଜା ହେବେ, ଶଶକର୍ଣ୍ଣ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ। ଶୁଭଦର୍ଶନ ନାମକ ପାଞ୍ଚାଳ ବଂଶର ଏକ ରାଜା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହେବେ।

ସୁଶାନ୍ତିରଙ୍ଗଵଂଶେ ଵୈ ସୁନ୍ଦରୋଽପ୍ଯଙ୍ଗ ଇତ୍ଯୁତ । ସୁନ୍ଦଶ୍ଚ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୋଽଭୂତ୍ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତୁର ଏଵ ଚ ।। ୩୬.

ସୁଶାନ୍ତି ଅଙ୍ଗ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସୁନ୍ଦର ମଧ୍ୟ 'ଅଙ୍ଗ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ। ସୁନ୍ଦ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ତୁରା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

ସୁମନାଃ ସୋମଦତ୍ତସ୍ତୁ ଶୁଭଃ ସଂଵରଣୋଽଭଵତ୍ । ସୁଶୀଲୋ ଵସୁଦାନସ୍ତୁ ସୁଖଦୋ ସୁପତିର୍ଭଵତ୍ ।। ୩୬.

ସୁମନାସ୍ ସୋମଦତ୍ତ ହେଲେ, ଶୁଭ ସଂବରଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସୁଶୀଳ ବସୁଦାନ ହେଲେ, ସୁଖଦ ସୁପତି ହେଲେ।

ଶମ୍ଭୁଃ ସେନାପତିରଭୂତ୍ ସୁକାନ୍ତୋ ଦଶରଥଃ ସ୍ମୃତଃ । ସୋମୋଽଭୂଜ୍ଜନକୋ ରାଜା ଏତେ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ନୃପ ।। ୩୬.

ଶମ୍ଭୁ ସେନାପତି ହେଲେ, ସୁକାନ୍ତ ଦଶରଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସୋମ ଜନକ ରାଜା ହେଲେ—ଏହିମାନେ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ରାଜାମାନେ।

ସର୍ଵେ ଭୂମିମିମାଂ ରାଜନ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଵସୁଧାଧିପାଃ । ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯନ୍ତ୍ଯସଂଶଯମ୍ ।। ୩୬.

ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତିମାନେ, ରାଜା, ଏହି ଭୂମିର ଭୋଗ କରି, ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା-ଯଜ୍ଞ କରି, ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜର୍ଷିର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଽମୃତଂ ପ୍ରଭୁଃ । ଆଖ୍ଯାନଂ ପରମଂ ପ୍ରୀତସ୍ତପଶ୍ଚର୍ତୁମିଯାଦ୍ ଵନମ୍ ।। ୩୬.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ଏପରି ଶୁଣି, ସେ ରାଜା ଋଷି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ଅମୃତର ଅଧିକାରୀ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଋଷିରଧ୍ଯାତ୍ମଯୋଗେନ ଵିହାଯେଦଂ କଲେଵରମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋଽଭଵଦ୍ଧାତ୍ରି ହରୌ ଲଯମଵାପ ଚ ।। ୩୬.

ଋଷି ଆତ୍ମଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ, ଧାତ୍ରି ହରିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ପାଇଲେ।

ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଚ ରାଜାଽସୌ ତପୋଽର୍ଥଂ ଗତଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ । ତତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦନାମାନଂ ହରିଂ ସ୍ତୋତୁମଥାରଭତ୍ ।। ୩୬.

ସେ ରାଜା, ପ୍ରଭୁ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଗୋବିନ୍ଦ ନାମକ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ରାଜୋଵାଚ । ନମାମି ଦେଵଂ ଜଗତାଂ ଚ ମୂର୍ତ୍ତିଂ ଗୋପେନ୍ଦ୍ରମିନ୍ଦ୍ରାନୁଜମପ୍ରମେଯମ୍ । ସଂସାରଚକ୍ରକ୍ରମଣୈକଦକ୍ଷଂ କ୍ଷିତୀଧରଂ ଦେଵଵରଂ ନମାମି ।। ୩୬.

ରାଜା କହିଲେ—ମୁଁ ଦେବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତିକୁ, ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ନାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ, ଅପରିମିତ, ସଂସାର ଚକ୍ର ଚାଲିବାରେ ଏକମାତ୍ର ପାରଙ୍ଗତ, ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଭଵୋଦଧୌ ଦୁଃଖଶତୋର୍ମ୍ମିଭୀମେ ଜରାଵର୍ତ୍ତେ କୃଷ୍ଣପାତାଲମୂଲେ । ତଦନ୍ତମେକୋ ଦଧତେ ସୁଖଂ ମେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଗୋପତିରପ୍ରମେଯ ।। ୩୬.

ଭବସାଗରରେ, ଶତଶତ ଦୁଃଖର ଭୟଙ୍କର ତରଙ୍ଗରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ, ଅନ୍ଧକାର ପାତାଳର ମୂଳରେ—ସେ ଏକମାତ୍ର ଶେଷ ଦେଇ, ମୋତେ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି। ହେ ଅପରିମିତ ଗୋପତି, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଵ୍ଯାଧ୍ଯାଦିଯୁକ୍ତଃ ପୁରୁଷୈର୍ଗ୍ରହୈଶ୍ଚ ସଙ୍ଘଟ୍ଟମାନଂ ପୁନରେଵ ଦେଵ । ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଯୁଦ୍ଧରତେ ମହାତ୍ମା ଜନାର୍ଦନୋ ଗୋପତିରୁଗ୍ରବାହୁଃ ।। ୩୬.

ବ୍ୟାଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକମାନେ ଗ୍ରହମାନେ ପୁନିପୁନି ଆକ୍ରମଣ କରିବାବେଳେ, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ମହାତ୍ମା, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଗୋପତି, ଉଗ୍ରବାହୁ—ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ତ୍ଵମୁତ୍ତମଃ ସର୍ଵଵିଦାଂ ସୁରେଶ ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ସମସ୍ତମ୍ । ଗୋପେନ୍ଦ୍ର ମାଂ ପାହି ମହାନୁଭାଵ ଭଵାଦ୍ଭୀତଂ ତିଗ୍ମରଥାଙ୍ଗପାଣେ ।। ୩୬.

ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମେ ବ୍ୟାପି ଅଛ। ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ନାୟକ, ମହାନ ମହିମା ଥିବା, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ହୋଇଛି, ଭବସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର, ତୀବ୍ର ଚକ୍ରଧାରୀ।

ପରୋଽସି ଦେଵ ପ୍ରଵରଃ ସୁରାଣାଂ ପୁଂସଃ ସ୍ଵରୂପୋଽସି ଶଶିପ୍ରକାଶଃ । ହୁତାଶଵକ୍ତ୍ରାଚ୍ଯୁତ ତୀଵ୍ରଭାଵ ଗୋପେନ୍ଦ୍ର ମାଂ ପାହି ଭଵେ ପତନ୍ତମ୍ ।। ୩୬.

ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ପୁରୁଷର ସ୍ୱରୂପ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଅଗ୍ନିମୁଖ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୀବ୍ର ସ୍ୱଭାବ ଥିବା, ଗୋପମାନଙ୍କ ନାୟକ, ମୁଁ ଭବସାଗରକୁ ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ସଂସାରଚକ୍ରକ୍ରମଣାନ୍ଯନେକା - ନ୍ଯାଵିର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯଚ୍ଯୁତ ଦେହିନାଂ ଯତ୍ । ତ୍ଵନ୍ମାଯଯା ମୋହିତାନାଂ ସୁରେଶ କସ୍ତେ ମାଯାଂ ତରତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଧାମା ।। ୩୬.

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ମାୟାରେ ମୋହିତ ଦେହୀମାନେ ପାଇଁ ସଂସାର ଚକ୍ରର ଅନେକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ ତୁମ ମାୟାକୁ କିଏ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବ?

ଅଗୋତ୍ରମସ୍ପର୍ଶମରୂପଗନ୍ଧ - ମନାମନିର୍ଦେଶମଜଂ ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ଗୋପେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାଂ ଯଦ୍ଯୁପାସନ୍ତି ଧୀରା - ସ୍ତେ ମୁକ୍ତିଭାଜୋ ଭଵବନ୍ଧମୁକ୍ତାଃ ।। ୩୬.

ଗୋପମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଯେଉଁ ଧୀର ଲୋକମାନେ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଗୋତ୍ରହୀନ, ସ୍ପର୍ଶହୀନ, ଆକୃତିହୀନ, ଗନ୍ଧହୀନ, ନାମହୀନ, ବର୍ଣ୍ଣନାତୀତ, ଅଜନ୍ମା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ସେଠି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଭବବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ।

ଶବ୍ଦାତିଗଂ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ଵିମୂର୍ତ୍ତିଂ ଵିକର୍ମ୍ମିଣାଂ ଶୁଭଭାଵଂ ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ଚକ୍ରାବ୍ଜପାଣିଂ ତୁ ତଥୋପଚାରା- ଦୁକ୍ତଂ ପୁରାଣେ ସତତଂ ନମାମି ।। ୩୬.

ଯିଏ ଶବ୍ଦରୁ ପରେ, ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ, ନିରାକାର, କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଦରଣୀୟ, ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ହାତ, ପୁରାଣରେ ଉପମା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ଶିର ନମାଏ।

ତ୍ରିଵିକ୍ରମଂ କ୍ରାନ୍ତଜଗତ୍ତ୍ରଯଂ ଚ ଚତୁର୍ମୂର୍ତ୍ତିଂ ଵିଶ୍ଵଗତାଂ କ୍ଷିତୀଶମ୍ । ଶମ୍ଭୁଂ ଵିଭୁଂ ଭୂତପତିଂ ସୁରେଶଂ ନମାମ୍ଯହଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତିମ୍ ।। ୩୬.

ତିନି ପଦ ଦେଇ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଚାରି ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଭୂମିର ନାଥ, ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଭୂତମାନଙ୍କର ନାଥ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଅନନ୍ତ ରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ତ୍ଵଂ ଦେଵ ସର୍ଵାଣି ଚରାଚରାଣି ସୃଜସ୍ଯଥୋ ସଂହରସେ ତ୍ଵମେଵ । ମାଂ ମୁକ୍ତିକାମଂ ନଯ ଦେଵ ଶୀଘ୍ରଂ ଯସ୍ମିନ୍ ଗତା ଯୋଗିନୋ ନାପଯାନ୍ତି ।। ୩୬.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣେ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି। ମୁଁ ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଛି, ଏହି ଦାସକୁ ଶୀଘ୍ର ଏମିତି ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ ପୁଣି ଫେରିଆସନ୍ତି ନାହିଁ।

ଜଯସ୍ଵ ଗୋଵିନ୍ଦ ମହାନୁଭାଵ ଜଯସ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୋ ଜଯ ପଦ୍ମନାଭ । ଜଯସ୍ଵ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଜଯାପ୍ରମେଯ ଜଯସ୍ଵ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତ୍ତେ ।। ୩୬.

ବଡ଼ ମହିମାଶାଳୀ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ! ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ! ପଦ୍ମନାଭ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ! ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଅପରିମାପ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ! ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ରୂପୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ!

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତଦା ରାଜା ନିଧାଯ ସ୍ଵଂ କଲେଵରମ୍ । ପରମାତ୍ମନି ଗୋଵିନ୍ଦେ ଲଯମାଗାଚ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତେ ।। ୩୬.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ସେଇ ରାଜା ତାଙ୍କର ଶରୀର ଛାଡ଼ି, ଚିରନ୍ତନ ପରମାତ୍ମା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ଲାଗିଗଲେ।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । କଥମାରାଧ୍ଯସେ ଦେଵ ଭକ୍ତିମଦ୍ଭିର୍ନରୈର୍ଵିଭୋ । ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଵା ସର୍ଵମେତନ୍ମେ ଶଂସ ତ୍ଵଂ ଭୂତଭାଵନ ।। ୩୭.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତିଶୀଳ ପୁରୁଷମାନେ କିମ୍ବା ନାରୀମାନେ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି? ଏହା ସମସ୍ତ ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ହେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଭାଵସାଧ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯହଂ ଦେଵି ନ ଵିତ୍ତୈର୍ନ ଜପୈରହମ୍ । ସାଧ୍ଯସ୍ତଥାଽପି ଭକ୍ତାନାଂ କାଯକ୍ଲେଶଂ ଵଦାମି ତେ ।। ୩୭.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଭାବରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଧନ କିମ୍ବା ଜପ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ତଥାପି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶରୀରୀକ କଷ୍ଟ ଅଛି, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ମଚ୍ଚିତ୍ତୋ ଯୋ ନରୋ ଭଵେତ୍ । ତସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ଧାସ୍ଯାମି ଵିଵିଧାନି ନିବୋଧ ମେ ।। ୩୭.

ଯେଉଁ ମଣିଷ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଲଗିଥାଏ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବ୍ରତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବି, ମୋ ଥରୁ ଶୁଣ।

ଅହିଂସା ସତ୍ଯମସ୍ତେଯଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ (-କଲ୍କତ)ା । ଏତାନି ମାନସାନ୍ଯାହୁର୍ଵ୍ରତାନି ତୁ ଧରାଧରେ ।। ୩୭.

ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଚୋରି ନକରିବା, ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ—ଏହିମାନେ ମନସିକ ବ୍ରତ ବୋଲି ଧରାଧର କୁହାଯାଏ।

ଏକଭକ୍ତଂ ତଥା ନକ୍ତମୁପଵାସାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ କାଯିକଂ ପୁଂସାଂ ଵ୍ରତଂ ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା ।। ୩୭.

ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି, ରାତିରେ ଉପବାସ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାୟିକ ପ୍ରଥାମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀରୀକ ବ୍ରତ ହୁଏ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।