ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଯଯୌ ତତ୍ର ଦେଵାସୁରଯୁତସ୍ତ୍ଵରନ୍ । ଦଦର୍ଶ ଚ ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଵୃଷାକୃତିମ୍ । ଚରନ୍ତଂ ଶଶିସଙ୍କାଶଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାନୁଵାଚ ହ ।। ୩୨.
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ତାଠାକୁ ଗଲେ; ଦେବମାନେ ସହିତ ଧର୍ମକୁ ଚାରିଟି ପାଦ ଥିବା ବୃଷ ରୂପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେକୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଉଵାଚ । ଅଯଂ ମେ ପ୍ରଥମଃ ପୁତ୍ରଃ ପୀଡିତଃ ଶଶିନା ଭୃଶମ୍ । ପତ୍ନୀଂ ଜିଘୃକ୍ଷତା ଭ୍ରାତୁର୍ଦ୍ଧର୍ମସଂଜ୍ଞୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୩୨.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହା ମୋର ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଧର୍ମ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଭଲି ଅତ୍ୟାଚାରିତ, ଯିଏ ଭାଇଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ମହାମୁନି।
ଇଦାନୀଂ ତୋଷଯଧ୍ଵଂ ଵୈ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁରାସୁରାଃ । ଯେନ ସ୍ଥିତିର୍ଵୋ ଭଵତି ସମଂ ଦେଵାସୁରା ଇତି ।। ୩୨.
ଏବେ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର; ଯେପରି ତୁମମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସମାନ ରହିପାରିବ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୁତିଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ହର୍ଷିତାଃ । ଵିଦିତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯାତ୍ ସଂପୂର୍ଣଶଶିସନ୍ନିଭମ୍ ।। ୩୨.
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେବକୁ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ । ନମୋଽସ୍ତୁ ଶଶିସଙ୍କାଶ ନମସ୍ତେ ଜଗତଃ ପତେ । ନମୋଽସ୍ତୁ ଦେଵରୂପାଯ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗପ୍ରଦର୍ଶକ । କର୍ମମାର୍ଗସ୍ଵରୂପାଯ ସର୍ଵଗାଯ ନମୋ ନମଃ ।। ୩୨.
ଦେବମାନେ କହିଲେ: ଶଶି ସମାନ ଚମକୁଥିବା, ଜଗତର ନାଥ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦେବ ରୂପୀ, ସ୍ବର୍ଗ ପଥ ଦେଖାଇବା, କର୍ମ ପଥର ରୂପ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଯେଯଂ ପାଲ୍ଯତେ ପୃଥ୍ଵୀ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵଯୈଵ ହି । ଜନସ୍ତପସ୍ତଥା ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵଂ ତୁ ପାଲ୍ଯତେ ।। ୩୨.
ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ; ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏକା ରକ୍ଷା କରୁଛ। ଜନ, ତପସ୍ବୀ ଓ ସତ୍ୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ନ ତ୍ଵଯା ରହିତଂ କିଂଚିଜ୍ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ତ୍ଵଦ୍ଵିହୀନଂ ତୁ ସଦ୍ଯୋ ନଶ୍ଯତି ଵୈ ଜଗତ୍ ।। ୩୨.
ତୁମେ ନଥିଲେ, ଜଗତରେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ କିଛି ନାହିଁ; ତୁମ ବିନା, ଏହି ଜଗତ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତ୍ଵମାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସତାଂ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପଵାନ୍ । ରାଜସାନାଂ ରଜସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତାମସାନାଂ ତମ ଏଵ ଚ ।। ୩୨.
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସତ୍ଜନଙ୍କର ମୂଳ ଗୁଣ; ରାଜସ ଲୋକଙ୍କର ରାଜସ ଗୁଣ, ତାମସ ଲୋକଙ୍କର ତାମସ ଗୁଣ ତୁମେ।
ଚତୁଷ୍ପାଦୋ ଭଵାନ୍ ଦେଵ ଚତୁଶ୍ଶ୍ରୃଙ୍ଗସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ । ସପ୍ତହସ୍ତସ୍ତ୍ରିବନ୍ଧଶ୍ଚ ଵୃଷରୂପ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୩୨.
ତୁମେ ଚାରିଟି ପାଦ, ଚାରିଟି ଶୃଙ୍ଗ, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ, ସାତଟି ହାତ, ତିନିପ୍ରକାର ବାନ୍ଧନ ଥିବା ବୃଷ ରୂପୀ ଦେବ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଯା ହୀନା ଵଯଂ ଦେଵ ସର୍ଵ ଉନ୍ମାର୍ଗଵର୍ତ୍ତିନଃ । ତନ୍ମାର୍ଗଂ ଯଚ୍ଛ ମୂଢାନାଂ ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମା ଗତିଃ ।। ୩୨.
ତୁମେ ନଥିଲେ, ଦେବ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଅନ୍ୟପଥରେ ଚାଲିଯାଉ; ଏହି ମୂଢ଼ମାନେକୁ ସଠିକ ପଥରେ ନେଇଯାଅ, କାରଣ ତୁମେ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ଵୃଷରୂପୀ ପ୍ରଜାପତିଃ । ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରସନ୍ନମନସା ଶାନ୍ତଚକ୍ଷୁରପଶ୍ଯତ ।। ୩୨.
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ବୃଷଭ ଆକାରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ଶାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚାହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରାସ୍ତୁ ତେ ଦେଵାଃ ସ୍ଵଯଂ ଧର୍ମେଣ ଚକ୍ଷୁଷା । କ୍ଷଣେନ ଗତସଂମୋହାଃ ସମ୍ଯକ୍ସଦ୍ଧର୍ମସଂହିତାଃ ।। ୩୨.
ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଧର୍ମଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଦୂର କରି ଠିକ୍ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ହେଲେ।
ଅସୁରା ଅପି ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଉଵାଚ ତମ୍ । ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ତେ ଧର୍ମ ତିଥିରସ୍ତୁ ତ୍ରଯୋଦଶୀ ।। ୩୨.
ଏହିପରି ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତୁମ ପାଇଁ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ପବିତ୍ର ହେଉ।'
ଯସ୍ତାମୁପୋଷ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ଭଵନ୍ତଂ ସମୁପାର୍ଜଯେତ୍ । କୃତ୍ଵା ପାପସମାହାରଂ ତସ୍ମାନ୍ମୁଞ୍ଚତି ମାନଵଃ ।। ୩୨.
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ତିଥି ଉପବାସ କରି ତୁମକୁ ଭଜେ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ।
ଯଚ୍ଚାରଣ୍ଯମିଦଂ ଧର୍ମ୍ମ ତ୍ଵଯା ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଚିରଂ ପ୍ରଭୋ । ତତୋ ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯେ ତଦ୍ଧର୍ମାରଣ୍ଯମିତି ପ୍ରଭୋ ।। ୩୨.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଧର୍ମ ଅରଣ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତୁମେ ଭରି ରଖିଛ, ତେଣୁ ଏହା ଏବେ 'ଧର୍ମାରଣ୍ୟ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଚତୁସ୍ତ୍ରିପାଦ୍ ଦ୍ଵ୍ଯେକପାଚ୍ଚ ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵଂ କୃତାଦିଭିର୍ଲ୍ଲକ୍ଷ୍ଯସେ ଯେନ ଲୋକୈଃ । ତଥା ତଥା କର୍ମଭୂମୌ ନଭଶ୍ଚ ପ୍ରାଯୋଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପାହି ଵିଶ୍ଵମ୍ ।। ୩୨.
ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃତାଦି ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଚାରି, ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ପାଦ ଥିବା ବୋଲି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି। ଏଭଳି କର୍ମଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମ ଗୃହ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରଃ ପ୍ରପିତାମହୋଽଧୁନା ସୁରାସୁରାଣାମଥ ପଶ୍ଯତାଂ ନୃପ । ଅଦୃଶ୍ଯତାମଗମତ୍ ସ୍ଵାଲଯାଂଶ୍ଚ ଜଗ୍ମୁଃ ସୁରାଃ ସଵୃଷା ଵୀତଶୋକାଃ ।। ୩୨.
ଏହିପରି କହିବା ପରେ ପ୍ରପିତାମହ ସମସ୍ତ ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ବୃଷଭ ସହିତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ।
ଧର୍ମୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଯ ଇମାଂ ଶ୍ରାଵଯୀତ ତଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତର୍ପଯେତ ପିତୄଂଶ୍ଚ । ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ପାଯସେନ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ସ ସ୍ଵର୍ଗଗାମୀ ତୁ ସୁରାନୁପେଯାତ୍ ।। ୩୨.
ଯିଏ ଏହି ଧର୍ମ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଢ଼ି ଶୁଣାଏ ଏବଂ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଖିର ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଅଥାପରାଂ ରୁଦ୍ରସଂଭୂତିମାଦ୍ଯାଂ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ରାଜନ୍ନିତି ସୋଽଭ୍ଯୁଵାଚ । ମହାତପାଃ ପ୍ରୀତିତୋ ଧର୍ମ୍ମଦକ୍ଷଃ କ୍ଷମାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଋଷିରୁଗ୍ରତେଜାଃ ।। ୩୩.
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ଏବେ ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣ। ସେ ମହାତପସ୍ବୀ, ପ୍ରସନ୍ନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ଋଷି କଥା କହିଲେ।'
ଜାତଃ ପ୍ରଜାନାଂ ପତିରୁଗ୍ରତେଜା ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଭାଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା । ସୃଷ୍ଟିଂ ସିସୃକ୍ଷୁଃ କ୍ଷୁଭିତୋଽତିକୋପାଦ ଵୃଦ୍ଧିକାଲେ ଜଗତଃ ପ୍ରକାମମ୍ ।। ୩୩.
ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତୀବ୍ର ତେଜ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି ତଥ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ ବୁଝିଲେ। ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ବିଶ୍ୱର ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।
ତପସ୍ଯତୋଽତଃ ସ୍ଥିରକୀର୍ତିଃ ପୁରାଣୋ ରଜସ୍ତମୋଧ୍ଵସ୍ତଗତିର୍ବଭୂଵ । ଵରୋ ଵରେଣ୍ଯୋ ଵରଦଃ ପ୍ରତାପୀ କୃଷ୍ଣାରୁଣଃ ପୁରୁଷଃ ପିଙ୍ଗନେତ୍ରଃ ।। ୩୩.
ତପସ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କଲେ, ପୁରାତନ ହେଲେ, ରଜସ ଓ ତମସ ରହିତ ଗତି ହେଲେ। ସେ ଦାତା, ଦେବମାନେ ଯାହାକୁ ଚାହେ, ତାହା ଦେଇପାରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କଳା-ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପୁରୁଷ।
ରୁଦନ୍ନୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ମା ରୁଦ ତ୍ଵଂ ରୁଦ୍ରସ୍ତତୋଽସାଵଭଵତ୍ ପୁରାଣଃ । ନଯସ୍ଵ ସୃଷ୍ଟିଂ ଵିତତସ୍ଵରୂପାଂ ଭଵାନ୍ ସମର୍ଥୋଽସି ମହାନୁଭାଵ ।। ୩୩.
ସେ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ କାନ୍ଦନି, ତୁମେ ରୁଦ୍ର।' ଏଭଳି ସେ ପୁରାତନ ହେଲେ। 'ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଆଗେ ବଢ଼ାଅ, ତୁମେ ଏହା ପାଇଁ ସମର୍ଥ ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରଃ ସଲିଲେ ମମଜ୍ଜମଗ୍ନେ ସସର୍ଜାତ୍ମଭଵାଯ ଦକ୍ଷଃ । କସ୍ଥେ ତଦା ଦେଵଵରେ ଵିତେନୁଃ ସୃଷ୍ଟିଂ ତୁ ତେ ମାନସା ବ୍ରହ୍ମଜାତାଃ ।। ୩୩.
ଏଭଳି କହିବା ସହିତ ସେ ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେଲେ। ଡକ୍ଷ, ନିଜଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ କାଠରେ ସୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତାର କଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ତତାଯାଂ ତୁ ସୁରାଧିପେ ତୁ ପୈତାମହଂ ଯଜ୍ଞଵରଂ ପ୍ରକାମମ୍ । ମଗ୍ନଃ ପୁରା ଯତ୍ସଲିଲେ ସ ରୁଦ୍ରଃ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ତୁ ସୁରାନ୍ ସିସୃକ୍ଷୁଃ ।। ୩୩.
ଏହି ବିସ୍ତୃତ ସୃଷ୍ଟିରେ, ହେ ଦେବମାନେ ନାଥ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ହେଲା। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ରୁଦ୍ର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ସୁସ୍ତ୍ରାଵ ଯଜ୍ଞଂ ସୁରସିଦ୍ଧଯକ୍ଷାନୁପାଗତାନ୍ କ୍ରୋଧଵଶଂ ଜଗାମ । ମନ୍ଯୁଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ପରିଭାଵ୍ଯ କେନ ସୃଷ୍ଟଂ ଜଗନ୍ମାଂ ଵ୍ଯତିରିଚ୍ଯ ମୋହାତ୍ ।। ୩୩.
ସେ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରବାହ କଲେ; ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷମାନେ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କ୍ରୋଧରେ ଆସିଗଲେ। ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ବିଚାରି, 'କିଏ ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ମୂଢ଼ତାରେ ସୃଷ୍ଟି କଲା?' ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ହା ହେତି ଚୋକ୍ତେ ଜ୍ଵଲନାର୍ଚିଷସ୍ତୁ ତତ୍ରାଭଵନ୍ କ୍ଷୁଦ୍ରପିଶାଚସଙ୍ଘା ଵେତାଲଭୂତାନି ଚ ଯୋଗିସଙ୍ଘାଃ ।। ୩୩.
ସେ 'ହା! ହେ!' ବୋଲି କହିଲେ, ତେବେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଜଳିଉଠିଲା, ଏବଂ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପିଶାଚ, ବେତାଳ, ଭୂତ ଓ ଯୋଗିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଘନଂ ଯଦା ତୈର୍ଵିତତଂ ଵିଯଚ୍ଚ ଭୂମିଶ୍ଚ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଦିଶଶ୍ଚ ଲୋକାଃ । ତଦା ସ ସର୍ଵଜ୍ଞତଯା ଚକାର ଧନୁଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶତିହସ୍ତମାତ୍ରମ୍ ।। ୩୩.
ସେମାନେ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଲୋକମାନେକୁ ଭରିଦେଲେ। ତେବେ ସେ ସବୁଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚବିଶ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଧନୁଷ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।
ଗୁଣଂ ତ୍ରିଵୃତ୍ତଂ ଚ ଚକାର ରୋଷାଦାଦତ୍ତ ଦିଵ୍ଯେ ଚ ଧନୁର୍ଗୁଣଂ ଚ । ତତଶ୍ଚ ପୂଷ୍ଣୋ ଦଶନାନଵିଧ୍ଯଦ୍ ଭଗସ୍ଯ ନେତ୍ରେ ଵୃଷଣୌ କ୍ରତୋଶ୍ଚ ।। ୩୩.
କ୍ରୋଧରେ ତିନିପଟି ଧନୁଷ୍ୟ ତାର କଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ତାର ଧରିଲେ। ତାପରେ ସେ ପୂଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ, ଭଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଓ କ୍ରତୁଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ସ ଵିଦ୍ଧବୀଜୋ ଵ୍ଯପଯାତ୍କ୍ରତୁଶ୍ଚ ମାର୍ଗଂ ଵାଯୁର୍ଧାରଧନ୍ ଯଜ୍ଞଵାଟାତ୍ । ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ପଶୁପତିମୁପେଯୁର୍ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣତିଂ ଭଵସ୍ଯ ।। ୩୩.
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞପୁରୋହିତଙ୍କର ବୀଜ ଘାତ ହୋଇଥିଲା, ସେ ବାୟୁ ପରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରି ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀରୁ ଚଲିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପଶୁପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଆଗମ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ପିତାମହସ୍ତୁ ଭଵଂ ପ୍ରତୀତଃ ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଦେଵାନ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯୋପେତାନ୍ ଵୀକ୍ଷଯଦ୍ ଦେଵଦେଵାନ୍ ଵିଜ୍ଞାନମନ୍ତଃ କୁରୁ ଵୀରବାହୋ ।। ୩୩.
ସେଠାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଆସି, ଆନନ୍ଦରେ ଭବଙ୍କୁ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— 'ଓ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଜ୍ଞାନକୁ ବୁଝ।'